www .Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye .com Ümüt Çınar


ANASAYFA
MAKALELER 93 MACİRLERİ

BİYOTERMİNOLOJİ ~ BIOTERMINOLOGY
BİYOLOJİ
~ BIOLOGY

Türkiye Örümceklerinin Yabancı Dillerdeki Adları
The Common Names for the Spiders of Turkey
 
by
Ümüt Çınar

Mart 2014 March

Eklembacaklıların (Arthropoda) sıralaması ve örümceklerin konumu:

Trilobitomorpha — trilobitler
Chelicerata — keliserliler (sekizbacaklılar)
Pycnogonida
Xiphosura — atnalı yengeçleri
Arachnida — örümceğimsiler
Arachnida: Opiliones
Arachnida: Scorpiones — akrepler
Arachnida: Solifugae — böğler
Arachnida: Pseudoscorpiones — yalancı akrepler
Arachnida: Palpigradi
Arachnida: Ricinulei
Arachnida: Acari — keneler
Arachnida: Araneae — örümcekler
Arachnida: Amblypygi
Arachnida: Thelyphonida
Arachnida: Schizomida
Myriapoda — çokbacaklılar (çıyanlar ve kırkayaklar)
Crustacea — kabuklular
(yengeç, ıstakoz, karides, tespihböceği ...)
Hexapoda — altıbacaklılar
Entognatha
— içtençeneliler
Insecta — böcekler


Araneae
örümcekler
spiders

Örümcek (ordo Araneae) sınıflandırması (Türkiye'de bulunan familyalar ve cinsleri yeşil renkte belirtilmiştir)

 

Araneus quadratus

Araneus quadratus türünden örümceği gösteren bu resim serbest kullanımlıdır (Image © free)
< Wikimedia Commons: File:Araneus_quatratus_MHNT.jpg

Kısaltmalar / Abbreviations:
{GeN} = genel anlamda örümcek ~ general name of spiders
{DiM} = küçültme ~ dimunitive
{AuG} = büyültme ~ augmentative
{BiG} = büyük örümcek {Araneomorphae grubunun Lycosidae familyasından kurt örümceği ve/veya Mygalomorphae grubundan tarantula} ~ name of big spiders {esp. wolf spiders of Araneomorphae infraorder and/or tarantulas of Mygalomorphae infraorder}
{KnD} = bir tür örümcek ~ a kind of spider
{LnG} = uzun bacaklı örümcek {Araneida takımının Pholcidae familyasından gerçek örümcek ve/veya örümceğimsilerin Opiliones takımından yalancı örümcek} ~ Pholcidae [Araneae] {daddy long-legs spider, granddaddy long-legs spider} and/or Opiliones [non-Araneae] {daddy longlegs, granddaddy longlegs}
{WeB} = örümcek ağı ~ name of spider web or cobweb
{?} = kaynaklara ulaşamadığım için veri yok ~ no data

Örümcek adlandırması ~ Arachnonymy

Örümceğimsiler (Arachnida) sınıfından eklembacaklı takımları esas olarak araknolojinin ilgi alanına giren örümcek (Araneae, Opiliones, Solifugae [böğ], Ricinulei) ve akrep (Scorpiones, Pseudoscorpionida, Schizomida, Palpigradi, Amblypygi, Uropygi) ile akarolojinin ilgi alanına giren kene ve akar [kırmızı örümcek] (Acari) adlandırma gruplarından oluşur. Bu yazıda Araneae takımından gerçek örümceklerin Türkiye'de yaşayan türleri ile genel olarak bütün dünya dillerindeki örümcek kavramı ele alınmaktadır.

Türk yazı dilinde örümcek adıyla tanınan Araneae takımından eklembacaklıların Türk halk dilindeki karşılıkları esas olarak örümcek olsa da elbiz ~ ilbiz ile böğ adları da kullanılır. Fakat, yazı dilinde Araneae değil Solifugae takımından olanlar için kullanılan böğ adının halk dilinde Araneae için mi yoksa Solifugae için mi kullanıldığı konusu bulanıktır. Türkçede örümcek ağı tamlaması eliptik kısalma (ellipsis, elliptical construction) sonucu örümcek biçimine de girer («N'apıyon/N'örüyon?» sorusuna «Odadaki örümcekleri alıyom!» diyen evin titiz hanımı gerçekte örümceğin kendisini değil örümceğin ağını alıp odayı temizlemektedir) ve bu yüzden halk dilinin kaynaklarında çoğu kez örümcek ile örümcek ağı birbiri yerine tanımlanır.

Türkiye Türkçesi halk dilini oluşturan Anadolu ve Rumeli ağızlarına ait veriler esas olarak üç dönemde yapılan derleme seferberliğiyle ortaya konmuştur: BİRİNCİ DÖNEM, Kurtuluş Savaşı yıllarında Rıza Nur’un Maarif Vekilliği döneminde, Besim Atalay gözetiminde Ahmet Saffet, Veled Çelebi ve Hasan Fehmi beylerin çalışmalarıyla yapılmış; 1929-30 yıllarında Ragıp Hulusi tarafından devam ettirilmiş ve malzemeler Hamit Zübeyr (Koşay) ile İshak Refet tarafından değerlendirilerek 1932 yılında Anadilden Derlemeler adıyla bir sözlük olarak yayımlanmıştır ve bu sözlüğün ikinci bölümü Anadilden Derlemeler II (Ankara 1952) adıyla Hamit Zübeyr Koşay ve Orhan Acıpayamlı tarafından hazırlanmıştır; İKİNCİ DÖNEM, Yine köy köy gezilerek hazırlanan ve 1939 - 1957 yılları arasında Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan 7 ciltlik Söz Derleme Dergisi'dir; ÜÇÜNCÜ DÖNEM, 1960'lı yıllarda köy köy gezilerek (ufacık bir kısmı da masabaşında üretilerek) yapılan ikinci derleme ile Söz Derleme Dergisi verileri birleştirilerek oluşturulan ve 1963-1982 yılları arasında Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan 12 ciltlik Derleme Sözlüğü'dür. Bu üç dönem dışında şahsî derlemeler ile monografik çalışmalar da bulunmaktadır (bkz. Leylâ Karahan 1996, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, Türk Dil Kurumu Yayınları: 630).

Türk dünyasındaki en yaygın birincil adlandırma olarak örmek fiilinden türetilen örümcek [اورومجک] (Türkçe), örümcäk (Gagauzca), hörümçək [һөрүмчәк هؤرومچک] (Azerice), ürümсек ~ torumca [торумджа] (Derbent Azericesi), örümçek [оьруьмчек] (Terekemece), örümçek [ӧрӱмчек] (Urumca), örümçek [орюмчек] (Kırım Tatarcası), oʻrgimchak [ўргимчак ئورگىمچەك] (Özbekçe), ömüçük [ئۆمۈچۈك өмүчүк] (Uygurca), yorïmçɩ [yorəmdʐi] ~ yɔ̈rumçʰɩ ~ yɔ̈rümçʰɩ (Sarı Uygurca, Batı Yugurca), ürmäküç [үрмәкүч ئۈرمەكۈچ ] (Tatarca), ürmäkse [үрмәксе] ~ ürmäkes [үрмәкес] (Başkurtça), örmekşi [өрмекші ورمەكشى] (Kazakça), oʻrmekshi [örmekşi ўрмекши] (Karakalpakça), cörgömüş [жөргөмүш جۅرگۅمۉش ] (Kırgızca), cörgömöş [јӧргӧмӧш] (Altayca), ĭrĭmcĭk [ірімӌік] ~ örĭñmecek [ӧріңмеӌек] (Hakasça), eeremçik [ээрeмчик] (Tuvaca), ereşmen [эрешмен] (Çuvaşça) kullanılır. Kaşgarlı Mahmut'un Orta Türkçe (Middle Turkic) dönemine ait sözlüğü Divânu Lügati't-Türk'te (cilt: I sayfa: 152) اُرُمجَكْ örümçek biçiminde yer alır. Türk dillerinde «örümcek» için kullanılan bu ortak adlar taksonomide Latince cins ve tür adları olarak da kullanılabilmektedir: Orumcekia Koçak & Kemal 2008 (< Türkçe örümcek), Omucukia Koçak & Kemal 2008 < Uygurca өмүчүк ömüçük), Xysticus urgumchak Marusik & Logunov 1990 < Özbekçe ўргимчак örgimçak). Bazı Türk dillerinde örümcek adı farklıdır: ooğuy [ооҕуй] (Yakutça).

Çin'in Kansu eyaletinde yaşayan ve aynı adı (Yugur ya da Sarı Uygur) alan yetim yitik Türk-Moğol kökenli saklı-halkın üçte ikisi Türk dillerine giren Batı Yugurcasını (sarïɣ yɔɣur) üçte biri de Moğol dillerine giren Doğu Yugurcasını (šėra yɔʁɔr) konuşur. Her iki dilde de Türkçe örümcek sözünün varyetesi bulunur. Nugteren ile Roos'a göre bu Türkçe alıntı (loanword) Moğol dili Doğu Yugurcasına (EYu) Türk dili Batı Yugurcasından (WYu) geçmemiştir:

Hans Nugteren and Marti Roos 1996, Common vocabulary of the Western and Eastern Yugur languages: the Turkic and Mongolic loanwords:
sayfa 36: The EYu form orɣemečʰ 'spider' cannot be derived from WYu, nor from Kazak or Modern Uygur; Salar features an entirely different word (№ 44).
sayfa 46: [44] EYu orɣemečʰ B16, orɣumečʰi S90 'spider'; cf. WYu yorïmçɩ CL760a, L273b, yɔ̈rumçʰɩ L176a, yɔ̈rümçʰɩ L276b:Da 'id'. The different forms for 'spider', existing in the modern Turkic languages, can hardly be reduced to a single ancestral form; in fact, several older forms can be discerned, all deriving from CT *hɔ̈r= 'to plait, to weave' (cf. EDPT 23lb, Räs375b); on the correspondence of CT *h- and modern y- see Doerfer, Materialen ... (I), 112. The EYu form stems from *hɔ̈rgɛmɛč, as do Alt dʸörgömöš Bas460a and Kir ǯörgömüš Jud266a 'id', both with prosthetic *y- > ǯ- (Clauson's assumption that these derived from *yɔ̈rgɛ= 'to wrap' seems unlikely). The WYu form derives from an older *hɔ̈rʊ̈mči. As in many Turkic trisyllables, a large number of irregular developments occur, partly due to suffix redefinition, cf. Khak ĭrĭmǯĭk Bas68a, Sag öriŋmeǯek Bas137a, Tuva eeremčik T623b, NUyg ömčük Nad111a, ömülčük Nad111c (dialect form), Kzk örmekši Shnit294a 'id'. The final -i in EYu was added because -čʰ in final position is normally not tolerated.

Türk dünyasındaki en yaygın ikincil adlandırma olarak böcek türevine de kaynaklık eden böğ kullanılır; fakat, farklı farklı tanımlanır:

1. Bazı Türk dillerinde Araneae takımının genel adı olarak kullanılır: möý [mö:ý möy мөй] (Türkmence), boy (Salarca), miyama [мияма] ~ miya [мия] (Kumukça). Doğu Oğuz dilleri (Türkmence, Salarca) ile Oğuzcalaşan Kıpçak dillerinde (Kumukça) örümcek adı geçmez, kavram için yalnuzca böğ kullanılır.

2. Diğer yazı dillerinde Araneae takımından ağ örenlere örümcek denirken, ağ örmeyen iri yer örümcekleri (kurt örümcekleri de denen Lycosidae familyasından türler, özellikle de Lycosa singoriensis türü) için böğ kullanılır: biy [бий] (Kırım Tatarcası), böye [бөе] (Tatarca), böyö [бөйө] (Başkurtça), bökkü [бёккю] (Karaçay-Balkarca), büyi [бүйі] (Kazakça), böö [бөө] ~ böy [бөй] ~ böyü [бөйү] ~ böyön [бөйөн] (Kırgızca). Bu anlamda (Lycosa singoriensis) Rusça dengi olarak тарантул [tarantul] ~ мизгирь [mizgir] geçer.

3. Türk (böğ, bög, böy, poy, böğü, bögü, böyü, büyü) ve Azeri (böv) yazı dillerinde Solifugae takımının genel adı olarak kullanılır: Türkçe böğler (Sevinç Karol 1963 Zooloji Terimleri Sözlüğü, AnaBritannica 1986), karabüyüler (Demirsoy 1998), pöler (Demirsoy 1998), poylar (AnaBritannica 1986); Azerice bövlər. Kazakçada Lycosa singoriensis için kullanılan büyi [бүйі] adı bazen Solifugae için de kullanılmaktadır. Kırgızcada Solifugae üyeleri için bizdeki danaburnu sözünü andıran muzoobaş [музообаш «buzağı-baş»] adı kullanılır

Halil Koç 2007 [Güneydoğu Anadolu böyü (Arachnida: Solifugae) faunası: sistematiği, zoocoğrafyası ve ekolojisi]: Türkiye ve Türki Cumhuriyetler’de (Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan’da) “böyü”, “böğü”, “sarı kız”, “dana kafası” “buzağı bas” şeklinde isimler verilmiştir (Aliev ve Gadzhiev, 1982; pers. com. Gromov, 2006). Ülkemizde böyülere yöresel isimler verilmiştir. Örneğin, Hatay, Reyhanlı, Oğulpınar’da “Rıttayle”; Gaziantep, İslahiye’de “Kızıl Göz”; Şanlıurfa, Çamlıdere’de “Gindır”; Şırnak, Beytüşşebab, Başaran’da “Helpazük”; Şırnak, İdil, Oymak’ta “Ankabut”; Ağrı, Doğubeyazıt’ta “Rotto”; Hakkari ve Van İl’lerinde “Paspazük” ve Iğdır’da “Güve”, “Büve” ve “Mele”.

4. Ne olduğu (= 1? 2? 3?) belirsiz. Kaşgarlı Mahmut'un Orta Türkçe (Middle Turkic) dönemine ait 1072 - 1074 yılları arasında yazılan sözlüğü Divânu Lügati't-Türk'te üç farklı biçimde yer alır: بوُكْ böğ «bir çeşit örümcek, böğ. Türk ve Türkmen dillerinin birinde» (cilt: III sayfa: 131), بوُىْ böy «örümcek nevinden bir böcek, "بوُكْ böğ" dahi denir, doğru olan budur» (cilt: III sayfa: 141), بىِ bi «بوُىْ böy denilen böcek. Oğuzca» (cilt: III sayfa: 206)

Şükrü Halûk Akalın (Adana'nın Söz Varlığı): Adana ağızlarında böbü ~ böğü şeklinde kullanılan sözcük, 'zehirli ve büyük örümcek' anlamındadır. Bu sözcüğü Kâşgarlı Mahmud'un ünlü eseri Divânu Lu-gat-it-Türk'te boğ olarak görüyoruz. Kâşgarlı bu sözcüğün anlamını 'bir çeşit örümcek' olarak vermektedir (DLT, III, s. 131).
XIV. yüzyıl metinlerinden Yadigâr-ı îbn Şerifte sözcük boy şeklinde geçmektedir: Yılan sokdugına ve akreb sokdugına ve boy sokdugına faide ide. (YİŞ, 114-2)
XVII. yüzyıl metinlerinden Camiü'l-Faris'te ise sözcük olarak yer almaktadır: Bö didükleri agulu böcek ki Arabca rüteylâ ve rüteyded dirler. (CF, 51-2)
Bu sözcüğün kökünün böcek sözcüğünün kökü ile birleştiğini sanıyoruz.

Kuman Kıpçakçasıyla 14. yüzyılda yazılan Codex Cumanicus adlı derleme kitapta böv «örümcek» olarak geçer.

Akartürk Karahan 2013 (Codex Cumanicus’ta hayvan adları): 3.2. böv [bøὑ] “örümcek”
CC 130/25r’de Latince aranca karşılığında bulunmaktadır (KWb: 66). İlk olarak DLT’de bȫy [505], bȫg [500] ve bi biçimlerinde yazılı metinlerde tespit edilmiştir. Bk. CTD II: 257, DLTt III: 206). XI. yüzyılda ünlüsü uzundur. Bk. bȫg “a poisonous spider” (EDPT: 323b), (Oğuz), “örümcek” (TEKİN 1995: 105, 183), bȫy (Hauenschild 2003: 70). Orta Türkçede şu metinlerde tespit edilmektedir: Senglah 150r/29 biy (?), 127r/29 bew, PdC: 180 , Terc. 12b/1 böy “akrep”, Kİ 37 böy “akrep”, BM I böji “scorpion”, TZ 25a-13 böy “böy, örümcek”. Osmanlı bö/böy “zehirli örümcek” (XIII.TTS I: 662).
Modern Türk lehçelerinde şu biçimlerdedir: Trk. böğ, And. [boy, böcü, böç, böğe, böğevi, böğuse, böğü, böve, böy, böyü, böyüsü, büü, büve, büvü, büye, bübü], Az. böyä, Aza. biyä, büyä, Trkm. biy, mȫy, Kırg. böy/böyü tarantul, Nog. biy, Kar.(k) biy, Kaz. büyi, Tat. bőyĕ, Kkp. miy, Kum. miya, Bşk. bőyő Özb. biy, Çuvaşçada poʷvan.

Türk yazı dilinde «[bir tür] örümcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan böğ verileri:

Tarama Sözlüğü'nde بو ~ بوى böy «zehirli örümcek» olarak kayıtlıdır.

büyü örümceği 1. (Hayat Hayvanlar Ansiklopedisi 1966) «karadul örümceği (Latrodectus mactans)» 2. (Halikarnas Balıkçısı, “Ege'den Denize Bırakılmış Bir Çiçek” 1983 sa:39) “Çökertme'de limana girerken, on metre havaya fırlayıp, 'güm' diye düşen bir yunus balığı alayına çatmıştı. Biri kayığa düşecek, kayığı tuzla buz edecek diye ödü patladı. Yemek yemek için kıyı kumsalına çıkmış, orada ona yumruk kadar bir büyü örümceği musallat olmuştu.”

