www .Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye .com Ümüt Çınar


ANASAYFA
MAKALELER 93 MACİRLERİ

BİYOTERMİNOLOJİ ~ BIOTERMINOLOGY
BİYOLOJİ
~ BIOLOGY

Türkiye Kulağakaçanlarının Yabancı Dillerdeki Adları
The Common Names for the Earwigs of Turkey
 
by
Ümüt Çınar

Ekim 2013 October

Böceklerin (Insecta [geniş anlamda önceki] = altı bacaklılar Hexapoda) ana sınıflandırması ve kulağakaçanların konumu:

1. Entognatha — içten çeneliler
1.1.
Ellipura
1.1.1. Collembola
— sıçrar kuyruklular
1.1.2. Protura
— duyarga bacaklılar
1.2. Diplura — çatal kuyruklular

2. Ectognatha — dıştan çeneliler / Insecta — böcekler
[dar anlamda şimdiki]
2.1. Monocondylia / Triplura / {↑↓} Apterygota — kanatsız böcekler
2.1.1. Archaeognatha (Microcoryphia) — kambur gümüşçünler
2.1.2. Zygentoma (Thysanura) — gümüşçünler
2.2. Dicondylia / Pterygota — kanatlı böcekler
2.2.1. Paleoptera — ilkel kanatlı böcekler
2.2.1.1. Ephemeroptera — günlükböcekler
2.2.1.2. Odonata kızböcekleri
2.2.2. Neoptera — gelişmiş kanatlı böcekler
2.2.2.1. Exopterygota
2.2.2.1.1. Idioprothoraca
2.2.2.1.1.1. Embioptera ağörenler
2.2.2.1.1.2. Notoptera
2.2.2.1.1.2.1. Grylloblattodea — buzböcekleri
2.2.2.1.1.2.2. Mantophasmatodea — cadıdeveleri
2.2.2.1.2. Rhipineoptera
2.2.2.1.2.1. Plecoptera —taşsinekleri
2.2.2.1.2.2. Orthoptera (Saltatoria) — çekirgeler
2.2.2.1.2.3. Phasmatodea (Spectra) — cadıçekirgeleri
2.2.2.1.2.4. Dermaptera (Dermatoptera) — kulağakaçanlar
2.2.2.1.2.5. Dictyoptera {↑Pandictyoptera, Holopandictyoptera}
2.2.2.1.2.5.1. Mantodeapeygamberdeveleri
2.2.2.1.2.5.2. Oothecophora
2.2.2.1.2.5.2.1. Blattaria — hamamböcekleri
2.2.2.1.2.5.2.2. Isoptera — termitler
2.2.2.1.3. Eumetabola
2.2.2.1.3.1. Parametabola (Paraneoptera)
2.2.2.1.3.1.1. Zoraptera toprakbitleri
2.2.2.1.3.1.2. Acercaria
2.2.2.1.3.1.2.1. Panpsocoptera
2.2.2.1.3.1.2.1.1. Psocoptera (Copeognatha) — odunbitleri
2.2.2.1.3.1.2.1.2. Phthiraptera (Parasita) — bitler
2.2.2.1.3.1.2.2. Condylognatha (Hemiptera s.lt)
2.2.2.1.3.1.2.2.1. Thysanoptera tripsler
2.2.2.1.3.1.2.2.2. Arthroidignatha (Hemiptera s.st) — yarımkanatlılar
2.2.2.1.3.1.2.2.2.1. "Homoptera" — eşkanatlılar
2.2.2.1.3.1.2.2.2.1.1. Plantisuga (Sternorrhyncha) — yaprakbitleri
2.2.2.1.3.1.2.2.2.1.2. Auchenorrhyncha (+Euhomoptera) — ağustosböcekleri
2.2.2.1.3.1.2.2.2.2. Heteroptera — tahtakuruları
2.2.2.2. Endopterygota (Holometabola, Metabola, Oligoneoptera)
2.2.2.2.1. Elytrophora (Pancoleoptera, Coleopteria)
2.2.2.2.1.1. Strepsiptera — yelpazekanatlılar
2.2.2.2.1.2. Coleoptera — kınkanatlılar (: karafatmalar, uğurböcekleri, bokböcekleri, mayısböcekleri, ateşböcekleri...)
2.2.2.2.2. Neuropteroidea
2.2.2.2.2.1. Birostrata (Planipennia, Neuroptera) — karıncaaslanları
2.2.2.2.2.2. Rhaphidioptera — devesinekleri
2.2.2.2.2.3. Meganeuroptera (Megaloptera) — sazakböcekleri
2.2.2.2.3. Panzygothoraca
2.2.2.2.3.1. Hymenoptera — zarkanatlılar (arılar + karıncalar)
2.2.2.2.3.2. Enteracantha
2.2.2.2.3.2.1. Mecaptera (Mecoptera) — akrepsinekleri
2.2.2.2.3.2.2. Aphaniptera (Siphonaptera) — pireler
2.2.2.2.3.3. Diptera — sinekler
2.2.2.2.3.4. Amphiesmenoptera
2.2.2.2.3.4.1. Trichoptera güvecikler
2.2.2.2.3.4.2. Lepidoptera — pulkanatlılar (kelebekler + güveler)

NOT: Böceklerin daha düzgün akademik sınıflandırması için böcek delisi Kluge'nin Nomina circumscribentia insectorum çalışmasına bakabilirsiniz


Dermaptera
kulağakaçanlar
earwigs

Kulağakaçan sınıflandırması (Türkiye'de bulunan familyalar ve cinsleri yeşil renkte belirtilmiştir)