Türk halk dilinde «[bir tür] örümcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan böğ verileri:

«iri ve zehirli örümcek» bö ~ bȫ (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 753 yer: Kahramanmaraş ilinin Afşin ile Elbistan ilçesi), büü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Tunceli ilinin Çemişkezek [günümüzde Çemişgezek] ilçesi), böy (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Yılanlı köyü [günümüzde Aksu ilçesine bağlı]; Burdur ilinin merkez ilçesine bağlı Sala köyü [günümüzde Halıcılar]; Kütahya ilinin Emet ilçesi; Eskişehir ilinin merkez [günümüzde merkezdeki Tepebaşı] ilçesine bağlı Keskin köyü; Çorum; Gaziantep ilinin Kilis ilçesi [günümüzde bağımsız il]; Kahramanmaraş ilinin Göksun ilçesi; Ankara ilinin merkez ilçesine bağlı Keşanuz köyü [günümüzde Güdül ilçesine bağlı Yeşilöz beldesi/kasabası]; Nevşehir; Niğde; Kayseri; Konya [günümüzde Karaman] ilinin Ermenek ilçesi; İçel [günümüzde Mersin] ilinin Mut ilçesi), boy (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 753 yer: Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Ersis köyü [günümüzde Kılıçkaya beldesi]), böğe (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 753 yer: Aydın ilinin Bozdoğan ilçesi; Muğla ilinin Milas ilçesi ile merkez ilçesine bağlı Yerkesik kasabası), böve (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kars ilinin Iğdır ilçesine bağlı Taşburun köyü [günümüzde Iğdır ilinin Karakoyunlu ilçesine bağlı Taşburun beldesi]; Muğla ilinin merkez ilçesine bağlı Fadılca köyü [günümüzde Derinkuyu]), büve (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Aydın ilinin Bozdoğan ilçesine bağlı Eymir köyü [günümüzde Bozdoğan ilçe merkezinde mahalle]; Edirne; Kırklareli ilinin Lüleburgaz ilçesi; Tekirdağ ilinin Hayrabolu ilçesi), büye (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Burdur ilinin Gölhisar ilçesine bağlı Çamköy), böğü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Uşak ilinin Eşme ilçesi; Burdur ilinin Yeşilova ilçesine bağlı Kavak köyü ile Bucak ilçesine bağlı Devri köyü [günümüzde Taşyayla]; Denizli ilinin Çal ilçesine bağlı Ortaköy beldesi ile Ekse köyü [günümüzde Bekilli ilçesine bağlı Poyrazlı], Honaz ilçesine bağlı Kösten köyü [günümüzde Aydınlar {daha daha evvelinde Kömürcüler}], Sarayköy ilçesine bağlı Babadağ bucağı [günümüzde bağımsız ilçe]; İçel [günümüzde Mersin] ilinin Tarsus ilçesine bağlı Gülek bucağı ile onun Hacıhamzalı köyü), böyü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kütahya; Kahramanmaraş; Kayseri ilinin merkez ilçesine bağlı Akkışla beldesi [günümüzde bağımsız ilçe]; Niğde ilinin Bor ilçesi; Adana ilinin Karaisalı ilçesi; İçel [günümüzde Mersin] ilinin Tarsus ilçesine bağlı Gülek bucağı ile onun Hacıhamzalı köyü, İçel ilinin Mersin [günümüzde Mersin ilinin Erdemli] ilçesine bağlı Çiftepınar köyü; Muğla ilinin Fethiye ilçesi), büyü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Afyon; İzmir ilinin Menemen ilçesine bağlı Eskifoça; Kocaeli ilinin Gebze ilçesine bağlı Aydınlı; Kayseri), büvü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kayseri), böğuse (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: İçel ilinin Silifke ilçesine bağlı İncekum köyü [günümüzde Mersin ilinin Aydıncık? ya da Taşucu? ilçesine bağlı İncekum ...]), böyüsü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: İçel ilinin Silifke ilçesine bağlı Uzuncaburç kasabası [günümüzde Mersin ilinin Silifke ilçesine bağlı Uzuncaburç beldesi], İçel ilinin Mersin [günümüzde Mersin ilinin Erdemli] ilçesine bağlı Çiftepınar köyü)

«örümcek» pöy (Derleme Sözlüğü yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3481 yer: Hatay ilinin Antakya ilçesi), ağılı pöy (Derleme Sözlüğü yıl: 1963 cilt: I sayfa: 90 yer: Hatay ilinin Antakya ilçesi); büğe (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 813 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Yukarıboğaz köyü)

«zehirli bir böcek» böböcüğü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Amasya ilinin Merzifon ilçesi), böö (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Sivas ilinin Gemerek ilçesine bağlı Karaözü köyü [günümüzde Kayseri ilinin Sarıoğlan ilçesine bağlı Karaözü {Maarifözü} kasabası])

«danaburnu» böbecesi (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Bereketli köyü [günümüzde Horasanlı])

«böcek, akrep, çıyan, örümcek v.s.» böğ (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Isparta ilinin Keçiborlu ilçesine bağlı Aydoğmuş kasabası, Eğridir [günümüzde Eğirdir] ilçesi; Burdur; Çankırı ilinin merkez [günümüzde Eldivan] ilçesine bağlı Saray köyü; Çorum ilinin Mecitözü [günümüzde merkez] ilçesine bağlı Çıkrık köyü; Gaziantep; Kırşehir; Niğde; Antalya ilinin Akseki ilçesine bağlı Güzelsu köyü), böğ böcü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Konya ilinin Ermenek ilçesine bağlı Uğurlu köyü [günümüzde Karaman ilinin Sarıveliler ilçesine bağlı]), böh (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Çankırı ilinin Kurşunlu ilçesi), böv (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Niğde), böye (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Denizli ilinin Sarayköy ilçesi ve köyleri)

«geceleri ışığa gelen ağulu böcek» böğe (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 759 yer: Burdur ilinin Yeşilova ilçesine bağlı Akçaköy; İzmir ilinin Bayındır ilçesine bağlı Falaka köyü [günümüzde Zeytinova beldesi])

«bataklıkta yaşayan, zehirli bir böcek» böğe (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 759 yer: Denizli ilinin Acıpayam ilçesine bağlı Alâaettin köyü [günümüzde Alaattin beldesi])

«toprak altında yaşayan, fındık büyüklüğünde, koyu kahverenginde, zehirli bir böcek» büğü (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 814 yer: Balıkesir; Bolu ilinin merkez ilçesine bağlı Solhan köyü [günümüzde ?]

1. «örümcek ağı» 2. «iri ve zehirli örümcek» böğevi (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 763, 754 yer: Konya [günümüzde Karaman] ilinin Ermenek ilçesi) {Ü.Ç: böğ-evi («the house of spider») açılımına uygun düşen doğrusu birinci tanımlama «örümcek ağı»}

«örümceğe benzer ağılı bir böcek» sarıbö (Derleme Sözlüğü yıl: 1978 cilt: X sayfa: 3544 yer: Manisa ilinin Gördes ilçesi)

«örümcek cinsinden parlak kara renkli, ağılı bir böcek» karabö (Derleme Sözlüğü yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Manisa ilinin Gördes ilçesi), karaböğ (...), karaböce (Derleme Sözlüğü yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Bereketli köyü [günümüzde Horasanlı]), karaböcü (Derleme Sözlüğü yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı Fili köyü [günümüzde Harmanlı])

«salyangoz» karaböcük (Derleme Sözlüğü yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Manisa ilinin Turgutlu ilçesine bağlı Sarıbeyli köyü [günümüzde Sarıbey])

bambal böceği 1. «örümceğe benzeyen, toprak altında vücuduna göre yuva kazan ve büyü böceği de denilen hayvan» (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 513 yer: Balıkesir ilinin merkez ilçesine bağlı Yeniköy; Çanakkale ilinin Gelibolu ilçesi) 2. «sığırlara dadanan ve derilerinin altına giren bir böcek» (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 513 yer: Bursa ilinin Mustafakemalpaşa ilçesi).

Günümüzde altı-bacaklılar için kullanılan böcek adı geçmişte sekiz-bacaklılar için kullanılan böğ adına küçültme eki getirilerek oluşturulan (Proto-Turkic *bȫg-ček) ve gramer açısından «örümcecik = küçük örümcek» anlamına gelen bir türevdir. Etimoloji konusunda uzmanlaşan Türkolog Hasan Eren (1919-2007) Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü (Ankara 1999) adlı çalışmasında örümcek, böğ, böcek sözlerini almadığı için nasıl değerlendirdiğini bilemiyoruz.

  «örümcek / spider» «böcek / insect» «küçültme / dimunitive»
Türkçe böğ böcek -cek
Azerice böv böcək -cək
Türkmence möý [mö:ý] möjek [mö:jek] -jek
Urumca бöҗÿк, бöҗек, бÿҗÿк  
Tatarca бөе ~ böye бөҗәк ~ bӧcäk  
Başkurtça бөйө ~ böyö бөжәк ~ böjäk  

Tavkul'a göre, Karaçay-Balkarca «örümcek; kene» olarak kullanılan gıbı [гыбы] ~ gubu [губу] ~ gabu [габу] kelimesi metatez yoluyla *bog veya *bag biçimlerinden ortaya çıkmıştır (Ufuk Tavkul 2007); bana {Ü.Ç} göre, iki heceli biçimleri tek heceli metatetik biçimlere bağlamak zordur ve Kıpçak dillerindeki iki heceli biçimleri göz önüne aldığımızda Karaçay-Balkar Kıpçakçasındaki geçişi gıbı < gubu < *bugu < *buyu < büyü < böyü olarak açıklamak daha doğru olur. Fakat Osetçe гэбу ~ гэбы ~ гыбы «kene» sözü de dikkate alınmalıdır: гыбы «паук»; мал гыбы «клещ» ~ осетинский гэбу «клещ» < Хаджи-Мурат Исаевич Хаджилаев 1970, Очерки карачаево-балкарской лексикологии.

baychor.narod.ru/book/Alan_prat3.doc:
37. гыбы / губу – осет. гэбы / гыбы / гэбу
Gyby / gubu в кбал. 1. «паук»; 2. «клещ»; 3. перен. «кровопийца, угнетатель» (см. Тс. кбал. яз. II, 625, 612) – осет. gæby / gyby / gæbu «клещ» (насекомое) (Абаев II, 510). «Ср. балк. gəbə, gubu, gabu “мелкое насекомое”, “паучок”, qoj gubu ”клещ овечий” (ОЯФ I 277)», – пишет В. И. Абаев (там же). Здесь также следует отметить, что gabu, наряду с другими формами, приведенными В. И. Абаевым, лишь в малкарском диалекте означает «паук, клещ», в остальных диалектах – «1. мох; 2. перхоть» (см. Тс. кбал. яз., I, 571).

Türkçe böğ ~ böy ~ poy ile Macarca pók /ˈpoːk/ «örümcek» arasındaki aşırı benzerlik dikkat çekicidir. Macarcası kimilerine göre İslav (Sırpça паук /paúk/ Hırvatça pauk /pȁūk/ Rusça паук /paúk/), kimilerine göreyse Türkçe kökenlidir.

Czeglédi Katalin 2013 sayfa: 103: 3.71. Kāšγ. būk 'mérges pók' ~ magy. pók.
Rokona a magy. pók a TESz szerint 'egy fajta ízelt lábú állat, amely hálót sző, kőrisbogár, egy fajta rovar, amely nagyon sebesen tud futni a víz színén, molnárpoloska, a szeg feje, ínpók, egy kínzóeszköz, egy fajta halászháló, legelőkön, a fűben élő mérges rovar, amelytől a marha döglik, egy fajta halászháló, ághegyháló, katonai rangjelzés, csillag, szalmából font, méhkas alakú tartóedény, alak, pasas, stb. Szláv eredetű, vö.: blg. pájak, szb-hv. paūk, szln. pájek, szlk. pavúk, or. pauk 'pók'. (TESz) < magy. pók, blg. pá-: abszolút szótő + -jak: képző, szb-hv. pa- + -ūk, szln. pá- + -jek, szlk. pa- + -vúk, or. pa- + -uk.
A szó belseji hosszú magánhangzó (vö.: Kāšγ. būk, magy. pók) előzménye diftongus (or. pauk), még korábban triftongus (blg. pájak) volt. Eredetileg abszolút szótő és képző a szerkezeti felépítése, ez pedig azt is jelenti, hogy az elemek több hangból épültek fel.

Kimileri de Hindistan'ın yerlisi olan Dravit dillerine bağlar (wikiszotar.hu): pók < ómagyar: pók < ősmagyar: ponk, pánk (pók < mozdulatlan, „pangó”, „lekötött”) < póka (kötés) < dravida: pikku (bog, kötés)

Türkçe böğ ile Batı Çerkesçesi becı [бэджы] ~ bec [бэдж] Doğu Çerkesçesi bec [бэдж] Abazaca bağ [багъ] «örümcek» arasındaki aşırı benzerlik dikkat çekicidir. Tavkul, Ogur grubundan Ön Bulgarların Kuzey Kafkasya'da bulunduğu çağlardaki dili olan Kuban Bulgar Türkçesinden Çerkesçeye geçtiği düşünülen alıntılar arasında bec [бэдж] «örümcek» kelimesini de sayar (Ufuk Tavkul 2007):

Çerkesçe örümcek bec-1

Çerkesçe örümcek bec-2

Türk yazı dilinde «[bir tür] örümcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan diğer veriler:

karakurt (Latrodectus tredecimguttatus) karadulun bir türü olup Orta Asya Türk dillerinden Rusçaya ve oradan da diğer dillere geçmişir. Azerice qaraqurd hörümçəyi Türkmence garagurt möýi Özbekçe қорақурт, қорақурт ургимчаги Tatarca каракорт Kazakça қарақұрт, қарақұрт өрмекшісі Rusça каракурт Beyaz Rusça каракурт Ukraynaca каракурт Lehçe karakurt Gürcüce ყარაყურთი qaraqurti. Beyaz türü (Latrodectus pallidus) ise akkurt adını alır: Türkmence akgurt möýi.

kunda (Temel Türkçe Sözlük — Sâdeleştirilmiş ve Genişletilmiş Kâmûs-ı Türkî — 1985 cilt: 2 sayfa: 766) «bir çeşit zehirli örümcek» (Türkçe Sözlük dördüncü baskı Türk Dil Kurumu 1966 sayfa: 470) «bir çeşit ağılı örümcek» (Türkçe Sözlük onuncu baskı Türk Dil Kurumu 2005 sayfa: 1254) «bir çeşit büyük ve zehirli örümcek». Farsça kökenli olup Arapçaya da geçmiştir:

Tacikçe ğunda ғунда 1. Latrodectus tredecimguttatus (Rus. каракурт) 2. Solifugae (Rus. фаланга)

Rif Berbericesi (Fas) qundʕa «spider»

Arapça غنده ~ غُنْدَهْ a Pers. word said to signify «a species of spider» < perseus.tufts.edu: Edward William Lane, An Arabic-English Lexicon

Afganca (Peştuca) غڼه ǧëṇa «spider»

rüteylâ Türkçede kullanılan Arapça alıntıdır ve farklı farklı tanımlanır:

1. Lycosa tarantula : rüteylâ (İngilizce-Türkçe Redhouse Sözlüğü, sekizinci baskı 1982 sayfa: 1000) «tarantula: rüteylâ, bir çeşit büyük örümcek, zool. Lycosa tarantula». Arapça رتيلة (logosdictionary.org) «tarantula»

2. "Böğ" : didükleri agulu böcek ki Arabca rüteylâ ve rüteyded dirler (Camiü'l-Faris XVII. yüzyıl < Tarama Sözlüğü).

3. Solifugae : rıttayle (Halil Koç 2007 Hatay ilinin Reyhanlı ilçesine bağlı Oğulpınar köyü), rotto (Halil Koç 2007 Ağrı ilinin Doğubeyazıt ilçesi). Arapçada Solifugae türleri için rüteylâ kullanıldığına dair bir kaynağa rastlayamadım. Solifugae (özellikle de Galeodes arabs türü) için Suudi Arabistan'da أبوصوفة (samtah.net) kullanılırken, Bedeviler tarid el jamal (harfiyen «repeller of camels» < discoversinai.net) derler. Arapçada عنكبوت الجمل («deve örümceği») ya da العنكبوت الشبث adları da kullanılır.

4. Genel anlamda örümcek : Cezayir Arapçası الرتيلة (djelfa.info) «araignée», رْتيلَة rtila (montadajbala.ahlamontada.net) «العنكبوت / araignée / tabakkalt, tumezdi» رتيلة rtila (sg) رتيلات rtilat (pl) (darijadictionary.com) «spider». Fas Arapçası رتيلة rtîla (speakmoroccan.com) «spider»

5. Ne olduğu (= 1? 2? 3? 4?) belirsiz: Osmanlıca rüteylâ (imanveislam.com) «rüteylâ رتيلا (a. i.) : zehirli ve iri bir cins kır örümceği»

6. Karınca (!) : Sudan Arapçası رتيلة ruteela (Sigmar Hillelson's Dictionary from 1925, Sudan Arabic: English-Arabic Vocabulary) «large ant»

tarantula Türkçede kullanılan İtalyanca alıntıdır ve farklı farklı tanımlanır:

1. Araneomorphae grubundan iri örümcekler (özellikle de Lycosa tarantula ve diğer Lycosidae türleri): Türkçe yazılı kaynaklarda Lycosa tarantula türü için tarantula, tarantula örümceği, tarantul, tarantul örümceği, tarantel, tarantel örümceği, taranta örümceği, tarant örümceği, tarantella, İtalyan tarantulası gibi adlara raslanmaktadır. Rusçada önceleri örümceklerin eski genel adı olarak kullanılan мизгирь [mizgir] sözü daha sonraları Lycosa singoriensis türü için kullanılmış, şimdi ise yerini aynı tür için yaygın olarak kullanılan тарантул [tarantul] sözüne bırakmıştır. Bu tarantul sözü eski Sovyet coğrafyasındaki Türk dillerinde Rusça alıntı olarak geçtiği gibi, esas karşılık olarak böğ (yukarıya bakınız) kullanılır.

2. Mygalomorphae grubundan oldukça iri ve tüylü örümcekler (özellikle de Theraphosidae türleri): Dünya çapında yaygın olup İngilizcenin etkisiyle hemen hemen bütün yazı dillerinde rastlanır.

Türk halk dilinde «[bir tür] örümcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan diğer veriler:

görümce (Derleme Sözlüğü yıl: 1972 cilt: VI sayfa: 2163 yer: Isparta ilinin Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı kasabası [o zamanlar Eğirdir ilçesine bağlı köy]) «örümcek». Bu hapax legomenon veri kendi görümcesini (kocasının kız kardeşini) örümceğe benzeten gelinin muzipçe kullanımı değilse eğer, o zaman görümce «geline göre kocasının kız kardeşi / sister-in-law» × örümcek «spider» kontaminasyonu söz konusudur.

elbiz (Derleme Sözlüğü yıl: 1972 cilt: V sayfa: 1704 yer: 1. «sümüklü böcek» Isparta ilinin merkez ilçesine bağlı Cebel kasabası [günümüzde Sütçüler ilçesi], Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Kesme kasabası [günümüzde Sütçüler ilçesine bağlı belde]; Bayburt [o zamanlar Gümüşhane'ye bağlı]; Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Palha köyü [günümüzde Çakmakdüzü]; Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı Pazarviran kasabası [günümüzde Pazarören] (Avşar aşireti ve köyleri); 2. «örümcek» Tokat ilinin Artova ilçesine bağlı Kızık köyü [günümüzde merkez ilçesine bağlı]; Kahramanmaraş ilinin Göksun ilçesine bağlı Tombak köyü; Hatay ilinin Dörtyol ilçesine bağlı Erzin kasabası [günümüzde bağımsız ilçe]; Sivas ilinin Kangal ilçesine bağlı Soğukpınar köyü, Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Çamova köyü [günümüzde Gürpınar]; 3. «örümcek ağı» Kahramanmaraş ilinin Elbisan ilçesine bağlı Marabuz köyü [günümüzde Afşin ilçesine bağlı Dağlıca kasabası]; Hatay ilinin Dörtyol ilçesine bağlı Kuzuculu kasabası; Ankara ilinin Şereflikoçhisar ilçesine bağlı Solakuşağı köyü [günümüzde Evren ilçesine bağlı]; Kırşehir ilinin Mucur ilçesine bağlı Gümüşkünbet köyü [günümüzde Gümüşkümbet]; Konya; Adana ilinin Osmaniye ilçesi [günümüzde bağımsız il]), yelbiz (Derleme Sözlüğü yıl: 1979 cilt: XI sayfa: 4431 yer: Manisa ilinin Salihli ilçesine bağlı Dombaylı köyü) «örümcek», ilbiz (Derleme Sözlüğü yıl: 1974 cilt: VII sayfa: 2518 yer: 1. «örümcek» Kırşehir ilinin merkez ilçesine bağlı Köşker kasabası [günümüzde Akpınar ilçesine bağlı belde]; Nevşehir ilinin Ürgüp ilçesine bağlı Ortahisar kasabası; Adana; ılbiz (sic) Eskişehir ilinin merkez ilçesine bağlı Tokat köyü [günümüzde Odunpazarı ilçesine bağlı Türkmentokat ~ Türkmen Tokat köyü]; 2. «örümcek ağı» Yozgat; Ankara ilinin Şereflikoçhisar ilçesine bağlı Sarıyahşı kasabası [günümüzde Aksaray ilinin Sarıyahşi ilçesi], Ankara ilinin Balâ ilçesine bağlı Üçem köyü; Konya ilinin Kadınhanı ilçesine bağlı Atlandı kasabası [günümüzde Atlantı beldesi], Konya ilinin Ereğli ilçesine bağlı Durlaz köyü [günümüzde Yıldızlı]; 3. «küçük, kırmızı kanatlı bir böcek» Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Eşke köyü [günümüzde Dikmeçay]; 4. «salyangoz» Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Kasımlar kasabası [günümüzde Sütçüler ilçesine bağlı belde]). Azeri yazı dilinde ilbiz adı «salyangoz ~ sümüklü böcek» anlamında kullanılmakadır.

balaban (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 3559 yer: 2. «örümcek» Çanakkale ilinin Ezine ilçesine bağlı Kızılköy, Çanakkale ilinin Bayramiç ilçesine bağlı Yahşieli köyü; 3. «mayıs böceği» Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Çavdarlı köyü)

bobola (Taner Artvinli 2007 Arhavi, Hopa) «örümcek», bobola (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyü) ~ bobol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık köyü) «böcekler için genel bir ad». Krş. Lazca bombula «örümcek»

ekkin (Derleme Sözlüğü yıl: 1972 cilt: V sayfa: 1696 yer: Konya ilinin Sille bucağına bağlı Sulutaş köyü [günümüzde Selçuklu ilçesinde mahalle]) «örümcek».

araḫana (Derleme Sözlüğü yıl: 1963 cilt: I sayfa: 293 yer: Trabzon ilinin Sürmene ilçesine bağlı Anaraş köyü [günümüzde Yemişli mahallesi]), arahna (Derleme Sözlüğü yıl: 1982 cilt: EK-I sayfa: 4421 yer: Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesine bağlı Beşikdüzü [günümüzde bağımsız ilçe]), rahna (Derleme Sözlüğü yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3505 yer: Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı Limanköy [günümüzde mahalle]), Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı Güneyce bucağı), rağna (Derleme Sözlüğü yıl: 1982 cilt: EK-I sayfa: 4658 yer: Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı Şimşirli köyü ile Güneyce bucağı) «örümcek». Halk dilindeki bütün bu veriler (araḫana ~ arahna ~ rahna ~ rağna) yöredeki Rumcadan (Yunanca αράχνη araḫne) geçmiştir. Lazcada da raxna biçimi kullanılır.

boçocova (Derleme Sözlüğü yıl: 1965 cilt: II sayfa: 717 yer: Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Meydancık kasabası) «örümcek», boçaçav (Taner Artvinli 2007 & www.bertali.com Bertaca Sözlük: Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortaköy bucağı [halk arasındaki adı Berta]) «örümcek» (Anaaa hertaraf boçaçav yüvasiyla dolmiş, go supurgay geturda temizliyah), bocicav (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortaköy bucağı) «örümcek», boçiçva (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Boyalı köyü) «örümcek», boçoca (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesi) «örümcek», bococa (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık köyü) «örümcek», boçoçvi (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Zeytinlik köyü/bucağı) «tırtıl». Ahıska Türkçesi (karachays.borda.ru) babaço бабачо «örümcek / паук»

Türkçenin Kuzeydoğu Anadolu Ağızları grubu içinde aynı altgrupta (Borçka, Muratlı, Camili, Meydancık, Ortaköy, Göktaş < Leylâ Karahan 1996) yer alan Meydancık beldesinde esas olarak Gürcücenin güneybatı diyalektelerinden İmerhev ağzı konuşulur. Krş. Gürcüce ბაბაჭუა babaç̌ua (დედაზარდლი Latin რანიო Turkish ორომჩაქ Armenian სარდი < nplg.gov.ge)

Uwe Bläsing 2011: bocacuva (Şavşat) ‘örümcek ağı’, boçocova (Şavşat) hem de bococu (Ardanuç), boçoça (Artvin) ‘örümcek’, boçoç ‘örümcek ağı’ ve bocicav (Ortaköy–Merkez), bococa (Narlık–Yusufeli), boçaçav (Ortaköy–Merkez), boçiçva (Boyalı–Yusufeli), boçoca (Yusufeli–Artvin) ‘örümcek’ (DS, 2, ss. 715b, 717a; Tokdemir, 1993, ss. 573, 631b; Özkan, 1994, s. 103a; Artvinli, 2007). Eklembacaklı bu haşarat ordusunun kaynağı ayrıca Gürcücenin Güney-Batı ağızlarında görünen boč̣oč̣ava (Imerxeuli), boč̣oč̣ua (Mesxuri) ve boč̣oč̣vav-i (Ač̣aruli, Imerxeuli) gibi biçimlerdir (bk. Marr, 1911, s. 82a; Puṭḳaraӡe, 1993, s. 402b; Nižaraӡe, 1971, s. 112a; Ɣlonṭi, 1984, s. 85b). Edebî dilde ise bunların yerine Gürcüce babač̣ua ‘örümcek’ geçmektedir (Tschenkéli, s. 57a; KEGL, 1, kol. 940). Tarihî sesbilgisi kurallarına göre bunun eşi sayılan Lazca bobo(n)č̣va (‘böcek’) (Čikobava, 1938, s. 112) ile birlikte Gürcüce biçimin temelinin iki leksik öge ihtiva eden bileşik bir sözcük olduğu bellidir. İlk kısımlar, yani Gürcüce bab-a- ve Lazca bob-o- umumi olarak Svanca meɣ-bab-il (‘örümcek’) adında geçen bab- ile birlikte Anakartvelce *bab- köküne bağlanmaktadır; ikinci ögeyi ‘küçük böcek, tırtıl’ gibi manaları taşıyan Gürcüce č̣ua (Tschenkéli, s. 2276a), Lazca -(n)č̣va teşkil etmektedir (Fähnrich, 2007, ss. 43-44). Gürcüce babač̣ua örümcek ismini gösteren en eski kaynak Sulḫan Saba Orbeliani’nin 18. yüzyılın başında tamamlanan Leksiḳoni kartuli adındaki lugatidir (1, s. 85b); üstelik krş.: baba-č̣wa “паук, l’araignée” (Čubinašvili, 1840, s. 44b). Babač̣ua’nın ‘Türkçe’ tercümesi olarak Orbeliani (2, s. 482b) ორომჩაქ (oromčak) sözünü göstermektedir = Türkçe örümcek (TürkSöz, 2005, s. 1550a). Boč̣oč̣ua (~ boč̣oč̣ava, boč̣oč̣vav-i) ile babač̣ua biçimleri arasındaki ilişki bilhassa bunların ilk ögesindeki č̣ : b tutmazlığından doğan zorluk dolayısıyla tam belli değildir. Böylesi b > č̣ geçişmesi Gürcücede normal şartlar altında mümkün olmadığı için hadisenin belki gerileyici bir benzeşmenin sonucu olarak değerlendirilmesi düşünülebilir (işte: č̣–č̣ < b–č̣). Aynı zamanda bu biçimlerin — a yerine o göstermelerinden dolayı — “Zancalaştırılmış” olmaları da gerekir, demek Gürcücede geçmekle birlikte bunlar Lazca bobo(n)č̣va biçimine daha yakın düşmektedirler. Zancalaşma zaten Gürcücenin Batı ağızlarının bir özelliği sayılmaktadır.

tartiş (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Çıralı köyü) «iri ve tüysüz bir örümcek türü»

moriyol ~ moryol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortaköy bucağı) «büyük bir örümcek türü», moriyol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Ardanuç ilçesi) «koyu renkli, zehirli bir örümcek», moriyal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık köyü) «zehirli bir örümcek», boryal «zehirli, iri bir örümcek» [Merkez Zeytinlik köyü), moriyen (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Esenyaka köyü) «örümcek», moriyal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Boyalı köyü) «Akrep. Evlerde yaşayan, küçük, sarımtırak renkte akrep türü. Isırdığında öldürmez fakat çok ağrı verir». Krş. Ahıska Türkçesinin konuşulduğu kendi yöremde (Yozgat ilinin Sarıkaya ilçesine bağlı Toprakpınar köyü) moriye «uğurböceği».

dedazal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyü) «örümcek». Krş. Gürcüce დედაზარდლი dedazardli ~ დედა ზარდლისა deda-zardlisa.

Uwe Bläsing 2011: Eski Gürcücede örümcek adı olarak yalnız dedazardli geçmektedir (Sardshweladse & Fähnrich, 2005, s. 405a). Bunun da geç bir torununu yerel Türkçede bulmaktayız: dedezal (Yağcılar–Yusufeli—Artvin) ‘örümcek’ (Artvinli, 2007).

sart (Derleme Sözlüğü yıl: 1978 cilt: X sayfa: 3559 yer: Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Mollaveyis [günümüzde Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesine bağlı Ülküköy]) «örümcek». sayıt (Derleme Sözlüğü yıl: 1978 cilt: X sayfa: 3559 yer: Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı Kaptanpaşa köyü/bucağı) «1. örümcek 2. örümcek ağı». Her iki veri de Hemşince (Hemşince sart Batı Ermenicesi սարդ sart Doğu Ermenicesi սարդ sard) kökenlidir.

Uwe Bläsing 1992 (Armenisches Lehngut im Türkeitürkischen am Beispiel von Hemşin sayfa: 70):

Armenisches Lehngut im Türkeitürkischen am Beispiel von Hemşin

payak (Derleme Sözlüğü yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3414 yer: İzmir ve köyleri) «örümcek». Muhtemelen İzmir'deki Balkan (özellikle de Bulgaristan ya da Makedonya) göçmenlerinden derlenmiş olmalıdır, zira örümcek için Bulgarca паяк payak ile Makedonca пајак payak kullanılır. Gagauzcada da payak kullanılır.

arıstak (Derleme Sözlüğü yıl: 1963 cilt: I sayfa: 323 yer: Kayseri ilinin merkez ilçesine bağlı Reşadiye köyü [günümüzde mahalle]) ~ arastak (Derleme Sözlüğü yıl: 1963 cilt: I sayfa: 323 yer: Sivas) «örümcek». Aynı sayfada yer alan arıstak ~ arastak «tavan» sözü ile ilintili olup «örümcek» anlamı yanlıştır. Muhtemelen sözü derlenen köylünün «tavan» için kullandığı arıstak ~ arastak sözü derlemeyi yapan derleyici tarafından tavanda asılı duran örümcek ağı sanılarak yanlış tanımlandırılmıştır. Halk dilinde tavan anlamına gelen arıstak < arastak sözü Ermenice (առաստաղ arastağ [aṙastał]) kökenlidir (Hasan Eren 1999, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü).


dünya dillerinde «örümcek»
«spider» in all languages


Türk dilleri Oğuz dilleri → Türkçe (tur) yazı dili: örümcek (sg) örümcekler (pl) {GeN} örümcecik {DiM} örümcek ağı {WeB} böğ (sg) böğler (pl) {Solifugae} tarantula (sg) tarantulalar (pl) {BiG}; halk dili: örümcek (sg) örümcekler (pl) {GeN} böğ {BiG ??? Solifugae} Osmanlıca (ota) اورومجک örümcek (sg) اورومجکلر örümcekler (pl) Gagauzca (gag Moldova, Ukrayna) örümcäk öрӱмӂäк {GeN} payak {GeN} payaklık ~ payak ~ payacaan ~ payacına {WeB} < Gagauzça sinonimnär sözlüü http://www.meydangazetasi.com/ekitap/sozluk.pdf Balkan Gagauz Türkçesi (bgx Batı ve Doğu Trakya, Makedonya) {?} Azerice (aze = azj + azb) hörümçək һөрүмчәк هؤرومچک (sg) hörümçəklər һөрүмчәкләр (pl) hörümçək toru һөрүмчәк тору {WeB} böv бөв (sg) bövlər бөвләр (pl) {Solifugae} tarantula (sg) tarantulalar (pl) {BiG} Derbent Azericesi (azj Dağıstan) ürümсек (ерсинского говора дебентского диалекта азербайджанского языка) {GeN} torumca торумджа {GeN} (терекемейского говора дебентского диалекта азербайджанского языка) (etymology: kontaminasyon / contamination: tor тор «ağ / web» × örümce[k] «örümcek / spider») Karapapakça (Terekemece) (azj) örümçek оьруьмчек {GeN} tor тор {WEB} Irak Türkmencesi (azb Irak: Türkmeneli) {?} Kaşkayca (qxq İran: Fars) {?} Horasan Türkçesi (kmz İran: Horasan) {?} Türkmence (tuk Türkmenistan, Afganistan) yazı dili: möý (mö:ý = mȫy) мөй (sg) möýler мөйлер (pl) {GeN}, "душ-душ" {GeN} kerep {WeB}; halk dili: {?} Salarca (slr Çin: Çinghay, Kansu) boy {GeN} Argu dilleri → Halaçça (klj İran: Merkez Eyaleti) {?} Karluk dilleri → Çağatayca (chg † Türkistan) {?} Özbekçe yazı dili: oʻrgimchak ўргимчак ئورگىمچەك (sg) oʻrgimchaklar ўргимчаклар (pl) {GeN}; halk dili: tartanak тартанак (кыпчакские диалекты узбекского языка), tottonak тоттонак (карлукско-чигильский диалект узбекского языка) {GeN} İli Türkçesi (ili Çin: Doğu Türkistan; Kazakistan) {?} Eynuca (aib Çin: Doğu Türkistan) {?} Uygurca (uig Çin: Doğu Türkistan; Kazakistan) ömüçük ئۆمۈچۈك өмүчүк {GeN} Batı Yugurcası (Sarı Uygurca) (ybe Çin: Kansu) yorïmçɩ [yorəmdʐi] ~ yɔ̈rumçʰɩ ~ yɔ̈rümçʰɩ {GeN} Kıpçak dilleri → Urumca (uum Ukrayna: Donetsk; Kazakistan: Kentav; Gürcistan) örümçek ӧрӱмчек {GeN} & {WeB} < Олександр Н. Гаркавець 2000, Урумський словник Kırım Tatarcası (crh Ukrayna: Kırım; Özbekistan; Romanya; Bulgaristan; Türkiye) örümçek орюмчек {GeN} biy бий {BiG} Tatarca (tat Rusya: Tataristan) ürmäküç үрмәкүч ئۈرمەكۈچ (sg) ürmäküçlär үрмәкүчләр (pl) {GeN} böyĕ бөе {BiG} Başkurtça (bak Rusya: Başkurdistan) ürmäkse үрмәксе (sg) ürmäkselär үрмәкселәр (pl) ~ ürmäkes үрмәкес {GeN} böyö бөйө {BiG} Karaimce (kdr Ukrayna: Kırım, Galiçya; Litvanya; Polonya) biy бий {GeN} (Джуфт-Кале < Русско-караимский словарь http://kale.at.ua/publ/3-1-0-15), "орумчек" Kırımçakça (jct Ukrayna: Kırım; İsrail; Türkiye) {?} Kumanca (qwm † Deşt-i Kıpçak) böv bøὑ {GeN} Karaçay-Balkarca (krc Rusya: Karaçay-Çerkesya, Kabardino-Balkarya) gıbı гыбы (sg) gıbıla гыбыла (pl) ~ gubu губу ~ gabu габу {GeN} gıbı aw гыбы ау {WeB} bökkü бёккю {BiG} Kumukça (kum Rusya: Dağıstan) miya мия ~ miyama мияма ~ ankabut анкабут {GeN} miyama aw мияма ав {WEB} Nogayca (nog Rusya: Dağıstan, Stavropol Krayı, Karaçay-Çerkesya) biy бий ~ örmekşi оьрмекши {GeN} biy şımıldığı бий шымылдыгы ~ şatır шатыр {WEB} bök боьк {BiG} karakurt каракурт ~ karagurt карагурт {Latrodectus tredecimguttatus} Kazakça (kaz Kazakistan, Çin, Moğolistan) örmekşi өрмекші ورمەكشى (sg) örmekşiler өрмекшілер (pl) {GeN} örmekşiniñ awı өрмекшінің ауы ~ örmekşiniñ örmegi өрмекшінің өрмегі ~ örmek өрмек ~ tor тор {WeB} büyi бүйі (sg) büyiler бүйілер (pl) {BiG Lycosa sіngorіensіs} & {Solifugae} karakurt қарақұрт {Latrodectus tredecimguttatus} Karakalpakça (kaa Özbekistan: Karakalpakistan) oʻrmekshi өрмекши (sg) oʻrmekshiler өрмекшилер (pl) {GeN} oʻrmekshi toriʻ өрмекши торы ~ oʻrmekshi awiʻ өрмекши аўы {WeB} Kırgızca (kir Kırgızistan; Çin) cörgömüş жөргөмүш جۅرگۅمۉش (sg) ~ cörgömüştör жөргөмүштөр (pl) {GeN} cele желе ~ cörgömüş celesi жөргөмүш желеси ~ cörgömüş toru жөргөмүш тору ~ cörgömüş uyası жөргөмүш уясы {WeB} böy бөй ~ böyü бөйү (sg) böyülör бөйүлөр (pl) ~ böö бөө ~ böyön бөйөн {BiG Lycosa sіngorіensіs} Altayca (alt + atv Rusya: Altay Cumhuriyeti [alt Güney Altaycası], Altay Krayı [atv Kuzey Altaycası]) cörgömöş јӧргӧмӧш {GeN} cörgömöştiñ uyazı јӧргӧмӧштиҥ уйазы ~ cörgömöştiñ uçugı јӧргӧмӧштиҥ учугы {WeB} < Н. И. Когунбаева 1991, Алтайско-русский словарь и русско-алтайский словарь; Emine Gürsoy-Naskali & Muvaffak Duranlı 1999, Altayca-Türkçe Sözlük Sibirya dilleri → Hakasça (kjh Rusya: Hakasya) yazı dili: ĭrĭmcĭk ірімӌік ~ örĭñmecek ӧріңмеӌек (eski yazı ӧрінъмеӌек) {GeN} ĭrĭmcĭk uyazı ірімӌік уязы {WeB} ĭrĭmcĭk ḫılı ірімӌік хылы {spider's thread / нить паутины} < Николай Александрович Баскаков & Анастасия Ивановна Инкижекова-Грекул 1953, Хакасско-русский словарь; halk dili: örĭñmecek ~ örüñmecek ~ örümcik (Sagay Sağay Сағай), örümcik ~ iirämťĭk (Koybal Ḫoybal Хойбал), örümťik (Kaç Ḫaas Хаас) {GeN} {< tufar.com} Şorca (kaa Rusya: Kemerovo) korbalçık қорбалчық {GeN} < қорбала- «разветвляться» + -чық < Э. Ф. Чиспияков 1992, Учебник шорского языка Aşağı Çulım Türkçesi (clw † Rusya: Tomsk Oblastı) elbey элбей {паук (шелкопряд)} < Н. Г. Доможаков 1960, Нижнеиюсцы (материалы по языку) Tuvaca (tyv Rusya: Tuva Cumhuriyeti; Moğolistan; Çin) eeremçik ээрeмчик ~ eeremçigey ээрeмчигeй {GeN} şagaan-teve шагаан-теве ~ agban-teve агбан-теве {BiG} Tofaca (kim Rusya: irkutsk Oblastı) {?} Yakutça (sah Rusya: Yakutistan [Saha]) yazı dili: ooğuy ооҕуй ~ ooğuy oğus ооҕуй оҕус {GeN} ooğuy sitime ооҕуй ситимэ ~ ooğuy ilime ооҕуй илимэ {WeB}; halk dili: ooğuy ооҕуй (окающие якутские диалекты), aağıy ааҕый (акающие якутские диалекты) Dolganca (dlg Rusya: Krasnoyarsk Krayı) {?} Oğur dilleri → Çuvaşça (chv Rusya: Çuvaşistan) ereşmen эрешмен (sg) ereşmensem эрешменсем (pl) {GeN} ereşmen karti эрешмен карти {WeB} tarantul тарантул (sg) tarantulsem тарантулсем (pl) {BiG}