1. subordo Archidermaptera
1.1. superfamilia Protodiplatyoidea
1.1.1. familia Protodiplatyidae †
1.1.2. familia Dermapteridae †
2. subordo Eodermaptera
2.1. superfamilia Semenovioloidea
2.1.1. familia Semenoviolidae †
2.1.2. familia Turanodermatidae †
3. subordo Neodermaptera
(Catadermaptera)
3.1. infraordo Protodermaptera
3.1.1. superfamilia Karschielloidea
3.1.1.1. familia Karschiellidae
3.1.2. superfamilia Pygidicranoidea
3.1.2.1. familia Diplatyidae
3.1.2.2. familia Pygidicranidae
3.2. infraordo Epidermaptera
3.2.1. superfamilia Apachyoidea
3.2.1.1. familia Apachyidae
3.2.2. superfamilia Hemimeroidea
3.2.2.1. familia Hemimeridae
3.2.2. superfamilia Anisolabidoidea
3.2.2.1. familia Anisolabididae
3.2.2.1.1. subfamilia Anisolabidinae (Carcinophorinae) genera Anisolabis · Euborellia
3.2.2.1.2. subfamilia Anophthalmolabiinae
3.2.2.1.3. subfamilia Antisolabiinae
3.2.2.1.4. subfamilia Brachylabinae
3.2.2.1.5. subfamilia Idolopsalinae
3.2.2.1.6. subfamilia Isolabiinae
3.2.2.1.7. subfamilia Isolaboidinae → 3.2.4.1.1.
3.2.2.1.8. subfamilia Parisolabiinae
3.2.2.1.9. subfamilia Platylabiinae
3.2.3. superfamilia Labiduroidea
3.2.3.1. familia Labiduridae
3.2.3.1.1. subfamilia Allostethinae
3.2.3.1.2. subfamilia Labidurinae genus Labidura
3.2.3.1.3. subfamilia Nalinae genus Nala
3.2.4. superfamilia Forficuloidea
3.2.4.1. familia Spongiphoridae (Labiidae)
3.2.4.1.1. subfamilia Isolaboidinae genus Labidura
3.2.4.1.2. subfamilia Labiinae genera Isolabella · Labia
3.2.4.2. familia Arixeniidae
3.2.4.3. familia Forficulidae
3.2.4.3.1. subfamilia Allodahliinae
3.2.4.3.2. subfamilia Anechurinae genus Anechura
3.2.4.3.3. subfamilia Chelidurinae
3.2.4.3.4. subfamilia Forficulinae genera Apterygida · Forficula · Guanchia
3.2.4.4. familia Chelisochidae

Kulağakaçan faunası bütün dünyada 1.982 (49'u fosil) türden oluşurken (< Zhang 2013), Türkiye'de 19 (< Anlaş & Kočárek 2012) ya da 20 (< Haas 2004-2013) türden oluşmaktadır. Bazı ülkelerdeki tür sayısı: Rusya (34), Yunanistan (16), Ukrayna (14), İran (13), Bulgaristan (10), İsviçre (9), İngiltere (7), Almanya (7), Avusturya (7), Çekistan (7), Slovakya (7), Macaristan (6), Slovenya (6), Belçika (5), Danimarka (5), Litvanya (4), İsveç (4), Letonya (3), Finlandiya (3), İrlanda (3).

 

 
Dermaptera earwig
 

Kulağakaçan adlandırması ~ Dermapteronymy

Türk yazı dilinde kulağakaçan ve ender olarak kulakbiti adıyla anılan Dermaptera takımından böceklerin kulak'lı adlandırması halk dilinden alınmadır. Türk halk dilinde kulağa-kaçan, kulağa-giren, kulağa-akan, kulak-sokan («ear-biter, -stringer»), kulakçı, kulakçık («earlet, little ear»), kulak-böceği («ear-insect») gibi kulak'lı adlandırmalar yannda makas böceği, çatal böceği, kıskaç böceği, kıskaç, kıskıç, kısaç, kıstırgaç, kıstırgeç, dilgen, dut böceği («mulberry insect») gibi adlar da kullanılır.

Diğer Türk dillerindeki adları: Tatarca eskäkqoyrıq (эскәккойрык) («cımbız-kuyruk / tweezers-tail») Başkurtça (güney lehçelerinde) Sakmarskaya zona: asakay (асаҡай), satakay (сатаҡай), asalığoyrok (асалығойроҡ); İk-yuşatırskaya zona: ayırsa (айырса), ayırığoyrok (айырығойроҡ) Kazakça ayırıkuyrık (айырқұйрық) Kırgızca kıpçuur (кыпчуур) ya da kıpçıkey (кыпчыкей) (her ikisi de: «кычкач: kıskaç, demirci pensesi»), Karaçay-Balkarca ayrıkuyruk (айрыкъуйрукь), kulakçı (къулакъчы), Kumukça ve Karaimce kulakçı. Moğolca çihüür horhoy (чихүүр хорхой) (< чих çih «kulak / ear»)