Diğer Altay dilleri Moğol dilleri → Proto-Moğolca *araɣalǯin, *haba-kai § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PMong. *araɣalǯin spider (паук): WMong. araɣalǯin, aɣalǯin; Kh. ālʒ; Kalm. arālǯn; Dag. āleǯi, agaleǯi. § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PMong. *haba-kai spider (паук): WMong. abaqai, (L 3) abaɣaqai (Bur. and Kalm.); Kh. avgaldaj; Bur. abāxaj; Mongr. xāxə̄ (SM 151), xāxai. § Sunduyeva 2011: И, наконец, корень *arb ‘нечто растопыренное (о ножках)’ служит для номинации пауков: п.-мо. [= старописьменный монгольский] arbaγalǰi [< -lǰi(n)], мо. [= халха-монгольский] арваалж ‘паук; ракообразные’; п.-мо. arbaγan, мо. арваан ‘паучок’; бур. хилок. арбаахай, баргуз. [= баргузинский говор бурятского языка] арбаахалдай ‘паук’. Orta Moğolca (xng Cengiz Han'ın Moğol İmparatorluğu) {?} Klasik Moğolca (cmg 1700-1900 Moğolistan; Çin; Rusya) ağalcin ᠠᠭᠠᠯᠵᠢᠨ Dağurca (dta Çin: İç Moğolistan) aaleji ~ agaleji {GeN} aaleji[]n šulese {WeB} < Samuel E. Martin 1961, Dagur Mongolian Grammar, Texts, and Lexicon, based on the speech of Peter Onon Halha Moğolcası (khk Moğolistan) аалз aalz {GeN} аалзны тор aalznı tor {WeB} цагаан тэмээ tsagaan temee ~ тэмээн аалз temeen aalz ~ хорт аалз ḫort aalz ~ манжуухай manjuuḫay {BiG Lycosa sіngorіensіs} загийн шар аалз zagiyn şar aalz {Solifugae} Buryat Moğolcası (bua = bxr [Rusya] + bxm [Moğolistan] + bxu [Çin]) yazı dili: абаахай abaaḫay {GeN} абаахайн abaaḫayn {WeB}; halk dili: арбаахай arbaaḫay (Kuzeydoğu Buryatçası: хилокский), арбаахалдай arbaaḫalday (Batı Buryatçası: баргузинский) Kalmuk Moğolcası (xal Rusya: Kalmukya) аалҗн aalcn ~ аралҗн aralcn {GeN} гөлм gölm ~ аралҗна гүлмн aralcna gülmn {WeB} Doğu Yugurcası (yuy Çin: Kansu) orɣemečʰ ~ orɣumečʰi Mongorca (mjg Çin: Çinghay, Kansu) xāxə̄ ~ xāxai (< Starostin & Dybo & Mudrak 2003) Bonanca (peh Çin: Kansu, Çinghay) {?} Kangjia (kxs Çin: Çinghay) {?} Santa (Dongxiang) (sce Çin: Kansu) {?} Afgan Moğolcası (Moghol) (mhj Afganistan) {?} Mançu-Tunguz dilleri →Evence (Lamutça) (eve Rusya: Doğu Sibirya) атаки ataki {GeN} < Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Evenkice (Tunguzca) (evn Rusya: Doğu Sibirya) yazı dili: атакӣ atakî ~ атаки ataki {GeN}; halk dili: атакӣ atakî (родкаменно-тунгусский, непский, ербогачёнский, сымский, баргузинский, тунгирский, хинганский) < Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Solon Evenkicesi (evn Çin: İç Moğolistan, Heilongjiang) атахи ~ ата:хи: atahi ~ atâhî {GeN} < Н. Я. Булатова 2013, Новые материалы по солонскому языку; Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Orçunca (orh Çin: İç Moğolistan) ata:kɛ: {GeN} < legodev.linguistlist.org: Oroqen Wordlist Negidalca (neg Rusya: Doğu Sibirya: Habarovsk Krayı) атаки atakiː (Upper Negidal), атахи ataxiː (Lower Negidal) {GeN} < Lenore A. Grenoble & Lindsa J. Whaley The case for dialect continua in Tungusic plural morphology, Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Oroçça (oac †2010s Rusya: Doğu Sibirya: Habarovsk Krayı) teŋeje < Starostin & Dybo & Mudrak 2003 Udehece (ude Rusya: Doğu Sibirya: Primorskiy & Habarovsk Krayı) атахи atahi {GeN} < Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь, teŋe < Starostin & Dybo & Mudrak 2003 Nanayca (gld Rusya: Doğu Sibirya: Primorskiy & Habarovsk Krayı; Çin: Heilongjiang) атака̄ян мама atakâyan mama ~ атака̄н мама atakân mama ~ атака мама ataka mama (< мама «1. жена 2. старуха 3. матушка») ~ атака̄ян ~ атакаян atakâyan ~ atakayan ~ аткаян atkayan ~ атака̄н ~ атакан atakân ~ atakan {GeN} атака̄ян мама адолини atakâyan mama adolini ~ атака мама адолини ataka mama adolini ~ аткаян адолини atkayan adolini {WeB} < Таисия Ивановна Петрова 1960, нанайско-русский словарь; Сулунгу Николаевич Оненко 1980, нанай-лоча хэсэһкуни Orokça (oaa †2010s Rusya: Doğu Sibirya: Sahalin Oblastı) тэнэнӡи tēneŋǯi ~ тэгэнэнӡи tegenenǯi < Starostin & Dybo & Mudrak 2003 Ulçça (oaa †2010s Rusya: Doğu Sibirya: Sahalin Oblastı) атанька atanka {GeN} < Глафиры М. Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Cürcence (juc † Mançurya) {?} Mançuca (mnc †2010s Mançurya; Çin: Heilongjiang) helmehen хэлмэхэнъ ~ helmeku / xelmeku хэлмэк◌̄у {GeN} helmehen i ašu хэлмэхэнъ и асу {WeB} < Erich Haenisch 1961, Mandschu-Grammatik mit Lesestücken und 23 Texttafeln; Иван Ильич Захаров 1875, Полный маньчжурско-русский словарь; www.deepsky.com: Manchu-English_Lexicon_Norman.doc Sibece (sjo Çin: Doğu Türkistan) {?} Kore dilleri → Proto-Korece *kə̀mɨ́i § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PKor. *kə̀mɨ́i spider (паук): MKor. kə̀mɨ́i; Mod. kəmi. Korece (kor) yazı dili: 거미 geomi [kə.mi] {geo.mi / ke.mi / kŏ.mi} {GeN} 지주 {hangeul} 蜘蛛 {hanja} jiju {GeN} 거미줄 geomijul {WeB}; halk dili: kɔ.mi (Gangneung) < Son Jaehyun 2006, Gangneung dialect of Korean accent materials of simple nouns, kə̀mí (Çin: Yanbian) < Chiyuki Ito 2008, Historical development and analogical change in Yanbian Korean accent Japon dilleri → Proto-Japonca *kùmuâ § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PJpn. *kùmuâ spider (паук): OJpn. kum(w)o; MJpn. kùmó; Tok. kúmo; Kyo. kùmô; Kag. kumó. Japonca (jpn) クモ {katakana} = くも {hiragana} = 蜘蛛 {kanji} = kumo {romaji} {GeN} クモの網 = クモのあみ = くものあみ = kumo no ami ~ クモの巣 = クモのす = くものす = 蜘蛛の巣 = kumo no su {WeB} Kyūshū Japoncası (jpn Japonya: Kyūshū) こぶ kobu (Kumamoto; Kagoshima: Tanegashima) {GeN} やね yane (Kagoshima) {WeB} < jlect.com: Languages and dialects of Japan Proto-Ryūkyūan (Japonya: Ryūkyū Adaları) kobu < Stewart A. Curry 2004, Small linguistics: phonological history and lexical loans in Nakijin dialect Okinawan Amamice (ryn +ams +kzg +tkn Japonya: Ryūkyū: Amami Adaları) kubu < Austronesian Basic Vocabulary Database, こぶ kobu (Setouchi) < jlect.com: Languages and dialects of Japan Kuzey Okinavacası [Nakijin Okinawa, Kunigami] (xug + okn + yox Japonya: Ryūkyū: Okinava Adası: kuzey) húbu ~ /hu\bu < Stewart A. Curry 2004 Güney Okinavacası [Shuri-Naha] (ryu Japonya: Ryūkyū: Okinava Adası: orta ve güney) くーばー kūbā < jlect.com: Languages and dialects of Japan, kubu ~ kuubaa {kubu is literary term; kuubaa is accent} (Shuri) < Stewart A. Curry 2004 Miyakoca (mvi Japonya: Ryūkyū: Miyako Adası) {?} Yaeyamaca (rys Japonya: Ryūkyū: Yaeyama Adaları) {?} Yonagunice (yoi Japonya: Ryūkyū: Yonaguni Adası) くぶ kubu < jlect.com: Languages and dialects of Japan

izole (Aynu) Aynuca (ain †2010s Japonya: Hokkaido; Rusya: Sahalin) ヤテㇷ゚ yatep

Ural dilleri Samoyed dilleri → Nganasanca (nio Rusya: Krasnoyarsk Krayı: Taymır) имиз̌яй (www.speech.nw.ru/NenNgan/Dictionary/dictionary.html: имиӡя́й) im’iz’a (Карманова 2012) {GeN} Eneççe (enf + enh Rusya: Krasnoyarsk Krayı: Yenisey) ниби nibi {GeN} Neneççe (yrk Rusya: Arhangelsk Oblastı: Nenets Özerk Okrugu) лярцо lyartso (speech.nw.ru) /lʸar̃c̷o/ ~ нибиця nibitsya {GeN} /lʸar̃c̷oʔ poŋga/ {WEB} Sölkupça [šöľqumyt әty] (sel Rusya: Tümen Oblastı: Yamalo-Nenets Özerk Okrugu) ottaja (Taz тазовский диалект) /otaya/ {GeN} < Северноселькупский словарь Taz Selkup Dictionary version 17.05.07 otįje (елогуйский говор) {GeN} < Юлия Александровна Карманова 2013, Лексический пласт зоонимов в селькупском языке(междиалектный сравнительно-сопоставительный анализ) poqqyl’a kyta (poqqy «сеть» + kyta «муравей») (Taz тазовский диалект) /poḳḳɨlʸ kota/ {GeN} < Северноселькупский словарь pakul’a kota {GeN} < Юлия Александровна Карманова 2012, Наименование паука в селькупском языке: лингвистический, мифологический, культурологический, этнографический аспекты χ’iǯ’ (обские говоры Чумылькуп) {мизгирь, паук} < А. С. Персидская 2013, Наименования сердца в селькупских диалектах (сравнительно-сопоставительный анализ) hidž’ (обские говоры Чумылькуп) {букашка, паук, мизгирь} < Юлия Александровна Карманова 2011, Энтомологическая лексика селькупского языка – хранитель мифологических представлений селькупов о мире hide (васюганский диалект) {букашка, паук, мизгирь} < Юлия Александровна Карманова 2011 oiəgoča ~ ojjogoča (Ket кетский диалект) {GeN} < Юлия Александровна Карманова 2011; Юлия Александровна Карманова 2012; Юлия Александровна Карманова 2013 qožabaja ~ qožəbaja (обские говоры Сюсюкум) ~ qodžabaja (обский говор Шёшкум и Шёшкуп) {букашка, паук, мизгирь} < Юлия Александровна Карманова 2011 ottajat poqqy (Taz тазовский диалект) /otayat poḳḳɨ/ {WeB} < Северноселькупский словарь § О. В. Сахарова 2012: Непрямой способ номинации растений как отражение мировосприятия селькупского этноса: Второй компонент -ide- совпадает материально с лексемами об. Ч iž́e, idž́e ‘сердце’, об. Ш, Ч, вас. id'e, idž́e, idžə ‘паук, мизгирь’, при этом данные понятия в селькупском сознании близки друг другу. Глагол об. Ч muqəmbugu ‘болеть (о сердце)’ употребляется селькупами в словосочетании idž́im muqəmba ‘сердце-мое болит’, которое дословно можно трактовать и как ‘паук-мой сворачивается’. Согласно мифологическим представлениям селькупов, пауки – насекомые тотемные, сверхъестественные [10, с. 135]. Это погаснувшие звезды Верхнего мира. По аналогии, души умер ших людей также превращаются в пауков [9, с. 117, 241]. Kamasça (xas †1989 Rusya: Ural dağları) {?} Koybalca (zkb †XIX. yy Rusya: [anadilini unutanlar daha sonraları Türkleşerek Hakasların Koybal kabilesi içinde asimile olmuşlardır]) {?} Matorca (mtm †1839 Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Türkleşerek Hakasların Koybal kabilesi içinde asimile olmuşlardır]) méschi (cf. mese ~ mise «Weib, Frau») {GeN as „Araneus, паукъ. мизгир“} < Eugen Helimski, Missing link found: Matorica Nova aus dem wissenschaftlichen Nachlass der grossen sibirischen Expedition Taygıca (ymt †XIX. yy Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Türkleşerek Sayan Türkleri içinde asimile olmuşlardır]) {?} Karagasça (ymt †XIX. yy Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Türkleşerek Tofaların içinde asimile olmuşlardır]) {?} Fin-Ugur dilleri → Ugur dilleri → Hantıca (Ostyakça) (kca Rusya: Hantı-Mansi Özerk Okrugu, Yamalo-Nenets Özerk Okrugu, Tomsk Oblastı) нимсар ими nimsar imi (казымский) {GeN} < Н. Б. Кошкарева & В. Н. Соловар 2004, Хăнты ясăӈн путăртԓўв / Поговорим по-хантыйски nʸimsar̃ {GeN} йәмсӓрки yəmsärki (сургутский диалект) {GeN} < Е.Р. Покачева & А.С. Песикова 2006, Русско-хантыйский разговорник (сургутский диалект) nʸimsar̃ pun ~ nʸimsar̃ xošap {WeB} восы vosı {WeB as 1) сажа, копоть; 2) паутина} < З. И. Рандымова 2009, Хантыйско-русский словарь: Приуральский диалект Mansice (Vogulca) (mns Rusya: Hantı-Mansi Özerk Okrugu, Tümen Oblastı, Sverdlovsk Oblastı) nʸimsar̃ekwa {GeN} nʸimsar̃ pats ~ nʸimsar̃ pun {WeB} Eski Macarca (ohu) {?} Macarca (hun) pók (sg) pókok (pl) {GeN} pókháló {WeB} Sekel Macarcası [Székely] (hun Romanya: Harghita, Covasna, Mureş) pánk {GeN} pánkháló {WeB} < http://member.melbpc.org.au/~tmajlath/animals.html Çango Macarcası [Csángó] (hun Romanya: Moldavya) pánk {GeN} pánkháló {WeB} < Andrea Kraus 2007/2008, Sprache, Geschichte und Kultur der Moldauer Tschangos: Interessant ist der Auslaut des Lexems pánk/pók = Spinne, in dem – im Gegensatz zur ungarischen Standardsprache – die finnougrische Lautverbindung -nk bewahrt wurde. Fin-Perm dilleri → Proto-Komice *ćerań {GeN} *vetȯs ~ -ḙ- {WeB} < Mikhail Zhivlov 2010, Studies in Uralic vocalism I: A more economical solution for the reconstruction of the Proto-Permic vowel system Zıryan Komicesi (kpv Rusya: Komi Cumhuriyeti) yazı dili черань čer̃anʸ {GeN} чераньпи {DiM} черань вез čer̃anʸ vez {WeB}; halk dili: чараня (верхнесысольский диалект) ~ тшерань (удорский диалект) {GeN} черань ветöс (лузско–летский диалект, среднесысольский диалект, удорский диалект) ~ черань ветель (среднесысольский диалект) ~ черань лэч (вымский диалект, ижемский диалект, удорский диалект) ~ черань лöч (ижемский диалект) ~ лöч ~ лэч (ижемский диалект) ~ черань тыл (печорский диалект) ~ черань тыы (ижемский диалект) ~ черань си (вымский диалект) ~ черань пленьча (верхнесысольский диалект) ~ кулэм (ижемский диалект) {WeB} < foto11.com: Коми-русский Зоонимический словарь Perm Komicesi (koi Rusya: Perm Krayı) yazı dili черань čer̃anʸ {GeN} вез ~ чераньвез {WeB}; halk dili: черань (чураковский говор) {GeN} ветöс ~ черань ветöс (чураковский говор) {WeB} < Р. М. Баталова & А. С. Кривощекова-Гантман 1985, Коми-пермяцко-русский словарь Yodz Komicesi [Ёдз Коми көл] (koi Rusya: Perm Krayı) {?} Proto-Udmurtça *ćonari {GeN} *votes {WeB} < Mikhail Zhivlov 2010 Udmurtça (udm Rusya: Udmurtya) yazı dili: чонари c̷ʸonar̃i {GeN} чонари вотэс c̷ʸonar̃i votes ~ чонари вотос ~ чонари ботос ~ чонари мотос ~ вотэс {WeB} < А. Бутолина 1942, Русско-удмуртский словарь; Василий Иванович Алатырев 1988, Этимологический словарь удмуртского языка: Буквы А, Б; halk dili: чонари (красноуфимский) < Р.Ш. Насибуллин 1978, Наблюдения над языком красноуфимских удмуртов Ova Maricesi [Олык марий] (mhr Rusya: Mari El) yazı dili: эҥыремыш eŋəreməš ~ eŋəʼr̃eməš {GeN} эҥыремышвот eŋər̃eməšʼβot {WeB} < В. М Васильев & З. В. Учаев 2003, Марийско-русский словарь; halk dili: eŋeremše ~ eŋəreməš (East) eɣreməš (Volga) eŋəremšə (Upsha, Northwest) < Ante Aikio 2014, On the reconstruction of Proto-Mari vocalism Dağ Maricesi [Кырык мары] (mrj Rusya: Mari El: Gornomariyskiy, Yurinskiy, Kilemarskiy) ӓнгӹремшӹ äŋgəremšə (sg) ӓнгӹремшӹвлӓ äŋgəremšəvlə (pl) {GeN} < Ante Aikio 2014 Erza Mordvacası (myv Rusya: Mordovya) шанжав šanžav ~ пондо мукоро pondo mukoro {GeN} шанжавонь коцт šanžavonʸ koc̷t ~ шанжавонь кодавкс ~ шанжавкоцт {WeB} < В. И. Щанкина & А. М. Кочеваткин & С. А. Мишина 2011, Русско-мокшанско-эрзянский словарь / Рузонь-мокшень-эрзянь валкс / Рузонь-мокшонь-эрзянь валкс Mokşa Mordvacası (mdf Rusya: Mordovya) унжа ~ инжа ~ котфонь кодай ~ бабаньсалай {GeN} унжань котф {WeB} < В. И. Щанкина & А. М. Кочеваткин & С. А. Мишина 2011 Güney Laponcası (sma Norveç, İsveç) {?} Ume Laponcası (sju Norveç, İsveç) {?} Pite Laponcası (sje Norveç, İsveç) {?} Lule Laponcası (smj Norveç, İsveç) hievnne {GeN} hievneviermme {WeB} < Anders Kintel, Julevsáme-dárro báhkogirjje Kuzey Laponcası (sme Norveç, İsveç, Finlandiya) heavdni (sg) heavnnit (pl) {GeN} heavnnifierbmi [heɑvnni-fier̃bmi] {WeB} İnari Laponcası (smn Finlandiya) evni {GeN} Kemi Laponcası (sjk † Finlandiya) {?} Skolt Laponcası (sms Finlandiya: Sevettijärvi; Rusya: Murmansk) eeunaž {GeN} Timothy Feist 2010, A grammar of Skolt Saami εuni̮š (Тулома) {GeN} adz (Тулома) {слово употребляется в сказках (значение неизвестно)} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 Akkala Laponcası (sia (†2003 Rusya: Murmansk) εuni̮š (Бабино) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 Kildin Laponcası (sjd Rusya: Murmansk) aadz (Варзино) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 ådz (Ловозеро) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 оаз, е̄внэш Yokanga Laponcası (sjt Rusya: Murmansk) jeåunai (Йоканьга) aadz ~ adzkai (Йоканьга) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 Fince (fin Finlandiya, İsveç, Norveç) hämähäkki (sg) hämähäkit (pl) hämähäkin (gen.sg) hämähäkkien ~ hämähäkkein (gen.pl) hämis (colloquial.sg) hämikset (colloquial.pl) {GeN} (cf. häkki «kafes / cage») hämähäkinseitti ~ seitti {WeB} tarantula (sg) tarantulat (pl) {BiG} Karelce (krl Rusya: Karelya, Tver Oblastı; Finlandiya) yazı dili: hämähäkki {GeN}; halk dili: hämehikki (Калевала, Княжая, Кестеньга, Вокнаволок, Тунгуда) hämähikkö (Ондозеро, Реболы, Паданы, Юстозеро, Селище, Весьегонск, Толмачи) hämäkkö (Держа) hämäjuakko (Валдай) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007, Сопоставительно-ономасиологический словарь диалектов карельского, вепсского, саамского языков Livvi Karelcesi (olo Rusya, Finlandiya) hämähäkki (Проккойла, Колатсельга, Ведлозеро, Видлица, Олонец) hämähäkkö (Кондуши) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 Lüt Karelcesi (lud Rusya) hämähäkki (Святозеро) hämähäkki ~ hämähäkk (Галлезеро) hämähäik (Михайловское) hämihikkö ~ hämähäkkö (Койкара) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 Vepsçe (vep Rusya: Karelya) yazı dili: hämähouk {GeN}; halk dili: hämähouk (средневепсский диалект: Ошта, Озера) hämäšaag (южновепсский диалект: Сидорово) hamaańe (южновепсский диалект: Сидорово) hämi̮i (северновепсский диалект: Шелтозеро) häpi̮i (северновепсский диалект: Каскесручей) {GeN} < Ю.С. Елисеева & Н.Г. Зайцевой 2007 § Ü.Ç: Nostratic teorisyeni Stetsyuk oldukça amatör bir girişimle "Kürtçe" hebhebok ile Vepsçe hämähouk sözlerini birleştiriyor (www.v-stetsyuk.name: Valentyn Stetsyuk, Iranian Tribes in the East Europe at the Bronze Age: Here are some examples of Kurdish-Veps lexical connections: ... Kurd. hebhebok “spider”– Veps. hämähouk – “spider” ... [Yazı, Osman Karatay tarafından Kürtlerin Karadeniz Kuzeyindeki Anayurdu adıyla Türkçeye çevrilip 2005 yılında KaraM (Karadeniz Araştırmaları Merkezi) yayını olan Karadeniz Araştırmaları dergisinde yayımlanmıştır]). Stetsyuk, birbirine uzak taşra olan ve tarihin hiçbir döneminde karşı karşıya gelmemiş iki dilin yepyeni sözlüklerinde sırf görünürdeki "benzerliğe" dayanarak bulup çıkardığı örnekleri kurguladığı "Bronz Çağı" senaryosuna uyduruyor. Karadeniz'in kuzeyindeki Hint-Avrupa ailesinden olmayan diller ile İran dilleri arasındaki söz alışverişi bağlantısı Batı İran dilleri (Kürtçe, Zazaca) ile değil Doğu İran dillerinden Kafkasya'da konuşulan Osetçe (Osetler Türkiye'de Çerkes adıyla anılırlar) ile yapılabilir ancak. Kürtçede (gerek Kurmanç gerekse Soran Kürtçesinde) hebhebok sözü geçmez, yalnızca Zazacada kullanılır: hebhebok 1. «iri taneli bir üzüm cinsi» (< Koyo Berz 2004, Qesebendê Zazaki - Tırki / Zazaca - Türkçe Sözlük) 2. «Orchis collina türünden salep» (< Lütfi Behçet & Mehmet Arık 2013, Doğu Anadolu’da (Türkiye) bir etnobotanik çalışma). Kürtçe ve Zazaca her ikisi de Batı İran dilleri içinde farklı alt gruplarda sınıflandırılır. Kürtçülerin ısrarla Kürt saydırmaya çalıştığı Zazalar ne Kürttür ne de Zazaca Kürtçenin bir lehçesidir! Zazacada lokal olarak kullanılan hebhebokı «örümcek familyesinden bir cins örümcek» (Koyo Berz 2004) kelimesi hebhebok ile pirhebokı «örümcek» kelimelerinin kontaminasyonu sonucu oluşmuştur (Zazaki contamination: hebhebokı «a kind of spider» < hebhebok «1. tuber of Orchis collina orchid 2. a kind of large grape» × pirhebokı «spider»). Stetsyuk, Vepsçenin lehçelerindeki bütün biçimlerini (hämähouk, hämäšaag, hamaańe, hämi̮i, häpi̮i) göstermeyip diğer Fin dillerindeki verileri (hämähäik, hämähäkk, hämähäkki, hämehikki, hämähikkö, hämähäkkö, hämihikkö, hämäkkö, hämäjuakko, ämblik) göz ardı ettiği gibi, "Kürtçe" dediği Zazaca örneğin küçültme eki almış bir ikileme (heb-heb [reduplication] + -ok [dimunitive]) olduğunu da göremiyor. Ukraynalı "dilbilimci-tarihçi" Stetsyuk'un yazısı goropism (ırkçılığın dilce kusuntusu) örneğidir ve Fin dili Vepsçe hämähouk ile İran dili "Kürtçe" hebhebok arasında kesinlikle herhangi bir yakınlık bağlantısı kurulamaz (non-similarity: Zazaki hebhebokhämähouk Veps). İjorca [Ižoran keel] (izh Rusya: İngriya) {?} Votça [Vađđa ceeli] (vot Rusya: İngriya) {?} Estonca (ekk Estonya: kuzey) ämblik (sg) ämblikud (pl) {GeN} ämblikuvõrk ~ võrk {WeB} tarantel (sg) tarantlid (pl) {BiG} karakurt (sg) karakurdid (pl) {Latrodectus tredecimguttatus} Vıroca [Võro] (vro Estonya: güney) härmävitäi ~ .härmläne ~ härm {GeN} härmävõrk {WeB} < Jüvä Sullõv, Võro-eesti synaraamat Livce (liv †2013 Letonya: Livonya) ēbrikš {GeN} < Valda Šuvcāne & Ieva Ernštreite 1999, Latviešu-lībiešu-angļu sarunvārdnīca / Leţkīel-līvõkīel-engliškīel rõksõnārōntõz / Latvian-Livonian-English Phrase Book.

"Paleosibirya dilleri" Yukagir dilleri → Kuzey Yukagircesi (ykg Rusya: Yakutistan) сисхайгөд’э sisqaj-göde {GeN} (etymology: < сисхай «разлапистый» + -гөд’э < көд’э «насекомое») < Гаврил Николаевич Курилов (Улуро Адо) 1977, Сложные имена существительные в юкагирском языке; Irina Nikolaeva 2012 A historical dictionary of Yukaghir Güney Yukagircesi (yux Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) monoγəd-ajbi: (~ monohod-aibi ~ mannagad-aibi ~ mannagat-eibi) («moufflon shadow» < моноҕо monoγə «горный баран» + -ajbi: shadow; soul») {GeN} ataqi (~ ataxi:) {GeN} (< Evenkice) < Irina Nikolaeva 2012 A historical dictionary of Yukaghir; Гаврил Николаевич Курилов 1977 Omokça (omk †18.yy Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) {?} Çuvanca (xcv †18.yy Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) {?} Çukçi-Kamçatka dilleri → Çukçice (ckt Rusya: Çukçi Özerk Bölgesi) эпээпэй [epeepej] (sg) эпээпэг-ти [epeepeɣ-ti] (pl) {GeN} апаапаг-лын'ын [apaapaɣ-lǝŋǝn] ~ апаапалгын {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Kerekçe (krk †2000 Rusya: Çukçi Özerk Bölgesi) {?} Çavçuven Koryakçası (kpy Rusya: Koryak Okrugu) аняпэль [an'apel'] (sg) аняпэлляк'-ы-т [an'apel'l'aq-ǝ-t] (dual) аняпэлляк'-о [an'apel'l'aq-o] (pl) ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-ы-т [kutɣ-ǝ-t] (dual) кутг-у [kutɣ-u] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Palana Koryakçası (alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-у-в'в'и [kutɣ-u-wwi] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Alutor Koryakçası (alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] (sg) кутг-ы-т [kutɣ-ǝ-t] (dual) кутг-у-в'в'и [kutɣ-u-wwi] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Karagin Koryakçası (alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-у [kutɣ-u] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary İtelmence (Kamçadalca) (itl Rusya: Koryak Okrugu) сик’ук’ sik’uk’ {GeN} < Jonathan David Bobaljik 2005, Itelmen Reduplication: Edge-In Association and Lexical Stratification Nivih dilleri → Nivihçe (Gilyak) (niv Rusya: Sahalin Adası, Amur Nehri) к’ывγы́ф (Сл) k'әfγәf {GeN} < Нивхский язык 1979

Eskimo-Aleut dilleri Aleut dilleri → Aleutça (Unanganca) (ale ABD: Alaska: Aleut Adaları) chaaduquudax̂ (sg) chaaduquudax (dual) chaaduquudas (pl) {GeN} (Chaaduquudax̂ niivudiin aguqalikux̂ «The spider started making his net» niivudix̂ «seine / büyük ağ, iğrip ağı») < ankn.uaf.edu: Niiĝuĝim tunugan ilakuchangis / Introduction to Atkan Aleut grammar and lexicon § Victor B. Sclieffer, Invertebrates and fishes collected in the Aleutians,1936-38: Only two kinds were commonly observed in the Aleutian Islands: Pardosa tarsalis and Cybaeus reticulatus Eskimo dilleri → Yupik dilleri → Sirenik Yupikçesi (ysr †1997 Rusya: Çukçi Özerk Okrugu) {?} Naukan Yupikçesi (ynk Rusya: Çukçi Özerk Okrugu) {?} Sibirya Yupikçesi (ess Rusya: Çukçi Özerk Okrugu; ABD: Alaska: St. Lawrence Adası) apayepayiiq апайыпайиӄ Alaska Yupikçesi [Yup'ik] (esu ABD: Alaska: güneybatı) negaiq ~ negair (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN} (etymology: < negaq «snare; single mesh of a net; spider web» + -iq ~ -ir «postbase: animal that dwells in N») ~ negairaq (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN} (etymology: < negaq «snare; single mesh of a net; spider web» + -ir-aq «postbase: animal that dwells in N») negairem negaa ~ negairaam negaa ~ negaq {WeB} kellarvilek (Bristol Bay) {spider that appears to have a pouch (species ?)} (etymology: < kellarvik «grass basket» + -lek «Türkçe'deki -li/lı/lu/lü ekiyle aynı anlama gelen bir yapım eki / postbase: one with N or Ns, one having N» = «sepetli / one with a grass basket») < Steven A. Jacobson (compiler), Yup'ik Eskimo Dictionary, 2nd edition 2012 Chevak Çupikçesi [Cup'ik] (esu ABD: Alaska: Chevak) {?} Nunivak Çupikçesi [Cup'ig] (esu ABD: Alaska: Nunivak Adası) neguryar [Yup'ik Eskimo Dictionary 2012: neguryaq] (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN as spider} (etymology: < negur- «to go around» + -yar «a postbase») negg'ar (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN as tundra spider} (etymology: < negar «mesh of a gillnet») < Nuniwarmiut Piciryarata Tamaryalkuti: Nunivak Island Cup'ig Language Preliminary Dictionary Batı Supikçesi [Koniag Alutiiq] (ems ABD: Alaska: güneybatı) miskiiRaq (sg) ? (dual) miskiiRiat (pl) {GeN} sukunuuk (sg) ? (dual) sukunuut (pl) {LnG} («one who likes damp places») < alutiiqmuseum.org atmaayak {white spider} < Jeff Leer 1978, A conversational dictionary of Kodiak Alutiiq Doğu Supikçesi [Chugach Sugpiaq] (ems ABD: Alaska: güneydoğu) yuutuayak (Nanwalek, Port Graham) utmalughyuaq (Chenega) {GeN} John E. Smelcer 2009, Alutiiq noun dictionary and pronunciation guide [common nouns in Prince William Sound and Kenai Peninsula Region Alutiiq (excluding Kodiak Island)] İnuit dilleri → İnyupikçe [Iñupiaq] (ipk = esi & esk ABD: Alaska: kuzey ve kuzeybatı) aasivak (sg) ? (dual) ? (pl) (North Slope, Malimiut: Kotzebue) ~ aasrivak (sg) aasrivaak (dual) aasrivaich (pl) (Malimiut: Kobuk) ~ aasruak (Malimiut: Kobuk) ~ aachivak (Qawiaraq) {GeN} & {large spider} (etymology: < ? + -vak «postbase: (limited) one of a __; one inherently of or associated with __ or __ing») akłauraq (North Slope, Malimiut: Kobuk) {medium-sized spider, black spider} («ayıcık» etymology: < akłaq «brown bear, grizzly» + -uraq «postbase: smaller version of a __; a diminutive __; immediate vicinity of __») nigruaġruk (North Slope) ~ nigrauġruk (sic) (Malimiut: Kobuk) {small spider} (etymology: < ? + -aġruk «postbase: a younger, smaller, or similar version of the real __») piḷġaiyuk (North Slope) {spider} (etymology: < piḷġaq «o braid (it=rope, hair, seal intestines)» + -yuk «postbase: (limited) to have the tendency to __; one who has the tendency to __») piḷġaiyuuraq ~ piḷġayuuraq (North Slope) {the small spiders that could hang with their webbing} kuvraq {WeB} («net, fishnet») < Donald H. Webster and Wilfried Zibell 1970, Iñupiat Eskimo Dictionary; Susan A. Sun 1979, Kaŋiqsisautit Uqayusraġnikun / Kobuk Iñupiat Junior Dictionary; Edna Ahgeak MacLean 1981, Iñupiallu Tanŋiḷḷu Uqaluŋisa Iḷaŋich / Abridged Inupiaq and English Dictionary; Edna Ahgeak MacLean 2011, Iñupiatun Uqaluit Taniktun Sivunniuġutiŋit / North Slope Iñupiaq to English Dictionary; Wolf A. Seiler 2012, Iñupiatun Eskimo Dictionary; Anonymous, Iñupiaq Combined Dictionary Uummarmiut İnyupikçesi (esi Kanada: Kuzeybatı Toprakları: Aklavik ve Inuvik) akłauȓaq {GeN} < Inuvialuit Settlement Region Traditional Knowledge Report, August 2006 Batı Kanada İnuitçesi (Inuvialuktun, Siglitun) (ikt Kanada: Kuzeybatı Toprakları) aasivak {GeN} < Inuvialuit Settlement Region Traditional Knowledge Report, August 2006 Batı Kanada İnuitçesi (Inuinnaqtun) (ikt Kanada: Nunavut, Kuzeybatı Toprakları) aahivak {GeN} tuktuujaq {LnG} (etymology: < tuktu «rengeyiği / caribou») Batı Kanada İnuitçesi (Nattilingmiutut) (ikt Kanada: Nunavut) aahivak ᐋᕙᒃ [h karşılığı olan çizgili ᓯ harfini yazamadım] {GeN} < Miriam Aglukkaq 2010, Iguaqšuqti : Nattilingmiutut Kitqikhautit Doğu Kanada İnuitçesi (Inuktitut) (ike Kanada: Nunavut) ᐋᓯᕙᒃ aasivak (sg) ᐋᓯᕙᑦ aasivat (pl) {GeN} & {BiG & Alopecosa asivak} ᓂᒡᔪᒃ nigjuk {small spider} nanuwiaq {araignée de terre} (etymology: < nanuq «ours polaire») < Vladimir Randa 2002, "Qui se ressemble s'assemble" Logique de construction et d'organisation des zoonymes en langue inuit Nunatsiavut İnuitçesi (ike Kanada: Labrador) âsivak {GeN} nitjuk {small spider} Grönland İnuitçesi (kal Danimarka: Grönland) aasiak ~ aasiaq (sg) aasiaat (pl) (yeni yazı) ausiak ~ ausiaq (sg) ausiait (pl) (eski yazı) {GeN} nissavaarsuk ~ nissavarsuk (yeni yazı) nigssavârssuk ~ nigssavarssuk (eski yazı) {GeN} niutooq (yeni yazı) niutôq (eski yazı) {LnG as long-legged; spider; sea-spider} niggat (plural of nigaq «snare») {WeB} ninngut (ningippaa) (yeni yazı) níngut (ningípâ) (eski yazı) {WeB as line, rope (with which something is lowered); spider's web}