Diğer dillerde Dermaptera türleri için kullanılan adların çoğu ya kulak'lı ya da makas'lıdır: İngilizce earwig (< Orta İngilizce erwig, erwigge < Eski İngilizce êarwicga «kulak böceği / ear insect») İngilizce (halk dili) forkytail («çatal kuyruk»), pincher bug («çimdikleyen böcek») İskoçça hornie-gollach, clipshear, gavelock, forkietail, muiro (Orkney), eariwig (Ulster) Frizce earkrûper, earkekrûper, foarkestekker, knypsturt, eartyk, knyptange Kuzey Frizcesi uarklööger Afrikanca oorkruiper («kulağa kayan, sürünerek sokulan / ear crawler, creeper») Felemenkçe oorworm («kulak kurdu / ear wurm») Aşağı Saksonca gaffeltaand [Tweants: gaffeltaand Dreints: knieptang, oortiek, gaffeltaand, gaffeltang, oorkroeper, oorwörm Achterhooks: gaffeltand, gaffeltang Grunnings: knieptang, nieptang] Lüksemburgca Ouereschlëffer Almanca (Hochdeutsch) Ohrwurm («kulak kurdu / ear wurm»), Ohrenkriecher, Ohrkneifer, Gelbspanner Alemanca (Alemannisch) Ohrewürm, Ohreschlitzer; Zürih Kantonu: Ohreniggel, Ohreniggeler; Appenzell: Ohreglüngger, Ohreniggel, Ohrenöggel; Basel ve Güney Bavyera: Ooregrübler; İsviçre Alemancası sözlüğü Idiotikon'a göre: Ohreschlüffer, Öhreler, Gäbeli-Gigger, Ohregrübel, Hurrliä, Ohremüggler, Ohreschlieffen Danca ørentvist Norveççe (bokmål) saksedyr (< sakse «makas / scissors») Norveççe (nynorsk) saksedyr İsveççe tvestjärt Förce tvísterta Litvanca auslinda (< ausis «kulak / ear») Letonca spīļaste Rusça уховёртка (< ухо «kulak / ear»), двухвостка ( «iki kuyrukça») Beyaz Rusça вухавёртка (< вуха «kulak / ear») Ukraynaca вуховертка (< вухо «kulak / ear») Lehçe skorek, zausznik, szczypawka Çekçe škvor; halk dilinde: štipka (Frýdek-Místek, Opavsko, Ostravsko, Karvinsko), střihauka ~ střihavka (Doğu Bohemya), ušák (Brněnsko; Batı Orta Moravya ağızlarında: hošák), uchavec (Plzeňsko: Přeštice), ucholář (Břeclavsko, Hodonínsko) Slovakça ucholak (< ucho «kulak / ear» + lak «scare») Bulgarca ухолазка (< ухо «kulak / ear»), щипалка Makedonca уволажа (< уво «kulak / ear») Slovence strigalica Hırvatça uholaža, uljoš Sırpça uholaža, uvolača, ulož, strižavka İrlandaca gailseach (an ghailseach), ceilpeadóir, ciaróg lín, gearr gabhláin, Síle an phíce, ailseach, dallán lín (East Ulster Gaelic) Galler Galcesi pryf clust (< pryf «sinek / fly») Manca gollage Kernevekçe gorlost Bretonca garlostenn (ar c'harlostenn) Fransızca perce-oreille («kulak delen / ear-piercer»), pince-oreille, forficule Normanca (jèrriais) pèrche-ouothelle Valonca foixhete Valonca (liégeois) mousse-è-l’orèye Katalanca (Katalonya, Andorra) corcollana, corcollanes, cuca forcada, cucatalla, tisoreta, estisoreta, estenalleta, forcadella, papaagulla, papaorelles, papapolla, papipolla, papasastres, sastre, sastret(s), papopudrilla (Kuzey Katalonya), papanúvia, rapacul, tallacames, tallacanyes, talladits, tallamocs, tallarobes, xoriana (Olesa, Valls), xorigaca, xurigaca, xiurana (Esparreguera) Katalanca (Balear) papanovia (Mayorka) xoroiana (İbiza) xoriana (Pitiüses) Katalanca (Valensiya) "?" İspanyolca tijereta («makasçık / little scissors»), tijerilla («makasçık / little scissors»), cortatijera («makas kuyruk / scissors-tail»), cortapichas, pinchaorejas Galiççe cadela de frade, forcadela Portekizce lacrainha, tesourinha («makasçık / little scissors»), tesoura, bicha-tesoura, bicha-cadela, bicho-da-lenha, rapino, rapelho, raspelho İtalyanca forbicina, forfecchia, forbicetta, tagliaforbice, tagliaforbici, tenaglietta Leventinese smorégia, smurégia [smoregia, scmoregia, scmuregia, scmuregia] Ligürce (Soudanèlu) tesuiṟéta (< tesùiṟe «makas / scissors») Doğu Lombartçası (Camuno) forbizina, furbizina Korsikaca codifurciula, codiforcula, tagliaminchju Sardinya Korsikacası (Gaddhuresu) codifolvìcia, codifùlciula, cudifùlciula, cudifùrciula (La Maddalena adası), fulchìddula, tarramìnchjulu (La Maddalena adası) Sardinyaca (Logudoresu) forchiddàdile, forchiddàdule forchiddàdula, furchiddàdile, malafurchidda, cugurra, segapóddighes, perra de covatza, isperramanu, isperracunnu, isperraculu, isperracoa, isperracoatza, isperracovatza, isperrafórtighe, isperrafósciga, perrafósciga, punghefue, pisciafui, froffigitta, tenaza Sardinyaca (Nugoresu) furchiddàdila, furchiddàdula, forchiddàdila, forchiddàdile, orchiddàdile, urchiddàtile, cucurra, melauridda, meraulidda, malafurcidda, tzintzicorredda, tzintzicorra, tzontzicorra Sardinyaca (Campidanesu) pappapilledda, cugurra, cugurra furcaxada, cugurra fruciddada, pissiafui, pitziafui, isperracunnu(s), sperracunnus Sardinyaca (Sassaresu) ipparracasci, ipparracuazza, parracuazza Romence urechelniță (< ureche «kulak / ear») Furlanca forcule Arnavutça gërshërëza, kabishti, karrabisht Yunanca ψαλίδα, ωτοσκώληκας Ermenice ականջմտնուկ (< ականջ «kulak / ear») Farsça گوش‌خیزک (< gûş «kulak / ear») Seylanca (Sinhala) කන්වෑයා Macarca fülbemászó (< fül «kulak / ear») Fince pihtihäntä, pihtihäntäinen Estonca kõrvahark Korece 집게벌레 jibgebeolle (< 집게 jibge «kıskaç / clamp, forceps» + 벌레 beolle «böcek / insect») Japonca ハサミムシ(挟み虫、鋏虫、蠼螋)hasamimushi (< ハサミ hasami «makas / scissors») Çince 蠼螋 qú sōu Tayca แมงคาเรือง mængkhāreụ̄xng Baskça mariartazi, ipurtsarde Gürcüce ყურბელა qurbela [pl ყურბელები qurbelebi archaic pl ყურბელანი qurbelani] (< ყურ qur «kulak / ear») {sözlüklerde "centipede" olarak tanımlanması yanlıştır} Lazca txirǯiǯi (Fındıklı), ǯiǯilaşi oʒxoci (Artvin Demirciler [Çxala]), ntxiriliç̌i (Pazar), ntxirimç̌ita (Fırtına Deresi), xiǯiǯi, txirinç̌ale Çeçence лергйоьдург İnguşça лергаухарг, шера Lezgice япатIул (< яб [япа] «kulak / ear») Arapça أبُو مِقَصّ ebū miḳaṣṣ (< مِقَصّ‎ miḳaṣṣ «makas / scissors») Malayca lelawi Sundaca cocopét Sebuca sipit Tongaca mokohula Maorice matā Hawaiice aha Grönland İnuitçesi siutisiortoq (< siut «kulak / ear») Zuluca umkhothane Navahoca jeeʼiighááh Kwak̓wala ḵ̓akalo'xst Ehattesaht Nuchatlaht ʔaʔaƛ̕akƛ̕i Maskokece (Krikçe) nekatnëyv San Juan Gbëë Zapotekçesi má-dòozhêr («animal + scissor»)