Denesey dilleri Yenisey dilleri Ketçe [кетский] (ket Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) ɔlǝŋgǝs < Heinrich Werner 2002, Vergleichendes Wörterbuch der Jenissej-Sprachen elim {GeN} həŋlis {WeB} (etymology: < hə'ŋ «throw net» + -lis / -is «???») < Edward Vajda 2010, A Siberian link with Na-Dene languages Yuğca [югский] (yug Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Sım Yuğcası [сымский] (yug Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Kotça [коттский] (zko †1800'lerin ortaları Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Asanca [ассанский] (xss †1800'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Arince [аринский] (xrn †1800'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Pumpokolca [пумпокольский] (xpm †1750'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Kızılderili Na-Dene dilleri → Tlingit dilleri Tlingitçe (tli ABD: Alaska: güneydoğu; Kanada: Britanya Kolombiyası, Yukon) ts’awkaat ~ ts’ankwaat /t͡sʼankʷaːt/ {GeN} asgutuyiksháa {GeN} kanas.aadí {GeN as crawling insect; spider} ts’awkaat kasneiyí {WeB} a G̱eiwú {WeB as its web (of spider)} < James A. Crippen 2005, The new Tlingit noun dictionary; Keri Edwards 2009, Dictionary of Tlingit Eyak dilleri → Eyakça [Coastal Eyak & Tlingitized Eyak] (eya †2008 ABD: Alaska: güneydoğu) qiˑyəłəčąh {LnG daddy longlegs, harvestman} qiˑyəłəčąhyaʔ ʒəwuł ~ qiˑyiłičąhyaʔ ʒəwuł {WeB} k’udəɢəlehkih (etymology: < diminutive of k’udəɢəleh «someone's mind») (Lena Nacktan) {KnD any small spider, especially that characteristically hangs from a strand of web, a sign that "someone's thinking about you", not to be harmed} ləɢəx̣eˑł («looks like it's packing a hammer along on its back») {BiG large-bodied spider} < Michael F. Krauss 1970, Eyak dictionary Atabask dilleri → Denağinaca [Dena’ina] (tfn ABD: Alaska: güneydoğu) nuhqelashi (Upper Inlet: Susitnuht’ana) < http://www.lithophile.com/olga/sava/may03.html tuk'ejay {GeN} Atnaca [Ahtna] (aht ABD: Alaska: güneydoğu) kudadzaey (Central Ahtna) kuggadzaey (Lower Ahtna) {GeN} kudadzaey tl'uule' {WeB} Değinakça [Deg Xinag] (ing ABD: Alaska: Shageluk, Anvik) ivisoghluq («dedeciğim / my dear grandfather») {GeN} Holikaçukça [Doogh Qinag] (hoi ABD: Alaska: Holikachuk, Grayling) tthixoodzay{GeN} tthixoodzay chux {BiG} Koyukonca [Denaakk'e] (koy ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area) taahoodzoy {GeN} Yukarı Kuskokvimce [Dinakʼi, Upper Kuskokwim] (kuu ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area) tagadraya ~ togadraya {GeN} < Raymond L Collins & Betty Petruska 1979 Dinak'i = Our words : Upper Kuskokwim Athabaskan junior dictionary; Shiaki Kondo & Teresa Hanson, Alaska’s Upper Kuskokwim River Region Ethnobiology Guidebook Aşağı Tananaca [Lower Tanana] (taa ABD: Alaska: Minto, Nenana) tokodroya {GeN} setsootabeela' {WeB} < Michael F. Krauss 2974, Minto Nenana Athabaskan noun dictionary, 1974 Tanakrosça [Tanacross] (tcb ABD: Alaska: Tanacross) kelahdzeey {GeN} kelahdzeey gǎal' {WeB} < Irene Solomon Arnold & Gary Holton & Rick Thoman 2006, Tanacross Learners' Dictionary Yukarı Tananaca [Upper Tanana] (tau ABD: Alaska: Northway, Tetlin, Tok; Kanada: Yukon: Beaver Creek) tsǫǫkilabdzey (Tetlin) tsǫǫkilahdzee (Northway) {GeN} tsǫǫkilabdzey gaal' (Tetlin) tsǫǫkilahdzee dajeetł'ǫǫ (Northway) {WeB} < Paul G. Milanowski & Alfred John 1979, Nee'aaneegn' / Upper Tanana (Tetlin) Junior Dictionary; Paul G. Milanowski 2006, Naabia Niign Aaneegn' / Northway dialect Kuzey Tuçoncası [Northern Tutchone] (ttm Kanada:Yukon: Mayo, Pelly Crossing, Stewart Crossing, Carmacks, Beaver Creek) utsia {GeN} < Northern Tutchone Dictionary Güney Tuçoncası [Southern Tutchone] (tce Kanada:Yukon: Champagne, Aishihik, Lake Laberge, Kluane Lake) kwǟnsì {GeN} (Kwǟnsì mèl ási «The spider is making web») < firstvoices.com: Southern Tutchone Phrases Guçince [Gwich’in] (gwi ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area; Kanada:Yukon, Kuzeybatı Toprakları) gwiteedrii ~ gwideedrii {GeN} gwiteedrii vyaa {WeB} (Alaska Guçincesi) < Katherine Peter, Dinjii zhuh ginjik nagwan tr'iłtsąı̨ı̨ = Gwich'in junior dictionary gwidèedrìi {GeN} gwidèedrii vyaa {WeB} (Kanada Guçincesi: Vuntut Gwich'in) < firstvoices.com: Vuntut-Gwichin gudeedrii {GeN} (Kanada Guçincesi: Gwichyah Gwich'in) < gwichin.ca Hanca [Hän] (haa ABD: Alaska: Eagle; Kanada:Yukon: Dawson, Mooseheide) k'ëlähdre {GeN} (Tr'ondëk Hwëch'in) < firstvoices.com: Han Tagişçe [Tagish] (tgx Kanada: Yukon: Carcross) kūshchie {GeN} < firstvoices.com: Tagish Tahltanca [Dahdzege] (tht Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Kaskaca [Dene K’éh, Dene Zágéʼ] (kkz Kanada: Britanya Kolombiyası, Yukon) {?} Danezaca [Dane-ẕaa, Beaver] (bea Kanada: Britanya Kolombiyası, Alberta) {?} Sekanice (sek Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Denetaca [Dene Dháh, South Slavey] (den Kanada: Kuzeybatı Toprakları, Alberta, Britanya Kolombiyası) k’alée {GeN} < South Slave Divisional Education Council 2009, Dene Yatié K’ȩ́ȩ́ Ahsíı Yats’uuzı Gha Edı̨htł’éh Kátł’odehche / South Slavey Topical Dictionary Kátł’odehche Dialect Sahtuca [North Slavey: Hare, Bearlake, Mountain] (den Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Tlınçonca [Tłı̨chǫ, Dogrib] (dgr Kanada: Kuzeybatı Toprakları) k’àle {GeN} k’àlemı̨̀ı̨̀ {WeB as spider web, rainbow} (ehtsèe k’àle «spider, grandfather spider, a mythical creature» < ehtsèe «grandfather, old man (polite word)» Ehtsèe «the name of a prophet from Deline») < Dogrib Divisional Board of Education 1992, Tłı̨chǫ Yatıı̀ Enıhtł’è / A Dogrib Dictionary Denesulinece [Dënesųłiné, Chipewyan] (chp Kanada: Alberta, Saskatchewan, Manitoba, Kuzeybatı Toprakları) horádzi («the one who wind around») {GeN} < Joshua Holden 2010, A Lexical Semantic Study of Dene Sųłiné, an Athabaskan Language; Sally Rice 2012, "Our language is very literal": Figurative expression in Dene Sųłiné [Athapaskan] orádzi (Łue Chok) {GeN} < firstvoices.com: Dene ʔurádzı {GeN} < South Slave Divisional Education Council 2012, Dëne Dédlıné Yatıé Perehtł’íscho Denínu Kuȩ́ Yatıé Chipewyan Dictionary Tsetsautça (txc †1927 Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Tsutinaca [Sarcee] (srs Kanada: Alberta) nààtɬ'úwú (etymology: < nààtɬúw-í «one that weaves») {GeN} < Eung-Do Cook 1984, A Sarcee grammar Nadoten-Vetsuvetence [Babine-Witsuwit’en] (bcr Kanada: Britanya Kolombiyası) witso'tsin < firstvoices.com: Wetsuweten ~ wətsoʔ < Sharon Hargus 2007, Witsuwit'en grammar: phonetics, phonology, morphology {GeN} wits'bïl {WeB} < firstvoices.com: Wetsuweten Merkez Dakelcesi [Dakelh, Carrier, Central Carrier] (crx Kanada: Britanya Kolombiyası) hwotsotsen (Nak’aẕdli) < J. B. Mukro 2011, Language, legends, and lore of the Carrier Indians ~ whut̲s̲ot̲s̲ung (Yekooche) {GeN} whut̲s̲ot̲s̲ungbilh (Yekooche) {WeB} < firstvoices.com: Yekooche Güney Dakelcesi [Southern Carrier] (caf Kanada: Britanya Kolombiyası) ᐧᐊᙡᙥᑋ 'atsootsih (Ndazkoh) < lingwiki.com: Carrier animal vocabulary; firstvoices.com: Dakelh-Southern-Carrier ~ whut̲s̲oot̲s̲ih (Nadleh Whut'en) < firstvoices.com: Nadleh-Whuten {GeN} Çilkotince [Chilcotin, Tsilhqot’in] (clc Kanada: Britanya Kolombiyası) cheniluy (Xeni Gwet'in) {GeN} < firstvoices.com: Tsilhqotin-Xeni-Gwetin Kwalhioqua–Tlatskanai (qwt †1930 öncesi ABD: Washington, Oregon) {?} Hupaca [Na:tinixwe Mixine:whe'] (hup ABD: Kaliforniya) k’iłwe:-kyoh («evil spirit-big») < Hoopa Valley Tribal Council 1996, Hupa language dictionary, second edition kiʟ we kyō (Kiʟ we is a small enemy of mankind. Augmentatives are made by the suffix -kyō) < Pliny Earle Goddard 1905, Morphology of the Hupa language {GeN} nayk’itł’oy «it (spider) weaves a web» nayk’istł’o’n «it wove a web» Mattolece [Mattole–Bear River] (mvb †1930 lar ABD: Kaliforniya) tah-che/ ~ daajiix ~ da:dji/:x (Mattole) tah-be_CH (Bear River) {GeN} < billabbie.com} Eel Nehri Atabaskçası [Eel River Athapaskan] (wlk † ABD: Kaliforniya) tah-che/-cho (Northern Sinkyone) chinkon' ? ~ chin/-kong/ (Southern Sinkyone) kah/-je (Wailaki) jaasbilhchow ~ jasbi(Âtco ~ jasbILtco (Lassik) {GeN} daasbilchow ? ~ das.bul.tcoo (Southern Sinkyone: East Branch) {[spider sp] big as little finger pretty dangerous poison} tning/-ye so_s/ (Northern Sinkyone) ning-chang ching-gin-che-cho (Wailaki) ni-ket-oi/-cho (Nongatl) kah-sO/-e-cho (Lassik) {BiG as tarantula} < billabbie.com Katoca [Cahto] (ktw † ABD: Kaliforniya) yaalh'aang («one that holds a solid object up in the air») {GeN} djiikwon'chow («big one with fire heart») {BiG as tarantula} < billabbie.com Upper Umpqua (xup †1950 ABD: Oregon) {?} Upper Coquille [Miciqwutme tunne] (coq †1975 ABD: Oregon) {?} Tututni [Rogue River] (tuu †1975 ABD: Oregon) {?} Galice-Applegate [Taltushtuntede-Dakubetede] (gce † ABD: Oregon) {?} Tolovaca [Chetco-Tolowa] (tol [Tolowa] + ctc [Chetco] †2000s ABD: Oregon) ḱá-ṭŭs (Tolowa) {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 13] k’wee-dar’sh (Siletz Dee-ni) {GeN} k’wee-dar’sh mee-ne’ (Siletz Dee-ni) {WeB} < ctsi.nsn.us Ova Apaçicesi [Plains Apache, Kiowa Apache] (apk †2000s ABD: Oregon) {?} Hikarila Apaçicesi [Jicarilla Apache] (apj ABD: New Mexico) maⁿs-ché {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 1] Lipan Apaçicesi [Lipan Apache] (apl †1980s ABD: New Mexico, Teksas) {?} Meskalero-Çirikava Apaçicesi [Lipan Apache] (apm ABD: Oklahoma, New Mexico) {?} Batı Apaçicesi [Western Apache] (apw ABD: Arizona) na-alht-lo-lé < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 1] [*naaʔɩƚ'tƚʔoo''lɛ́h] («the one tha makes rope?») {ɩ = high open front unrounded vocoid} (White Mountain Apache) {GeN} < Philip J. Greenfeld 1972, The phonological hierarchy of the White Mountain dialect of Western Apache naicje'etco dixin (San Carlos Apache) {large black spider} Navahoca [Navajo] (nav ABD: Arizona, New Mexico, Utah, Colorado) naʼashjéʼii (Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 1]: nash-jé'i) {GeN} naʼashjéʼii diłhiłí ~ naʼashjéʼii bijéí dah łichíiʼii {black widow spider} naʼashjéʼii nahachaʼigíí {jumping spider} naʼashjéʼii bitłʼóól {WeB} naʼashjéʼiitsoh («büyük örümcek / big spider») {BiG wolf spider} naałʼashí {BiG Theraphosidae} naʼashjéʼii bijáád danineezi {LnG as grandaddy long legs (spider)} naʼashjéʼii jáádnézí {LnG longlegs, harvestman (Opiliones)} < {çoğu} C. Leon Wall & William Morgan 1958, Navajo-English Dictionary

izole (Hayda) Alaska Kuzey Haydacası [Alaskan Northern Haida, Kaigani, X̱aad Kíl] (hdn ABD: Alaska) k̲'uhl chiyáang [ḳˀuhlčʰiyáaŋ] {GeN} k̲'uhl chiyáang aadáay {WeB} stl'i'ílt'gwaang hlkáamdalaas (etymology: < stl'i'ílt'gwaang «mosquito, no-see-um, deer fly» + hlkáamdalaas «???») {LnG as daddy-longlegs spider} k̲áysgwaan {LnG as daddy-longlegs spider} < Jordan Lachler 2010, Dictionary of Alaskan Haida Masset Kuzey Haydacası [Masset Northern Haida, X̱aad Kíl] (hdn Kanada: North Graham Island) q'utlsiaŋ < Merritt Ruhlen 1994, On the origin of languages: studies in linguistic taxonomy Skidegate Güney Haydacası [Skidegate Southern Haida, X̱aayda Kíl] (hax Kanada: Britanya Kolombiyası: Haida Gwaii: Hlg̱aagilda) yangajing ~ yangiijang (yᴀ'ñidjᴀñ < John R. Swanton 1911, Haida (in Handbook of American Indian Languages Part 1)) {GeN} yangajing aax̲adaay ~ yangajing aax̲ad {WeB} ts'ii k̲'alt'axung hlkaamdala (etymology: < ts'ii k̲'alt'axung «mosquito (or any insect that bites)» + hlkaamdala «???») {LnG as mosquito long legged – daddy long legs} < xaayda-kil.blogspot.ca: Skidegate Haida Language - X̱aayda Kíl


NOT: Meksika'daki yerli Kızılderili dilleri 364 varyete (variantes lingüísticas) olup bunlar INALI (Instituto Nacional de Lenguas Indígenas «Yerli Dilleri Millî Enstitüsü») kataloğuna (2008, Catalogo de las Lenguas Indígenas Nacionales: Variantes Lingüísticas de México con sus autodenominaciones y referencias geoestadísticas) göre düzenlenmiş, Hristiyan misyoner dil kurumu SIL International tarafından hazırlanan Ethnologue: Languages of the World (17. baskı: 2013) verileri de INALI'ye uygun olarak yapılandırılmıştır. Ethnologue'deki baskı hataları oldukça fazladır ve özellikle de dil adlarında görülenlerin bir kısmı tarafımdan İngilizce Wikipedia'da dillendirilmektedir.