NOT: Entomolojide (böcek biliminde), tanımlanıp adlandırılan tür orijinal (sp.n.) tamlama (isim [cins] + sıfat [tür(altı) epiteti]) olarak geçerli (accepted) isim ise tanımlayıp adlandıran bilginin adı ve yayımlanma yılı parantezsiz verilirken, revizyon geçiren (yani, sıfatı [tür(altı) epiteti] farklı bir isme [cinse] bağlanıp yeni bir tamlama [comb.n.] yapılan) accepted isimlerde ad ve yıl parantez içine alınır. Revizyonu (tamlamadaki isim değişikliğini) yapan bilginin adı ve yayımlanma yılı ise ilke olarak belirtilmez. Aşağıdaki tür listesinde bu ilkenin dışına çıkılarak revizyonlar da zaruri olarak gösterilmiştir; zira hangi adlandırmanın (tamlamanın) hangi yıldan itibaren kullanıldığını ve ona göre nomen vernaculum (common name) tespiti yapmak gerektiğini biyoterminoloji alanına eğilen dilcilere de göstermek gerekir.


 

Nomina Vernacula Dermapterorum Turcicæ

Dermaptera De Geer 1773 [Kluge: non-valid] or Dermatoptera Burmeister 1838 [Kluge: valid], Dermoptera Agassiz 1848, Harmoptera Fieber 1852, Labidoura Dumeril 1805, Labidura (Burmeister 1838) Haeckel 1866, Placoda Billberg 1820, Eupleхoptera Westwood 1831, Euplectoptera Fischer 1853, Trimera Zetterstedt 1821 (non Dumeril 1805, nec Billberg 1810), ?Pseudo-Orthoptera Thomas 1872

Türkçe kulağakaçanlar, derikanatlılar, derikanatlar Tatarca эскəккойрыклылар Kazakça айырқұйрықтар қатары, айырқұйрықтылар Kırgızca кыпчуурлар İngilizce earwigs, dermapterans Frizce earkrûpers Kuzey Frizcesi uarklöögern Doğu Frizcesi Gaffeltongenoardiche Afrikanca oorkruipers Felemenkçe oorwormen, huidvleugeligen Almanca Ohrwürmer, Dermapteren Danca ørentviste Norveççe (bokmål) saksedyr Norveççe (nynorsk) saksedyr İsveççe tvestjärtar İzlandaca klaufhalar, eyrnaormar, eyrnapöddur Förce tvístertir Litvanca auslindos Letonca spīļastes, spīļastu kārta, ādspārņi Rusça кожистокрылые, уховёртки Beyaz Rusça скурыстакрылыя, вухавёрткі Ukraynaca вуховертки, шкірястокрилі Lehçe skorki, cęgosze Çekçe škvoři Slovakça ucholaky Bulgarca кожокрили, кожестокрили, ухолазки, щипалки Makedeonca уволажи Slovence strigalice Hırvatça uholaže, kožaši, kožokrilci Sırpça ухолаже uholaže, буба кице buba kice, буба кеце buba kece, коњштрпи konjštrpi, ушаре ušare Galler Galcesi pryfed clust Bretonca garlostenned Fransızca les dermaptères, perce-oreilles, forficules Valonca foixhtreces, dermaptere Katalanca els dermàpters Katalanca (Balear) papanovies İspanyolca los dermápteros Galiççe cadelas de frade Portekizce os dermápteros, tesourinhas, forfículas İtalyanca i dermatteri Romence urechelnițele Arnavutça gërshërëzat, karrabishtat Yunanca τα δερμάπτερα Ermenice ականջմտուկներ Farsça گوش‌خیزک‌ها Macarca fülbemászók Fince pihtihäntäiset Estonca nahktiivalised, kõrvahargid Korece 집게벌레목 jibgebeollemog 혁시목 hyeogsimog Japonca ハサミムシ目(革翅目) hasamimushi-me Çince 革翅目gé chì mù Vietnamca cánh da Arapça جلدية الأجنحة cildiyetu'l-ecnahat İbranice צבתנאים


Anisolabidoidea Verhoeff 1902

Çince 肥螋总科 féi sōu zǒng kē


Anisolabididae Verhoeff 1902, Anisolabidae Verhoeff 1902, Carciniphoridae Popham 1965

İngilizce red-legged earwigs İsveççe skevtångtvestjärtar Rusça анизолабииды Fransızca anisolabididés, perce-oreilles à pattes rouges Korece 민집게벌레과 minjibgebeollegwa Japonca ハサミムシ科 hasamimushi-ka Çince 肥螋科 féi sōu kē 肥蠼螋科 féi qú sōu kē Tayvan Çincesi 肥蠼螋科 féi qú sōu kē


Anisolabidinae Verhoeff 1902, Carcinophorinae Popham 1965, Gonolabidae Burr 1900, Gonolabidinae Verhoeff 1902, Landicinae Burr 915, Landicinae Hebard 1927, Placolabidinae Srivastava 1999, Psalinae Burr 1909

Çince 肥螋亚科 féi sōu yà kē

Anisolabis maritima (Bonelli in Géné 1832), Forficula maritima Bonelli in Géné 1832; Anisolabis addita Burr 913; Anisolabis piceus Shiraki 1905; Anisolabis quadrata Liu 1946; Labidura advena Meinert 1863; Labidurodes singularis Shiraki 1905

İngilizce maritime earwig, seaside earwig Felemenkçe maritieme oorworm Almanca Meeresstrandohrwurm, Meerstrandohrwurm Rusça приморская уховёртка, морская уховёртка Ukraynaca морьска вуховертка Çekçe škvor přímořský Slovence obalna strigalica Hırvatça morske uholaža Fransızca perce-oreille maritime Korece 민집게벌레 minjibgebeolle Japonca ハマベハサミムシ hamabehasamimushi Tayvan Çincesi 濱海肥螋 bīnhǎi féi sōu 海肥螋 hǎi féi sōu

Euborellia annulipes (Lucas 1847), Anisolabis (Euborellia) annulipes (Lucas 1847), Anisolabis annulipes Lucas 1847; Anisolabis annulicornis Blanchard 1851; Anisolabis antennata Kirby 1891; Anisolabis aporonoma Borelli 1910; Anisolabis bormansi Scudder 1893; Anisolabis eteronoma Harz 1975; Anisolabis fallax Shiraki 1906; Anisolabis nana Boeseman 1954; Anisolabis tripolitana Werner 1908

İngilizce ring-legged earwig, spotted earwig Almanca geflecktbeiniger Ohrwurm, südlicher Ohrwurm Rusça кольчатоногая уховёртка Çekçe škvor jižní Çince 环纹小肥螋 huán wén xiǎo féi sōu Tayvan Çincesi 環紋肥螋 huán wén féi sōu

Euborellia moesta (Géné 1839), Anisolabis (Euborellia) moesta (Géné 1839), Forficesila moesta Géné 1839; Forficula taurica Motschulsky 1846


Labiduroidea Zacher 1911


Labiduridae Verhoeff 1902, Labiduriales Zacher 1911

Türkçe kum kulağakaçanları İngilizce striped earwigs, maritime earwigs, long-horned earwigs, labidurid earwigs Almanca Sandohrwürmer Rusça прибрежные уховёртки Lehçe obcężnicowate Hırvatça obalne uholaže Fransızca perce-oreilles à longues antennes, labidures Katalanca els labidúrids Korece 큰집게벌레과 keunjibgebeollegwa Japonca オオハサミムシ科 oohasamimushi-ka Çince 蠼螋科 qú sōu kē Tayvan Çincesi 球蠼螋科 qiú qú sōu kē


Labidurinae Zacher 1911

İngilizce "unknown" Rusça полосатые уховёртки Çince 蠼螋亚科 qú sōu yà kē

Labidura riparia (Pallas 1773), Forficula riparia Pallas 1773; Labidura erythrocephala Fabricius 1793, Apterygida erythrocephala (Fabricius 1793) Rehn, JAG. 1906, Forficula erythrocephala (Fabricius 1793) Rehn, JAG. 1906, Diaperasticus erythrocephala (Fabricius 1793) Aroga & Coderre 2001; Labidura gigantea Fabricius 1787, Forficula gigantea (Fabricius 1787) Linneaus 1789; Labidura distincta Rodzianko 1897, Chaetospania distincta (Rodzianko 1897) Brindle 1975; Labidura flavipes Fabricius 1793, Euborellia flavipes (Fabricius 1793) Moreira 1931, Forficula flavipes (Fabricius 1793) Brindle 1970, Metresura flavipes (Fabricius 1793) Brindle 1975; Labidura huseinae (Rehn 1901) Borelli 1909, Apterygida huseinae Rehn 1901; Labidura auditor Scudder 1876; Labidura bengalensis Dohrn 1863; Labidura clarki Kirby 1891; Labidura confusa Capra 1929; Labidura dubronyi Borg 1904; Labidura granulosa Kirby 1891; Labidura icterica AudinetServille 1839; Labidura karschi Borg 1904; Labidura leucotarsata Mjöberg 1913; Labidura mongolica Rehn 1906; Labidura morbida AudinetServille 1831; Labidura pallipes Fabricius 1775; Labidura pluvialis Kirby 1891; Labidura servillei Dohrn 1863; Labidura terminalis AudinetServille 1839; Labidura truncata Kirby 1903; Anisolabis rufescens (Palisot de Beauvois 1805) Kirby, WF. 1891, Forficula rufescens Palisot de Beauvois 1805; Brachylabis bicolor (Motschulsky 1846) Brindle 1975, Labia bicolor (Motschulsky 1846) Brindle 1969, Forficula bicolor Motschulsky 1846; Euborellia maxima Moreira 1932, Forficula maxima Lucas, H. 1849; Forficesila affinis Guerin-Méneville 1836; Forficula amurensis Motschulsky 1859; Forficula bidens Olivier 1791; Forficula bilineata Herbst 1786; Forficula bivittata Klug 1838; Forficula crenata Olivier 1791; Forficula fischeri Motschulsky 1846; Forficula marginella Costa 1839; Forficesila suturalis Burmeister 1839; Tomopygia sinensis Burr 1904; Labidura riparia herculeana (Fabricius 1798) Deem 2010, Labidura herculeana (Fabricius 1798) Brindle 1970, Forficula herculeana Fabricius 1798

Türkçe kum kulağakaçanı Kırgızca жээкчил кыпчуур İngilizce tawny earwig, giant earwig, striped earwig, riparian earwig, coastal earwig, common brown earwig, giantcoccids earwig Felemenkçe zandoorworm, grote oorworm Almanca Sandohrwurm, Uferohrwurm, Riesenohrwurm, großer Ohrwurm (as L. gigantea) Danca sandørentvist İsveççe sandtvestjärt Litvanca smėlinė auslinda Letonca piekrastes spīļaste Rusça прибрежная уховёртка, большая уховёртка (as L. gigantea) Ukraynaca прибережна вуховертка, берегова вуховертка Lehçe obcążnica nadbrzeżna Çekçe škvor velký Slovakça ucholak veľký, ucholak piesočný Bulgarca крайбрежна ухолазка Slovence peščena strigalica Hırvatça obalna uholaža Fransızca perce-oreille des plages, perce-oreille des rivages İspanyolca tijereta de ribera, tijereta de arena, tijereta rayada Portekizce tijereta-grande İtalyanca forbicina delle rive Macarca parti fülbemászó Çince 蠼螋 qú sōu Arapça ابرة العجوز ibret'u-l ʿacûz («ihtiyar iğnesi»)

as L. herculeana

İngilizce Saint Helena earwig, Saint Helena giant earwig, giant earwig Almanca St.-Helena-Riesenohrwurm, St.-Helena-Ohrwurm Rusça гигантская уховёртка İspanyolca tijereta de Santa Elena, tijereta de Santa Helena İtalyanca forbicina gigante, forbicina di Sant'Elena Romence urechelnița gigantică din insula Sfânta Elena Yunanca ψαλίδα της Αγίας Ελένης, Γιγάντια ψαλίδα της αγίας Ελένης Macarca Szent Ilona-szigeti fülbemászó