Amerind dilleri (Na-Dene dışındaki bütün Amerika Kızılderili dilleri) ↓

Kuzey Amerika Kızılderili dilleri ↓

Algonkin-Keres dilleri Algonkin-Vakaş dilleri Algonkin-Yurok dilleri izole → Beothuk (bue †1829 Kanada: Newfoundland) woadthoowin (L) woad-’hoowin (K) {GeN} < Albert Samuel Gatschet 1885, The Beothuk Indians {L = No Letter. — Rev. John Leigh's vocabulary, obtained from Demasduit.; K= K. — Vocabulary of Dr. King, transmitted by Rob. Gordon Latham, London, in April, 1883. The words were probably furnished by Shanandithit to Cormack.} Viyot dilleri → Viyotça [Wiyot] (wiy †1962 ABD: Kaliforniya) botkanawīyuc {GeN} giʟèswaʟ {WeB} < A. L. Kroeber 1911, the languages of the coast of California North of San Fransisco Yurok dilleri → Yurokça [Yurok] (yur ABD: Kaliforniya) 'wes {GeN} 'wes 'wr-nr' {WeB} < linguistics.berkeley.edu: Yurok Language Project Algonkin dilleri Karaayakça [Siksiká, Blackfoot; Kainai, Blood; Pikani, Piegan] (bla Kanada: Alberta; ABD: Montana) ksowáwakaasi [kˢo.wá.wa.kaa.si] (compound) ~ ksiwáwakaasi (dictionary form) ~ ksiwáwákaasi (kainaistudies.com: ksiwawakaa'si) ~ xiw-awakasi-w {GeN} («ground or low deer» < ksiw- «low/at ground level, low to ground» + áwákaasii «deer») ksiwáwákaas opis ~ xiw-awakasiw opis {WeB} ómahksiksiwáwákaasiiksi (pl) {BiG as big spiders} < umt.edu: Holterman Dictionary of Blackfoot; Ikuyo Kaneko 1999, A metrical analysis of Blackfoot nominal accent in optimality theory; Elizabeth Stacy 2004, Phonological aspects of Blackfoot prominence Şayence [Cheyenne, Tsêhésenêstsestôtse] (chy ABD: Montana, Oklahoma) vé'ho'e (sg) vé'hó'e (pl) {GeN 1) spider 2) whiteman; non-Indian 3) Wihio is the spider trickster of Cheyenne mythology} mo'ôhtáevé'ho'e {black spider} ma'xemo'ôhtáevé'ho'e (sg) móma'xemo'ôhtáevé'hó'e (pl) (sg «big-black-spider» pl «big [reduplication]-black-spiders») {BiG tarantula} tó'êseóhtavé'ho'e {LnG as daddy-longlegs} < cheyenne.110mb.com Arapahoca [Hinóno'eitíít] (arp ABD: Wyoming) nih'óó3oo (sg) nih'óó3ou'u (pl) {GeN 1) spider 2) white man (person), Caucasian 3) a trickster figure in Arapaho mythology} hoo3oonoyoot {WeB} biisnih'óó3oo (sg) biisni'óó3ouu (pl) («hairy spider») {BiG tarantula} < Arapaho-English dictionary Atsinaca [Gros Ventre] (ats ABD: Montana) ní-ha-at {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 5] Ova Kricesi [Plains Cree, ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ Nēhiyawēwin] (crk Kanada: Manitoba, Saskatchewan, Alberta, Kuzeybatı Toprakları; ABD: Montana) ocāpihkēsīs ᐅᒑᐱᐦᑫᓰᐢ < Wīcēkaskosiw sākahikan ᐅᒐᔭᐱᐦᑫᐢ ocayapihkes (sg) ᐅᒐᔭᐱᐦᑫᓴᒃ ocayapihkesak (pl) {GeN as the bug that makes nets; a spider} < creedictionary.com (< Nancy LeClaire & G. Cardinal & Earle H. Waugh & Emily Hunter 1998, Alberta Elders' Cree Dictionary / alperta ohci kehtehayak nehiyaw otwestamakewasinahikan) otayapikkesis («little net-maker») {GeN} < Albert Lacombe 1874, Dictionnaire et grammaire de la langue des Cris ; Alexander F. Chamberlain 1901, Significations of certain Algonquian animal-names ᐅᒐᔭᐯᑫᐢ ᐅᒐᔭᐯᓴ ocayapekes ocayapesa {WeB} < Alberta Elders' Cree Dictionary ᐊᔭᐲᐦᑫᓯᐤ ayapîhkêsiw (< Wolvengrey) ~ ayupekāsew (< Watkins) {large spider} ᐊᔭᐲᐦᑫᓰᐢ ayapîhkêsîs (< Wolvengrey) ~ ayupekāses (< Watkins) {small spider} (etymology: < ayapiy ᐊᔭᐱᕀ «gill net» & ayapîs ᐊᔭᐲᐢ «small net») < creedictionary.com: (< Cree: Words, Arok Wolvengrey); Edwin Arthur Watkins 1865, A dictionary of the Cree language, as spoken by the Indians of the Hudson's Bay Company's territories ᑯᐦᑯᒥᓇᐤ kohkominaw {as (slang) spider} (etymology: < kohkom ᑯᐦᑯᒼ «your grandmother») < Alberta Elders' Cree Dictionary ᐱᐢᐱᐢᑯᒉᐊᐧᔨᐠ pispiskocewayik {LnG as a long-legged spider, i.e.: a daddy long legs} < Alberta Elders' Cree Dictionary pispiskuteweyik ~ pispiskwatewiyik (probably «downy rectum») {as araignée / spider} < Albert Lacombe 1874, Dictionnaire et grammaire de la langue des Cris; Alexander F. Chamberlain 1901, Significations of certain Algonquian animal-names Bataklık Kricesi [Swampy Cree, Nêhinawêwin] (csw Kanada: Ontario) êhêpik [archaic term] otahnapihkêsiw («net-maker») < Legends and Narratives: Swampy Cree (Simeon Scott & Xavier Sutherland: êhêpik kâ-itiht, êwakwân’ otahnapihkêsiw, êkâ wîskât kâ-câkinahk pîšânâpîniw, êko kâ-n’tawâpamâcik anihi, êhêpik kâ-itimihci «The spider, as he is called, that is the one who is the net-maker, who never exhausts his twine, - so they went to see him, who is called the spider») kokom-minakesis {GeN} < Julie Flett 2013, Wild Berries İlili Kricesi [Moose Cree, Ililīmowin] (crm Kanada: Ontario) êhêpik > ê'êpik {GeN} < Clarence Douglas Ellis 2000, Spoken Cree / ê-ililîmonâniwahk; Level I, West Coast of James Bay Atikamekçe [Atikamekw, Nehirâmowin] (atj Kanada: Ontario) ehepikʷ (Opitciwan) {GeN} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report Kuzey Doğu Kricesi [Northern East Cree, Iyiyiw-Ayimiwin] (crl Kanada: Québec) ᐃᐦᐄᐱᐦᒑᓯᐤ ihiipihchaasiu («net-maker») (Wemindji) {GeN} < dictionary.eastcree.org Güney Doğu Kricesi [Southern East Cree; Iyiyiw-Ayamiwin (Coastal); Iyiniw-Ayamiwin (Inland), Iynu] (crj Kanada: Québec) ᐊᐦᐄᐱᐦᒉᓲ ahiipihchesuu ~ ahîpihchêsû [a̘hiːpʰtʃɛːˈsuʔ] («net-maker») (Coastal dialect: Waskaganish) {GeN} < Carrie Dyck & Marie-Odile Junker & Kelly Logan 2010, Phonetic and phonological evidence for a vowel merger in Southern East Cree; Cree School Board 2002, naanituu kachescheyihtamuwin masinaihikan / Resource Book; dictionary.eastcree.org ᐊᐦᐄᐲᐦᒉᓲ ahiipiihchesuu {GeN} < dictionary.eastcree.org ahyapihcesiw («net-maker») (Inland dialect: Nemaska) {GeN} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report kâ umîwatisiw [ka:ʊmi:wətsu] ~ kâ umîwatiw {BiG as spider with its egg sac attached to its spinneret; araignée avec son sac dʼoeufs attaché à sa filière} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report Naskapice [ᓇᔅᑲᐱ Iyuw Iyimuun] (nsk Kanada: Québec, Labrador) {?} Batı İnnucası [Western Innu, Western Montagnais] (moe Kanada: Québec) eluk {GeN} < George Joseph Guyon Lemoine 1901, Dictionnaire français-montagnais: avec un vocabulaire montagnais-anglais, une courte liste de noms géographiques, et une grammaire montagnaise; http://dictioinnu.ifrance.com/dictioinnu/a.htm (Cet oeuvre est realisé par Mr Lahoucine Faouzi. Références: Dictionnaire Mashteuiatsh du Conseil Attikamek-Montagnais) elukiapi (< dictioinnu.ifrance.com) ~ eluk ălipi (< Lemoine 1901) {WeB} {ălipitseu eluk «l'araignée fait sa toile»} pishkueuluk {GeN} < Lemoine 1901 anishkueuluk {araignée (si c'est une longue)} < Lemoine 1901 Doğu İnnucası [Eastern Innu, Eastern Montagnais, Innu-aimûn] (moe Kanada: Québec, Labrador) enikᵘ {GeN spider or ant; padlock; crab} < innu-aimun.ca; < Laurel Anne Hasler 2002, Obviation in two Innu-aimun atanukana erigȣ {fourmis} < Antoine Silvy, ca. 1678-1684, Dictionnaire montagnais-français eniku-aiapi ~ eniku-anapi (< innu-aimun.ca) {WeB} enikuiapi {spider filament} < innu-aimun.ca enikᵘ kakanukatet {LnG daddy-long-legs spider / araignée faucheuse} < innu-aimun.ca enikᵘ kamakuatitshet {KnD type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca kamitshetukatet {araignée en général / spider in general} < Innu Aimun and Naskapi Toponyms and Plant and Animal Names kaushuniamit {KnD type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca {araignée en général / spider in general} < Innu Aimun and Naskapi Toponyms and Plant and Animal Names enikᵘ kauiutit {KnD type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca ~ kauîūtət {KnD type of spider with a big body; determine identity} < Report of the Work of the Innu Traditional Knowledge Committee 2009: Innu Kaishitshissenitak Mishta-shipu pishku-enikᵘ {KnD type of spider (not identified)} (pishkᵘ «nighthawk (Chordeiles minor)») < innu-aimun.ca ~ piskwe.nukw {araignée} < John E. Bishop 2006 < B & M [= Serge Bouchard & José Mailhot 1973, Structure du Lexique: Les Animaux Indiens] ~ piskȣerigȣ {araignée} < Antoine Silvy, ca. 1678-1684, Dictionnaire montagnais-français; John E. Bishop 2006, Comment dit-on tchistchimanisiȣ en français? The Translation of Montagnais Ecological Knowledge in Antoine Silvy’s Dictionnaire montagnais-français (ca. 1678-1684) § Biyolojik sınıflandırmadan farklı olarak, İnnu halk sınıflandırmasında aynı adı (enikᵘ) alan örümcekler ile karıncalar, zararlı olan ya da olduğuna inanılan ve bu yüzden de yenmeyen hayvanların bulunduğu manitush («creatures with maleficent power: spider, toad, salamander, snake» ile ona bağlı böcek altgrubu shatshimeu «whirligig beetle, giant waterbug, water insect, bumblebee, grasshopper, horse fly, mosquito, dragonfly, butterfly») grubunda ele alınır. Oçipevece [Ojibwa ~ Ojibwe ~ Chippewa] (oji [macrolanguage] Kanada; ABD) asâbikeshi (sg) asâbikeshiiag (pl) [Fiero orthography: assâbikeshi] {GeN} (assabikéshî «net maker» < asAbike «I am netting, making a net» < asAb «net, fish-net») asabikeshiwasab (sg) asabikeshiwasabig (pl) [Fiero orthography: assabikeshiwassab] {WeB} < Frederic Baraga 1853, A dictionary of the Otchipwe language; home.kpn.nl/cvkolmes/ojibwe/bardict.doc [This is an online version of Baraga's Ojibwe Dictionary. Editor: Kees van Kolmeschate; Version d.d. 17 Sep 2006] Anişininice [Oji-Cree, Severn Ojibwa, Northern Ojibwa, Anishininiimowin] (ojs Kanada: Ontario, Manitoba) ᑯᐦᑯᒥᓈᑫᔒᔥ kohkominâkeshîsh {GeN} (dim. cf. ᐆᐦᑯᒥᒫᐤ ôhkomimâw «grandmother») ᐅᑕᓇᐱᐦᑫᓯᐤ otañapihkesiw ~ ᐊᓇᐱᐦᑫᓯᐤ añapihkesiw {GeN} < Marguerite MacKenzie 2005, Wasaho Ininîwimowin Dictionary (Fort Severn Cree) Algonkince [Algonquin, Anishinabe, Omàmiwininìmowin, Anicinàbemowin] (alq Kanada:Québec, Ontario) eebik (Lemoine 1909) ~ e:e:bɪk’ ~ e:e:bik’ (Brousseau 2010) (sg) eebikok (pl) {GeN} eebikons {DiM} eebikwasâp {WeB} asâbike eebik {fait sa toile} cingipis {araignée aquatique} < George Joseph Guyon Lemoine 1909, Dictionnaire français-algonquin; Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report: Anishinabe Vocabulary from Kitcisakik, Lac Simon, and Pikogan Doğu Oçipevecesi [Eastern Ojibwa, Anishinaabe-Ikidowinan] (ojg Kanada: Ontario) esnikenh {GeN} < Indinawemaaganidog (All My Relatives) Merkez Oçipevecesi [Central Ojibwa] (ojc Kanada: Ontario) {?} Odavaca [Ottawa, Daawaamwin, Nishnaabemwin] (otw Kanada: Ontario; ABD: Wisconsin) eshibiken (sg) eshibikensag (pl) {GeN} < makoohnsden.wordpress.com Kuzeybatı Oçipevecesi [Northwestern Ojibwa, Anishinaabe-Ikidowinan] (ojb Kanada: Ontario) ᐊᓴᐱᑫᔑ asabikeshi (sg) asabikeshiwag (pl) ~ ᐅᑕᓴᐱᑫᓯ odasabikesi (sg) odasabikesiwag (pl) ~ ᐊᓴᐱᑫᒪᓂᒍᔥ asabike-manijoosh (sg) asabike-manijooshag (pl) ~ ᒪᓂᒍᔥ manijoosh (sg) manijooshag (pl) (Cat Lake, Lac Seul, Osnaburgh [Mishkeegogamang]) {GeN} ᐅᑕᓴᐱᑫᓯᐗᓴᑉ odasabikesiwasab (sg) odasabikesiwasabiig (pl) {WeB} (Lac Seul) < kwayaciiwin.com Pikangikum Oçipevecesi [Berens River Ojibwe] (ojb Kanada: Ontario, Manitoba) ᐱᑾᑯᑐᒪᓂᒍᔥ bikwaakodo-manijoosh (sg) bikwaakodo-manijooshag (pl) {GeN} ᑲᑭᓋᑯᑲᓀᒪᓂᒍᔥ gagiinwaakogane-manijoosh (sg) gagiinwaakogane-manijooshag (pl) {LnG as daddy longlegs (spider)} < kwayaciiwin.com Batı Oçipevecesi [Western Ojibwa, Saulteaux, Nakawēmowin] (ojw Kanada: Manitoba, Saskatchewan) {?} Güneybatı Oçipevecesi [Southwestern Ojibwe, Chippewa, Ojibwemowin] (ciw ABD: Minnesota) asabikeshiinh (sg) asabikeshiinyag (pl) {GeN} (etymology: < asabike «he makes nets») < Indinawemaaganidog (All My Relatives); Fond du Lac Ojibwe Vocabulary Potavatomice [Potawatomi, Neshnabémwen] (ABD: Michigan, Wisconsin; Kanada: Ontario) ésbiké ~ aspeke' e'e'buk {GeN} < Kansas Heritage Group 1997, Potawatomi Dictionary Meskvakice [Mesquakie-Sauk, Sac and Fox, Meshkwahkihaki] (sac ABD: Oklahoma, Iowa, Kansas) êthapîhkêha {GeN} êhêpikwa {BiG tarantula} < Gordon Whittaker 2005, A concise dictionary of the Sauk language Kikapuca [Kickapoo, Kikapoo, Kikapú] (kic ABD: Iowa, Kansas, Oklahoma, Teksas; Meksika: Coahuila) eeheepikwa < David J. Costa 1993, Miami-Illinois animal names ~ / eheːpikʷa / [ e'(h)ee.pi.kʷa ] {GeN araña} < José Luis Moctezuma Zamarrón 2011, El sistema fonológico del Kickapoo de Coahuila analizado desde las metodologías distribucional y funcional Şavnice [Shawnee] (sjw ABD: Oklahoma [şimdi]; eskiden: Ohio, Batı Virginya, Kentucky, Pensilvanya) heepikwa < David J. Costa 1993, Miami-Illinois animal names ~ weepikwa {GeN} < Thomas M. Norton-Smith 2010, Common Themes in American Indian Philosophy Menominice [Menominee, Omāēqnomenew] (mez ABD: Wisconsin) otāqnapīhken ~ otāqnapīhkenaew ~ otāqnapīhkenow (sg) otāqnapīhkenok (pl) ~ otāqnapīhkenaeh (sg) otāqnapīhkenāēhsak (pl) {GeN} aqnap (3sg.poss.sg: otāqnapem) (sg) aqnapyak (pl) {WeB} < Monica Macaulay 2011, Omāēqnomenēweqnaesen Wēhcekanan / Menominee Dictionary Miyamice [Miami-Illinois, Myaamiaataweenki] (mia †mid-20th c. ABD: Illinois, Indiana, Kansas, Michigan, Ohio, Oklahoma) ahseepikwa ~ anseepikwa (< Costa 1993) ~ anseepikwa (bradwoods.org: American Indian Life) ~ asseïbicȣa (< Gravier) ~ asseipicȣa (< Le Boullenger) ~ aⁿzäpĭ'kwa (Miami < Gatschet) ~ zäpikwa (Miami < Dunn) ~ säpikwa (Peoria < Gatschet) ~ fapeqʋke (sic) (pl) (Mission Press Wea Primer of 1827) {GeN} paapiičihšia (< Costa 1993) ~ papitchichia (< Jacques Gravier) ~ papîtch‘sha (Gatschet) ~ papítcĭa (Miami < Gatschet) ~ páp·ìtš·ɑ (Peoria < Hockett 1985) ~ pa·pitʃak (pl) (Peoria < J.P. Harrington) ~ pʋpefʋ (sic) (Mission Press Wea Primer of 1827) {LnG as goat / bedbug / daddy long-legs} < David J. Costa 1993, Miami-Illinois animal names Mikmakça [Mi'kmaq, Mikmaw, Míkmawísimk] (mic Kanada: New Brunswick, Newfoundland ve Labrador, Nova Scotia, Prince Edward Adası, Québec; ABD: Maine) awókejit < Lexique Micmac (Mi'kmaq lexicon) awo'kwejit < firstvoices.com go'gwejij (Listuguj) {GeN} go'gwejijua'pi (Listuguj) {WeB} Batı Abenakicesi [Western Abenaki, Wôbanakiôdwawôgan] (abe Kanada: Québec) mamsahlabika < Gordon M. Day 1994, The Western Abenaki Dictionary mamselabika < westernabenaki.com mémessrabikké < J. H. Trumbull 1903 {GeN} Doğu Abanakicesi [Eastern Abenaki, Penobscot] (aaq †1990s ABD: Maine) aməslapíhkɑpi {WeB} (etymology: < áhlapi «net, fish net, seine; spider web») < Conor Quinn 2001, A preliminary survey of animacy categories in Penobscot Wolastoqiyik-Peskotomuhkati [Malecite-Passamaquoddy, Maliseet-Passamaquoddy] (pqm Kanada: New Brunswick; ABD: Maine) amushopihk (sg) amushopihkiyik (pl) {GeN} amushopihkehsis {DiM} amushopihkewi-ahpap (sg) amushopihkewi-ahpapiyik (pl) {WeB} < David A. Francis & Robert M. Leavitt 2008, A Passamaquoddy-Maliseet Dictionary / Peskotomuhkati Wolastoqewi Latuwewakon; pmportal.org: Passamaquoddy/Maliseet Dictionary; maliseet.org: Wolastoq Language And Culture Center; Philip S. LeSourd 2007, Tales from Maliseet Country: The Maliseet Texts of Karl V. Teeter Masaçusetçe [Massachusett; dialects: Wampanoag, Natick, Nauset, Cowesit] (wam ABD: Massachusetts) mamunappeht (Natick dialect) {GeN} mamunapitteae hashabp (Natick dialect) {WeB} < J. H. Trumbull 1903, Natick dictionary âshâp («fishing net») {WeB} < Frank Waabu O’Brien 2005, American Indian Studies In the Extinct Languages of Southeastern New England Narragansett (xnt † ABD: New England: Rhode Island) {?} Mohegan-Pequot [dialects: Mohegan, Pequot, Montauk, Niantic, Shinnecock] (xpq † ABD: New England, Long Island) mamôyap (sg) mamôyapak (pl) {GeN} mamôyapi hashap (sg) mamôyapi hashapsh (pl) {WeB} < Stephanie Fielding 2012, Modern Mohegan dictionary and grammar Quiripi-Unquachog [dialects: Quinnipiac, Naugatuck, Unquachog, Mattabesic, Potatuck, Weantinock, Paugussett] (qyp †1900 ABD: Connecticut, New York: Long Island) {?} Mahican [Mohican] (mjy †1940 ABD: New York, Vermont) {?} Unami Lenapecesi (unm †2002 ABD: New Jersey, Pensilvanya, Oklahoma) xalahputis [xɑlɑputis] (sg) xalahputisak [xɑlɑputisɑk] (pl) {GeN} xalahputisikaon [xɑlɑputisikæwn] («spider house») {WeB} < Phillip Waktame Rice (compiled by) & Rachel Killackey (phonetics by), Lenape - English Dictionary; Shelley DePaul 2008, Conversations in the Lenape language xalahpoo'tees (Big Horn Lenape dialect) {GeN} < bighornlenape.com: List of animals mixalahpotis /məxalahpoːtis/ {GeN} (in 18th-century Northern Unami dialect) < 1888 Lenâpé-English Dictionary edited by Brinton & Anthony michalappotis {GeN} < gilwell.com: The Lenape / English Dictionary Munsi Lenapecesi [Munsee Delaware, Delaware, Munsíiw, Lunaapeew] (umu Kanada: Ontario [şimdi]; önceden ABD: New York, New Jersey, Pensilvanya) {?} Nanticoke [Munsee Delaware, Delaware, Munsíiw, Lunaapeew] (nnt ABD: Delaware, Maryland) {?} Piscataway (psy † ABD: Maryland) {?} Carolina Algonquian (crr †1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Pamlico (pmk †1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Lumbee (lmz †1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Powhatan [Virginia Algonquian] (pim †18.yy sonu ABD: Doğu Virjinya, Güney Maryland) {?} Etchemin (etc †17.yy ABD: Maine) {?} Loup A [muhtemelen Nipmuck] (xlo †18.yy ABD: Massachusetts, Connecticut) {?} Loup B (xlb †18.yy ABD: Massachusetts, Connecticut) {?