Nalinae Steinmann 1975

Çince 纳蠼螋亚科 nà qú sōu yà kē

Nala lividipes (Dufour 1820), Forficula lividipes Dufour 1820; Nala castanea AudinetServille 1839; Nala meridionalis AudinetServille 1839, Sphingolabis meridionalis (AudinetServille 1839) Kirby, WF. 1891, Bormansia meridionalis (AudinetServille 1839) Burr 1904; Labidura dufouri (Desmarest 1820) de Bormans 1888, Forficula dufouri Desmarest 1820; Labidura australica Mjöberg 1913; Labidura inconspicua Verhoeff 1904; Echinosoma obscurum Kirby 1900; Forficula pallipes Dufour 1820; Forficesila vicina Luca 1846

İngilizce black field earwig Çince 纳蠼螋 nà qú sōu Tayvan Çincesi 青黑球螋 qīng hēi qiú sōu 納螋 nà sōu


Forficuloidea Latreille 1810

Çince 球螋总科 qiú sōu zǒng kē


Spongiphoridae Verhoeff 1902, Labiidae Burr 1909

Türkçe cüce kulağakaçanlar İngilizce little earwigs, lesser earwigs, labiid earwigs Almanca Kleinohrwürmer Norveççe (bokmål) dvergsaksedyr Norveççe (nynorsk) dvergsaksedyr İsveççe dvärgtvestjärtar Rusça малые уховёртки Lehçe kleszczankowate Fransızca petis perce-oreilles Korece 꼬마집게벌레과 kkomajibgebeollegwa Çince 苔螋科 tái sōu kē Tayvan Çincesi 小蠼螋科 xiǎo qú sōu kē


Isolaboidinae Brindle 1978

Isolaboides kosswigi (Hincks 1947), Pseudisolabis kosswigi Hincks 1947


Labiinae Okamoto Latreille 1802

Rusça малые уховёртки Çince 姬苔螋亚科 jītáisōu yà kē

Isolabella graeca Verhoeff 1902

Labia minor (Linnaeus 1758), Forficula minor Linnaeus 1758; Pygidicrana livida Borelli 1907, Forficula livida Linnaeus 1789

Türkçe küçük kulağakaçan Kırgızca кидик кыпчуур İngilizce lesser earwig, little earwig, small earwig Felemenkçe kleine oorworm Almanca Zwergohrwurm, kleiner Ohrwurm, kleiner Zangenträger Danca lille ørentvist Norveççe (bokmål) dvergsaksedyr İsveççe liten tvestjärt Litvanca mažoji auslinda Letonca mazā spīļaste Rusça малая уховёртка Ukraynaca мала вуховертка Lehçe kleszczanka Çekçe škvor malý Slovakça ucholak malý Slovence mala strigalica Fransızca petit perce-oreille, forficule naine İspanyolca tijereta menor Romence urechelnița mică Macarca kis fülbemászó Fince pikkupihtihäntä Estonca väike kõrvahark Çince 小姬螋 xiǎo jī sōu


Forficulidae Latreille 1810, Forficulariae Latreille 1810

Türkçe meyve kulağakaçanları İngilizce common earwigs Almanca echte Ohrwürmer, Ohrwürmer, Ohrenkriecher Norveççe (bokmål) bredfotsaksedyr Norveççe (nynorsk) breifotsaksedyr İsveççe hjärtfottvestjärtar Letonca platspīļastes, platspīļastu dzimta Rusça настоящие уховёртки, форфикулиды Lehçe skorkowate Çekçe škvorovití Slovakça ucholakovité Hırvatça prave uholaže Fransızca forficulidés, forficules, perce-oreilles communs, perce-oreilles İspanyolca los forficúlidos Macarca valódi fülbemászó félék Korece 집게벌레과 jibgebeollegwa Japonca クギヌキハサミムシ科 kuginukihasamimushi-ka Çince 球螋科 qiú sōu kē Tayvan Çincesi 蠼螋科 qú sōu kē İbranice צבתניים


Anechurinae Burr 1907

Rusça анехурины Çince 张球螋亚科 zhāng qiú sōu yà kē

Anechura bipunctata (Fabricius 1781), Anechura (Anechura) bipunctata; Forficula biguttata Fabricius 1781; Anechura bipunctata orientalis Krauss 1900, Anechura orientalis Semenov 1901, Bormansia orientalis Borelli 1912, Labidura orientalis Steinmann 1979; Anechura asiatica Semenov 1903; Chelidura anthracina Kolenati 1846; Forficula fabricii Fieber 1853

Kırgızca Азия кыпчууру (as A. asiatica) İngilizce two-punctated earwig (as A. bipunctata), Asian earwig (as A. asiatica) Almanca Zweipunktohrwurm Rusça двухточечная уховёртка (as A. bipunctata), азиатская уховёртка (as A. asiatica) Çekçe škvor dvojskvrnný Slovakça ucholak dvojbodkový Slovence dvopikčasta strigalica Fransızca perce-oreille à deux points, forficule à deux points İspanyolca tijereta alpina de dos puntos Macarca kétpettyes fülbemászó Çince 张球螋 zhāng qiú sōu 張球螋 zhāng qiú sōu

Anechura zubovskii Semenov 1901, Anechura (Anechura) zubovskii; Anechura bipunctata pirpanjalae Santokh Singh 1955

Çince 茹张球螋 rú zhāng qiú sōu 茹張球螋 rú zhāng qiú sōu


Forficulinae Latreille 1810, Forficulini Latreille 1810, Doratinae Burr 1907

Rusça настоящие уховёртки Çince 球螋亚科 qiú sōu yà kē

Apterygida media (Hagenbach 1822), Forficula media Hagenbach 1822 {homonym: Forficula media Marsham 1802}; Apterygida albipennis (Megerle 1825), Forficula albipennis Megerle 1825; Forficula curta Fischer von Waldheim 1846; Forficula freyi Dohrn 1859; Forficula pedestris Bonelli 1832

İngilizce short-winged earwig, apterous earwig, medium earwig, hop-garden earwig Almanca Gebüschohrwurm, mittlerer Waldohrwurm Danca buskørentvist İsveççe busktvestjärt Rusça лесная средняя уховёртка, средняя уховёртка Ukraynaca середня вуховертка Lehçe kikutnica Çekçe škvor polokřídlý Slovakça ucholak prostredný Slovence grmovna strigalica Fransızca perce-oreille à pattes jaunes Fince pensaspihtihäntä

Forficula aetolica Brunner von Wattenwyl 1882

Forficula auricularia Linnaeus 1758; Forficula auricularia silanoides Karny 1911; Forficula borealis Leach 1835; Forficula caucasica Bey-Bienko 1926; Forficula dentata Fabricius 1775; Forficula forcipata Stephens 1835; Forficula infumata Megerle 1825; Forficula major de Geer 1773, Platylabia major (de Geer 1773) Dohrn 1867; Forficula neglecta Marsham 1802; Forficula parallela Fabricius 1775; Forficula media Marsham 1802, Apterygida media (Marsham 1802) Oschmann 1971 {homonym: Apterygida media (Hagenbach 1822)}

Türkçe adi kulağakaçan Kırgızca кадимки кыпчуур İngilizce European earwig, common earwig, northern earwig (as F. borealis) Felemenkçe gewone oorworm Aşağı Saksonca gewone gaffeltaand Almanca (Hochdeutsch) gemeiner Ohrwurm, Ohrwurm, Ohrenkriecher, Ohrenkneifer, Ohrenhöhler, Öhrling Alemanca (Alemannisch) gmeine Ohrwurm Danca almindelig ørentvist Norveççe (bokmål) vanlig saksedyr Norveççe (nynorsk) vanleg saksedyr İsveççe vanlig tvestjärt İzlandaca garðaklampi Litvanca paprastoji auslinda Letonca parastā spīļaste Rusça обыкновенная уховёртка, европейская уховёртка, клещак Ukraynaca звичайна вуховертка Lehçe skorek pospolity Çekçe škvor obecný Slovakça ucholak obyčajný Bulgarca обикновена ухолазка, обикновена щипалка, европейска щипалка Slovence navadna strigalica, navadna škarjica Hırvatça obična uholaža Sırpça обична ухолажа Fransızca perce-oreille commun, forficule commun, perce-oreille européen, forficule européen, grand perce-oreille Katalanca papaorelles comuna, tisoreta europea İspanyolca tijereta común, tijereta europea Galiççe cadela de frade, forcadela Portekizce lacrainha comum, lacrainha européia, tesourinha européia İtalyanca forbicina forbicina europea, tagliaforbice europea Romence urechelnița comună, urechelnița europeană Arnavutça gërshërëza e veshit, kabishti i veshit, lugveshëza, veshëza, gërshërëza evropiane Yunanca ευρωπαϊκό ψαλίδα Macarca közönséges fülbemászó, európai fülbemászó Fince isopihtihäntä Estonca harilik kõrvahark, Euroopa kõrvahark Japonca ロッパクギヌキハサミムシ roppa kuginukihasamimushi Çince 耳状球螋 ěr zhuàng qiú sōu Baskça ipurtsarde, zanzurkiloa Sundaca cocopét coklat

Forficula decipiens Géné 1832; Forficula brevis Rambur 1838; Forficula laminigera Costa 1881; Forficula pallidicornis Brulle 1832

İngilizce Mediterranean earwig Almanca Mittelmeerohrwurm Rusça средиземноморская уховёртка, южная уховёртка Fransızca perce-oreille de Gené

Forficula lucasi Dohrn 1865; Forficula barroisi Bolivar 1893; Forficula escherichi Krauss 1895

Forficula lurida Fischer 1853; Forficula orientalis Burr 1900

Forficula senegalensis Audinet-Serville 1839; Forficula imprevista Burr 1907; Forficula rodziankoi Semenov 1901; Forficula serrata Dohrn 1865

Forficula smyrnensis Audinet-Serville 1839

Türkçe İzmir kulağakaçanı İngilizce "unknown" Almanca Türkischer Ohrwurm, Bulgarischer Ohrwurm Macarca szmirnai fülbemászó İbranice צבתן נקוד , צבתן מצוי , חרק מספריים

Forficula tomis (Kolenati 1846), Chelidura tomis Kolenati 1846; Forficula elongata Eversmann 1859; Forficula hellmanni Kittary 1849; Forficula mesmini Azam 1906; Forficula pomerantzevi Semenov 1903

İngilizce garden earwig Almanca schädlicher Ohrwurm Litvanca daržinė auslinda Rusça огородная уховёртка Ukraynaca городня вуховертка Çince 托球螋 ruō qiú sōu

Guanchia brignolii (Taglianti 1974), Forficula brignolii Taglianti 1974

Guanchia hincksi (Burr 1947), Forficula hincksi Burr 1947

Guanchia pubescens (Géné 1837), Forficula pubescens Géné 1837; Guanchia setulosa Fieber 1853; Forficula yersini Brisout de Barneville 1856

 

İzmir kulağakaçanı
KAYNAKÇA ~ REFERENCES
 

KULAĞAKAÇAN BİLGİSİ

• Ali Demirsoy: Ali İsmet Demirsoy. Yaşamın Temel Kuralları, Cilt II Kısım II: Omurgasızlar- Böcekler Entomoloji. METEKSAN A.Ş. üçüncü baskı 1992 (sayfa: 407-416)

TÜRLER ~ SPECIES
(internete verilen ve tarafımdan görülenlerle sınırlıdır)

• Anlaş & Haas & Tezcan 2010: Sinan Anlaş, Fabian Haas, and Serdar Tezcan. Dermaptera (Insecta) fauna of Bozdağlar Mountain, Western Turkey. Linzer Biologische Beiträge 42 (1): 389-399 → landesmuseum.at

• Anlaş & Kočárek 2012: Sinan Anlaş and Petr Kočárek. Current status of Dermaptera (Insecta) fauna of Turkey and Cyprus / Türkiye ve Kıbrıs Dermaptera (Insecta) faunasının güncel durumu. Türkiye Entomoloji Dergisi 36 (1): 43-58 → entomoloji.ege.edu.tr

• Haas 2004-2013: Fabian Haas. The Earwigs of Turkey → earwigs-online.de

• Tezcan & Gülperçin & Anlaş 2011: Serdar Tezcan, Nilay Gülperçin, and Sinan Anlaş. Aspat (Strobilos) Antik Kenti ve Çevresi (Bodrum, Muğla)’nin Dermaptera (Insecta) Faunası. Anadolu Doğa Bilimleri Dergisi 2 (2): 7-15 → dogadergisi.net

• Tezcan & Kočárek 2009: Serdar Tezcan and Petr Kočárek. Dermaptera fauna of the ecologically managed cherry orchards in western Turkey. Munis Entomolgy & Zoology 4 (2): 500-504 → munisentzool.org

SİNONİMLER~ SYNONYMS

Dermaptera Species File (Version 5.0/5.0) → dermaptera.speciesfile.org

DİLLER ~ LANGUAGES

AFRİKANCA ~ Afrikaans ~ Afrikaans

ALMANCA ~ Deutsch ~ German

ARNAVUTÇA ~ Shqip ~ Albanian

• Dhimitër Dhora. Fjalor i emrave të kafshëve të Shqipërisë (latinisht-shqip-anglisht) {:Arnavutça hayvan adları sözlüğü (Latince-Arnavutça-İngilizce}→ universitybiography.files.wordpress.com

ASTURCA ~ Asturianu ~ Asturian

BAŞKURTÇA ~ Башҡортса ~ Bashkir

BEYAZ RUSÇA ~ Беларуская ~ Belarusian

ÇEKÇE ~ Čeština ~ Czech

• BioLib (Biological Laboratory) je mezinárodní encyklopedie rostlin, hub a živočichů. Omezení taxonem: Forficulidae → biolib.cz

ÇİNCE ~ 中文 ~ Chinese

DANCA ~ Dansk ~ Danish

ERMENİCE ~ Հայերեն ~ Armenian

ESTONCA ~ Eesti ~ Estonian

FELEMENKÇE ~ Nederlands ~ Dutch

FİNCE ~ Suomi ~ Finnish

FRANSIZCA ~ Français ~ French

FRİZCE (BATI FRİZCESİ) ~ Frysk ~ West Frisian

GALİÇÇE ~ Galego ~ Galician

GALLER GALCESİ ~ Cymraeg ~ Welsh

HIRVATÇA ~ Hrvatski ~ Croatian

İNGİLİZCE ~ English

İRLANDACA ~ Gaeilge ~ Irish

• Irish animal and plant names → acmhainn.ie

İSKOÇ GALCESİ ~ Gàidhlig ~ Scottish Gaelic

İSVEÇÇE ~ Svenska ~ Swedish

• → svalan.artdata.slu.se

İTALYANCA ~ Italiano ~ Italian

JAPONCA ~ 日本語 ~ Japanese

KIRGIZCA ~ Кыргызча ~ Kyrgyz

• Абдулхай Алдашевич Алдашев (1998). Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү {Biologiya terminderinin cana aybanat attarının orusça-kırgızça sözdügü «Biyoloji terimlerinin ve hayvan adlarının Rusça-Kırgızca sözlüğü»}. "Кыргыз Республикасында гуманитардык билим берүүнү өзгөртүү" программасы. Бишкек {Bişkek} → bizdin.kg

KORECE ~ 한국어 ~ Korean

LEHÇE ~ Polski ~ Polish

LETONCA ~ Latviešu ~ Latvian

• Lauma Miķelsone & Laura Celm (2013). Dermaptera & Heteroptera. LU BF 02.04.2013 → priede.bf.lu.lv

LİTVANCA ~ Lietuvių ~ Lithuanian

MACARCA ~ Magyar ~ Hungarian

• Sziráki György (2001). Somogy megye fülbemászói (Dermaptera). Natura Somogyiensis 1 Kaposvár, 2001 → smmi.hu

NORVEÇÇE ~ Norsk (bokmål & nynorsk) ~ Norwegian

ROMENCE ~ Română ~ Romanian

RUSÇA ~ Русский ~ Russian

• The Earwigs of Russia / Уховёртки России → earwigs-online.de

SIRPÇA ~ Српски / Srpski ~ Serbian

SLOVAKÇA ~ Slovenčina ~ Slovak

• Ivan Országh, Peter Fedor, Ľubomír Vidlička, Oto Majzlan (2010). Ucholaky (Dermaptera) Slovenska / Earwigs (Dermaptera) of Slovakia. Univerzita Komenského Bratislava → zoologicky-slovnik.fns.uniba.sk

SLOVENCE ~ Slovenščina ~ Slovenian

• Imenik slovenskih imen nevretenčarjev (Slovene Vernacular Names of Invertebrates) → archive.is

TATARCA ~ Tatarça / Татарча ~ Tatar

TAYVAN ÇİNCESİ ~ 國語 Guóyǔ/Kuo-yü 臺灣華語 Táiwān Huáyǔ ~ Taiwanese Mandarin

• Catalogue of Life in Taiwan → taibnet.sinica.edu.tw

TAYCA (SİYAMCA) ~ ภาษาไทย ~ Thai (Siamese)

UKRAYNACA ~ Українська ~ Ukrainian

• The Earwigs of Ukraina / Уховёртки Украины → earwigs-online.de

FOTO-BİLGİ
BİYOTERMİNOLOJİ

Türkiye bitki ve hayvanlarının yabancı dillerdeki adları
The common names for the fauna and flora of Turkey

• PLANTAE Bryophyta = karayosunları ~ mosses and liverworts
• FUNGI Lichenes = likenler ~ lichens and lichenized fungi
• ARACHNIDA Araneae = örümcekler ~ spiders
• INSECTA Odonata = kızböcekleri ~ dragonflies and damselflies
• INSECTA Ephemeroptera = günlükböcekler ~ mayflies
• INSECTA Plecoptera = taşsinekleri ~ stoneflies
• INSECTA Dermaptera = kulağakaçanlar ~ earwigs
• INSECTA Trichoptera = güvecikler ~ caddisflies
• INSECTA Thysanoptera = tripsler ~ thrips
• AMPHIBIA Caudata = semenderler ~ newts and salamanders
• MAMMALIA Chiroptera = yarasalar ~ bats



ANASAYFA
MAKALELER 83 MACİRLERİ