} izole Kutunahça [Ktunaxa, Kutenai, Kootenai, Kootenay] (kut Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Montana, Idaho) nukin̓ka {GeN} ʔa·kak̓uʔs nukin̓ka (< ʔa·kak̓u «snare, trap») {WeB} qayaʔtak {LnG as daddy long legs (spider)} < firstvoices.com Mos dilleri → Vakaş dilleri → Haislaca [X̅aʼislakʼala (C̓imo'c̓a, Kitimaat) & X̅enaksialakʼala (Gitlo'p, Kitlope and Kemano)] (has Kanada: Britanya Kolumbiyası) yeqái ~ yiy̓eqái {GeN} (etymology: < yeqá «knit, weave, spin, make a net») < people.umass.edu: Emmon Bach and Regina Koroma, Haisla Words Heiltsuk-Oowekyala [Northern Heiltsuk (Haiɫzaqvla = Bella Bella and Haihais) & Oowekyala (’Uwik̓ala = Oweekeno/Wuikinuxv)] (hei Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?} Kwak̓wala [Kwak'wala, Kwakiutl and Lekwiltok] (kwk ABD: Kanada: Britanya Kolumbiyası) yayaḵit̕ine'ǥa {GeN} yaḵe' {WeB} < firstvoices.com: Kwakwala Nutkaca [Nootka, Nuu-chah-nulth, Nuučaan̓uł] (nuk Kanada: Britanya Kolumbiyası) mimityaqš (Cišaaʔatḥ) {GeN} < firstvoices.com/en/cisaaath mac̓maamuk ~ taataapwin (Nuchatlaht [Nuučaałʔatḥ] & Ehattesaht [ʔiiḥatisʔatḥ]) {GeN} < firstvoices.com/en/Ehattesaht-Nuchatlaht Ditidaht [diidiitidq, diitiidʔaatx̣, Nitinaht] (dtd Kanada: Britanya Kolumbiyası) suusuyaqiyk (< firstvoices.com/en/diidiitidq) suˑsuyaqiˑy̓k (< Thomas & Hess) {GeN} («tendency to make nets» etymology: < suuyaq (suˑyaq) «web, net» + the suffix -i is an attenuation of -šiˑɫ «make» + the suffix -y̓k «tendency to» + initial suˑ- is iterative reduplication required by -(š)i·(ɫ)) < John ƛ̓iˑšal Thomas & Thorn Hess 1981, An Introduction to Nitinaht Language and Culture Makahça [Qʷi·qʷi·diččaq] (myh Kanada: Britanya Kolumbiyası) suˑyaqiˑyik {GeN} (etymology: < suˑyaq «net, web») < Matthew Davidson 2002, Studies in Southern Wakashan (Nootkan) grammar su≥su≥yaqeyuk («net on the head») ~ di≥d÷ak»i {spider} («round behind») < William H. Jacobsen, ‎Jr. 2007, The Subclassification of Southern Wakashan Saliş dilleri → Nuhalkça [Nuxálk, Bella Coola] (blc Kanada: Britanya Kolumbiyası) nuq'ilhaaxta {GeN} < firstvoices.com: Nuxalk Komoksça [Qʼómox̣ʷs/ʔayʔaǰúθəm; Island Comox (Qʼómox̣ʷs) & Mainland Comox (Homalco-Klahoose-Sliammon)] (coo Kanada: Britanya Kolumbiyası) ƛəqƛaqšɩn kikɛ (Sliammon) (etymology: < ƛəkƛəkšɩn «bunch of slippers» + kike «insect») < firstvoices.com: Sliammon ƛəqƛaqtsɩn ki:kɛ (Klahoose) {GeN} (etymology: < ƛaqšɩn «slipper, moccasins» + ki:kɛ «insect, bug») < firstvoices.com: Klahoose q̓ʷɛ́q̓ʷəp=ənəč (Sliammon) {spider} < Mercedes Quesney Hinkson 1999, Salishan lexical suffixes: A study in the conceptualization of space (< Calherine Voo and Jill Adams. 1961. Field notes. Unpublished ms.) Halkomelemce [Halqʼəméyləm (Upriver) ~ Hunqʼumʔiʔnumʔ (Downriver) ~ Hulʼq̱ʼumiʼnumʼ (Island)] (hur Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Washington) q'ɛ́sq'ɛsɪčɪl (Upriver: Kwantlen) q'ə́sq'əsɪčɪl (Upriver: American Bar, Union Bar) q'ə́sq'əsɪcɪl (Upriver: Cheam, Seabird Island, Rosedala, Matsqui) q'ə́sq'əscɪl (Upriver: Harrison Mills, Scowlitz, Wellington) q'ə́sq'əsčɪl (Upriver: Tzeachten, Soowahlie) q'ésq'estetsel (Upriver < firstvoices.com/en/Halqemeylem) qətqətcálə (Downriver) qətqətcəlá (Downriver: Musqueam) sqətqətcəláˀ ~ qətcálɛ (Downriver: Katzie) qətqətcálə (Island) qətqətcálaˀ (Island: Nanaimo, Shell Beach, Kuper Island, Cowichan) {GeN} < Donna B. Gerdts 1977, A dialect survey of Halkomelem Salish Lushootseed [dxʷləšúcid; dialects: Northern Lushootseed = Stillaguamish, Sauk-Suiattle, Skagit (Swinomish), Snohomish; Southern Lushootseed = Duwamish, Suquamish, Muckleshoot, Nisqually, Puyallup, Snoqualmie, Suquh, Skykomish, Sahewamish, Whulshootseed] (lut [Lushootseed] & ska [Skagit] & sno [Snohomish] & slh [Southern Puget Sound Salish] Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) tətupəlʼ (Snohomish) {GeN} < tulaliplushootseed.com s√tətúpəl ~ túpəlʼ ~ təplúlaʔ {GeN} < Dawn Bates & Thom Hess & Vi Hilbert 1994, Lushootseed dictionary {tam taranmadı} səbtákʷil {LnG as spider (long-legged kind)} < Dawn Bates & Thom Hess & Vi Hilbert dᶻídᶻəgʷaʔ {bug (This includes fly, ant, spider, etc., but not snake)} (Muckleshoot) < Dawn Bates & Thom Hess & Vi Hilbert § Gnaphosa snohomish (Georgia Basin bog spider) Nooksack [Lhéchalosem, ɬə́čælosəm] (nok ABD: Washington) {?} Pentlatch [Pənƛ̕áč] (ptw Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Şaşişalemce [she shashishalhem, Shashishalhem, šášíšáɬəm, Sháshíshálh, Sechelt] (sec Kanada: Britanya Kolombiyası) máḵw-its'a (Snohomish) {GeN} < firstvoices.com Squamish [Sḵwx̱wú7mesh snichim] (squ Kanada: Britanya Kolombiyası) swítn («net») {WeB} < Ruth Anne Dyck 2004, Prosodic and morphological factors in Squamish (Sk̲wx̲wú7mesh) Stress Assignment Klallam [Clallam, Nəxʷsƛ̕áy̓emúcən] (clm ABD: Washington) st̕aʔt̕áʔči ~ sxʷtqtə́qəm {spider} < ling.unt.edu ~ spáytə {spider} < ling.unt.edu; lingtechcomm.unt.edu Saanich [SENĆOŦEN Sənčáθən, xʷsenəčqən] (str Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) KETĆOLE < firstvoices.com: SENCOTEN ~ qətqəčaləʔ {GeN} < cas.unt.edu § √t̕ə́yəm-t-əŋ tsə s√wə́l-tən ʔə tɬ √qətqəčálə «They put a spider’s web on the baby’s hand» [√put-CTRAN-PASS DEM S√web,net-INST OBL DEM √baby’s hand(analysis uncertain)]< Timothy Montler 1986, An Outline of the Morphology and Phonology of Saanich, North Straits Salish Lummi [Xwlemiʼchosen, xʷləmiʔčósən] (str †2000 ABD: Washington) {?} Samish [Siʔneməš] (str †2000 ABD: Washington) {?} Semiahmoo [Tah-tu-lo] (str † Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?} Sooke [Tʼsou-ke, c̓awk] (str † Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?} Songhees [Songish, Lək̓ʷəŋín̓əŋ] (str † Kanada: Britanya Kolumbiyası) Twana [Skokomish, Sqʷuqʷúʔbəšq, Tuwáduqutšad] (twa †1980 ABD: Washington) {?} Cowlitz [Lower Cowlitz, Sƛ̕púlmš] (cow † ABD: Washington) ṭu‘pn {GeN} Upper Chehalis [Q̉ʷay̓áyiɬq̉] (cjh † ABD: Washington) {?} Lower Chehalis [ɬəw̓ál̕məš] (cea † ABD: Washington) {?} Quinault [Kʷínayɬ] (qun †20.yy sonu ABD: Washington) kụ-qa-ní {GeN} Tillamook [Hutyéyu] (til †1970 ABD: Oregon) da sˑgiˑ'q’isiˑ'wi {GeN} s-gʸiˑ'k’isiˑ'wi {baby spider} < May M. Edel 1939, The Tillamook Language k’wee-dar’sh (Siletz Dee-ni) {GeN} k’wee-dar’sh mee-ne’ (Siletz Dee-ni) {WeB} < siletz.swarthmore.edu: Siletz Dee-ni Online Talking Dictionary Proto-Interior Salish *s-k’ay’(-t) {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Shuswap [Secwepemc, Secwepemctsín, səxwəpməxcín] (shs Kanada: Britanya Kolumbiyası) skék̓i7 {GeN} < Secwépemc Language Advisory Committee 2012, Secwépemc-English Dictionary version 4; firstvoices.com/en/Secwepemc/words; firstvoices.com/en/Secwepemctsin stúyken {spider} < Secwépemc Language Advisory Committee 2012, Secwépemc-English Dictionary version 4 tqwiq̓wyéltcw {KnD as a type of spider} < firstvoices.com/en/Secwepemc/words Lillooet [Lilloet, St’át’imcets] (lil Kanada: Britanya Kolumbiyası) kʼǽkjɩt < Led John Swoboda 1971, Lilloet phonology, texts and dictionary sk̓ák̓y̓et (Líľwat St’át’imcets) < firstvoices.com/en/Lilwat sk̓ák̓y̓et ~ sk̓ák̓i7t spider (Northern St̕át̕imcets) {GeN} < firstvoices.com/en/Northern-Statimcets kiyakíya (Northern St̕át̕imcets){LnG as daddy long-legs (type of spider)/long-legged spider} < firstvoices.com/en/Northern-Statimcets Nlakapamukça [Nłeʔkepmxcin, Thompson River Salish] (thp Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) sk̓ek̓iʔt {GeN} < firstvoices.com/en/nlekepmxcin Coeur d'Alene [Snčícuʔumšcn, Snchitsuʼumshtsn] (crd ABD: Idaho) tupe'n < cdatribe.com ~ tu'pän̓ < Gladys A. Reichard ‎1939, Stem-list of the Coeur d'Alene language {GeN} ụl-tupn̓ hä yts-qʷä's.s {WeB} (etymology: < ụl- «belonging to» + tupn̓ «spider» + «definite article and used to show relationship between two nouns» + qʷäs «blur» + -s «3 poss.») < Gladys A. Reichard 1933-1938, "Coeur d'Alene" [In Handbook of American Indian Languages. pp. 521-694] Columbia-Moses [Columbia-Wenatchi, Nxaảmxcín] (col ABD: Idaho) {?} Okanaganca [Colville-Okanagan, Nsíylxcən] (oka Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Washington) tupl̓ {GeN} stʕam̓ályaʔ {LnG as daddy long-leg} < firstvoices.com Salişçe [Séliš, Salish, Montana Salish, Bitterroot Salish, Flathead Salish] (fla ABD: Montana) sč̓éy̓t < Tachini Pete 2006, Seliš Translation; English to Salish Dictionary ~ stʃ’éʔjt < Edward Flemming & Peter Ladefoged & Sarah Thomason 1994, Phonetic Structures of Montana Salish {GeN} sˀacims sč̓éy̓t {WeB} tupn {black widow spider} ~ tupn̓ {larger spider species, barn spider} stamól̓qn ♀ ~ stamól̓iyaqn ♂ {LnG as daddy longlegs, female / male} < Tachini Pete 2006, Seliš Translation; English to Salish Dictionary Kalispelce [Kalispel, Kalispelm, Qalispé, Qlispé, Pend d'Oreille] (fla ABD: Montana, Washington) s’che'it (sg) s’chiche'it̓ (pl) < Herman Karl Haeberlin 1918, Types of reduplication in the Salish dialects (Joseph Giorda's dictionary of the Kalispelm, 1871 unpublished manuscript) ~ s’chéiten ~ túpen {GeN} < Missionaries of the Society of Jesus 1877-8-9, A dictionary of the Kalispel or Flat-head Indian Language sazím {WeB} < Missionaries of the Society of Jesus 1877-8-9, A dictionary of the Kalispel or Flat-head Indian Language Spokane [Npoqínišcn] (spo ABD: Washington) {?} Çimakum dilleri → Çimakumca [Chemakum, Chimakum, Chimacum, ʔaχʷókʷolo] (xch †19.yy sonu ABD: Washington) {?} Quileute [Quillayute, Kʷòʔlíyotʼ] (qui †1999 ABD: Washington) ʔaku {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Siyu-Keres dilleri → Kado dilleri Kadoca [Caddo; dialects: Kadohadacho, Hasinai, Hainai, Natchitoches, Yatasi] (cad ABD: Oklahoma) tus'-seeh' {GeN} < opendata.socrata.com Viçitaca [Wichita; dialects: Wichita proper, Waco, Tawakoni] (wic ABD: Oklahoma) ic?i:s {GeN} < wichitatribe.org Kitsayca [Kitsai, Kichai] (kii † 1930s ABD: Oklahoma, Teksas) {?} Arikaraca [Arikara, Sanish, Sáhniŝ] (ari ABD: Kuzey Dakota) síŝ {GeN} < Douglas R. Parks, English to Sanish (Arikara) Language Dictionary Pavnice [Pawnee; dialects: South Band; Skiri, Skidi, Wolf] (paw ABD: Oklahoma) cáciks [cə́ci:ks, cə́ciks] (Southband, Skiri) ~ c̀ŭc̀'-iks (< Grinnell 1893) {GeN} cacikspaatisuʾ [cə́cikspà:tιsuʾ] (Southband, Skiri) {WeB} cácikski [cə́cikski] (Skiri) {small spider} cácikskaatit (Southband) ~ cacíkskaatit [cəcíkska:tì.t, cə́cikskaatì:t; cέcikskəàtit] ~ cacíkskatit [cəcíkskəàtit, cə́cikskəàtit] (Skiri) {black widow spider; black spider} cacikskaaskitawikec (Southband) ~ cacíkskaaskitawikiic [cəcíkska:skìtəwiki:c] (Skiri) {LnG as daddy longlegs spider} cacíkskucuʾ [cəcíkskùcuʾ, cə́cikskùcuʾ] (Skiri) {BiG as large spider; tarantula} < zia.aisri.indiana.edu: American Indian Studies Research Institute, Southband Pawnee Dictionary & Skiri Pawnee Dictionary; George Bird Grinnell 1893, Pawnee hero stories and folk-tales; with notes on the origin, customs and character of the Pawnee people İrokua dilleri → Çerokice [Cherokee, ᏣᎳᎩ Tsalagi; dialects: Giduwa (Eastern Band) & Otali (Overhill)] (chr ABD: Oklahoma, Kuzey Karolina) ᎧᎾᏁᏍᎩ ka-na-ne-s-gi kananesgi ~ ka-na-ne'-s-gi kanane’sgi ~ kananeski ~ kanane’ski ~ kănăne’skĭ ~ ᎧᎿᏁᏍᎩ ka-hna-ne-s-gi kahnanesgi ~ ᎦᎾᏁᏍᎩ ga-na-ne-s-gi gananesgi (sg) ᎠᏂᎧᎾᏁᏍᎩ a-ni-ka-na-ne-s-gi anikananesgi ~ a-ni-ka-na-ne'-s-gi anikanane’sgi ~ anikananeski (pl) {GeN} ᎤᏂᎳᏛᎢ uhnildv'i {WeB} ᏗᎳᏍᏔᏯᏘ di-l(a)-s-ta-ya-ti dil(a)stayati {water spider} < auburn.edu: Tsalagi Language Revitalization Project; tc.umn.edu: English/Cherokee Dictionary ~ Yonega/Tsalagi Dictionary; WCU Cherokee Language Program: Dictionary of Cherokee Nouns, 12/20/10 Version Senekaca [Seneca, Onödowága, Onötowáka] (see ABD: New York; Kanada: Ontario) jiʔaeːyeːh {GeN} ʔotáʔaeːtɔʔ {WeB} káɛhsɔheʔ {LnG as daddy-longlegs (Phalangium opilio, etc.)} < Wallace L. Chafe 1967, Seneca Morphology and Dictionary Kayugaca [Cayuga, Gayogo̱hó:nǫ’] (cay Kanada: Ontario) ji˺aoːyęː (Graham 2007) ~ tsiʔáoːyęː (Mithun 1989) {GeN} < Dougal Graham 2007, Finite-state parsing of Cayuga morphology; Marianne Mithun 1989, The incipient obsolescence of polysynthesis: Cayuga in Ontario and Oklahoma Onondagaca [Onondaga, Onǫda’gegá’, Onoñda’gegá’] (ono Kanada: Ontario; ABD: New York) {?} Oneydaca [Oneida, Onʌyotaʔa:ka] (one ABD: New York, Wisconsin; Kanada: Ontario) tsyonaˀtsyakéhtu {GeN} (etymology: < -naˀtsy- «...» + -kehtu- «...») < uwgb.edu/oneida/dictionaryScan.aspx Mohavkça [Mohawk, Kanien’kéha' / Kanyen'kéha'] (moh ABD: New York; Kanada: Ontario, Québec) takwa'ahson {GeN} takwa'ahson tehota'a:ronte {WeB} < Kanien'keha Kanenra Kahiatonhsera / Mohawk Language Group Book Susquehannock (sqn †1763 ABD: kuzeydoğu) {?} Vendatça [Wyandot, Wyandotte, Wendat, Huron] (wya † Kanada: Québec; ABD: Oklahoma) tsichikwen {GeN} < Dossiers toponymiques, 28: La toponymie des Hurons-Wendats, 3ᵉ trimestre 2001; wendake.com ȣara {WeB} < wyandot.org: Pierre Potier's Huron-French dictionary of the 1740s Tuskaroraca [Tuscarora, Ska:rù:rę'] (tus Kanada: Ontario; ABD: New York) {?} Nottoway [Cheroenhaka] (ntw [Nottoway] + nwy [Nottoway-Meherrin] †1858 ABD: Virjinya, Wisconsin; Kanada) {?} Laurentian [St. Lawrence Iroquoian] (lre †16.yy sonu Kanada: Québec-Ontario) {?} Keres dilleri → Doğu Keresçesi [Eastern Keres; dialects: Cochiti Pueblo; San Felipe Pueblo – Santo Domingo Pueblo; Zia Pueblo – Santa Ana Pueblo] (kee ABD: New Mexico) ḱá-mŭsk (Cochiti) {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 16] Batı Keresçesi [Western Keres; dialects: Acoma Pueblo; Laguna Pueblo] (kjq ABD: New Mexico) k'amasrku (Acoma) ~ ḱá-mask (Laguna) {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 16] < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 16] Siyu dilleri → Katavbaca [Catawba] (chc †1969 öncesi ABD: Güney Karolina) chuwu suke` («ev böceği / house insect» etymology: < tcuwu ~ tcuwi «insect, worm» + su`k «house») ~ chuwu tasak («poison insect») {GeN} tcusukse («insect house old» etymology: < tcuwu ~ tcuwi «insect, worm» + sukse_`' «house olde») {LnG as grandaddy long legs} < angelfire.com: Catawba Language; diccionariosdigitales.net: Diccionarios de las Americas: ingles-catawba Woccon [Waccamaw] (xwc †18.yy başları ABD: Güney Karolina) {?} Apsalokece [Apsáalookěi, Apsáalooke aliláau, Crow] (cro ABD: Montana) {?} Hidatsaca [Gros Ventre, Minitari, Minnetaree] (hid ABD: Kuzey Dakota, Güney Dakota, Montana) awakoxi {GeN} < lib.fortbertholdcc.edu Mandanca [Mandan, nų́ʔetaːre] (mhq †2010s ABD: Kuzey Dakota) má-ḣti-kní-ka {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 5] Mitchigamea [Michigamea, Mitchigamie] (cmm †18.yy Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) {?} Dakotaca [Dakota, Sioux, Dakhótiyapi / Dakȟótiyapi; dialects: Santee–Sisseton & Yankton–Yanktonai] (dak ABD: Kuzey ve Güney Dakota; Kanada) uŋktomi {GeN} uŋktomi tahokata {WeB} uŋktomi hu haŋ'ska {LnG as dady-long-legs} < John P. Williamson 1902, An English-Dakota Dictionary / Waṡicun ḳa Dakota Ieska Wowapi Lakotaca [Lakota, Teton, Sioux, Lakȟótiyapi; dialects: Santee–Sisseton & Yankton–Yanktonai] (lkt ABD: Kuzey ve Güney Dakota; Kanada) iktómi ~ iktó ~ uŋktómi {GeN} iktómi t’awokaṡke ~ iktómi t’awógmuŋke {WeB} < Bruce Ingham 2001, English-Lakota Dictionary Nakotaca [Assiniboine, Assiniboin, Hohe, A' M̆oqazh, Nakota, Nakoda, Nakona, Nakhóta, Nakhóda, Nakhóna] (asb Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) heȟákakana {GeN} heȟákakana tʿawásųsųn {WeB} < Rose Weasel 2012, Assiniboine narratives from Fort Belknap, Montana Nakodaca [Stoney, Alberta Assiniboine, Nakhóda] (sto Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) {?} Çiverece [Chiwere, Iowa-Otoe-Missouria; dialects: Iowa (Ioway, Báxoje); Otoe (Oto, Jiwere, Jiwére); Missouria (Missouri, Ñútˀačhi)] (iow †1996 ABD: Oklahoma, Missouri, Kansas) wagríⁿ háⁿhaⁿje («gece böceği / night insect» etymology: < wagríⁿ ~ wagrí (LWR) «bug; insect; worm; crawling animal») {GeN} wagríⁿ xáxaje ~ wagrí xáxaje ~ wakrihahaje {GeN & WeB} («ağ böceği; böcek ağı / insect web; web [weaving] insect» etymology: < xáxaje «web, spider web; yarn weaving; net, fish net; weave») < iowayotoelang.nativeweb.org: Báxoje-Jiwére-Ñútˀačhi ~ Maˀúŋke (2008) [JGT:1992] Hoçankça [Winnebago, Hocąk, Hocák, Hochunk, Hochank, Hocangara, Hotcangara, Hochangara] (win ABD: Wisconsin, Minnesota) wikirihóokeré (etymology: < wikirí (LWR) «böcek / bug (in general), insect») {GeN} < Johannes Helmbrecht & Christian Lehmann 2006, Hocąk – English / English – Hocąk Learner’s dictionary Omahaca [Omaha, Umoⁿhoⁿ] (oma ABD: Nebraska) uki'gthiçke {GeN} < Alice Cunningham Fletcher & Francis La Flesche - 1911, The Omaha Tribe Ponkaca [Ponca, Ponka, Paⁿka] (oma ABD: Oklahoma, Nebraska) {?} Kanzaca [Kansa, Kanza, Kaw, Kaáⁿze] (osa †1983 ABD: Oklahoma, eskiden: Kansas) cíxowe (MR) ~ xobe (JOD) {GeN} cíxowe táⁿga (MR) {BiG as spider, tarantula} húyu scèje («long leg») {LnG as grandaddy longlegs} < Kaw Nation of Oklahoma 2003, A practical Kanza vocabulary; Robert L. Rankin & Linda Cumberland 2007, English to Kanza dictionary Osajece [Osage, Wazhazhe ie] (osa †2005 ABD:Oklahoma) ṭse'-xo-be ~ ṭse'-xu-be {GeN} ṭse'-xo-be ṭi-he {WeB} ṭse'-xu-be zhiⁿ-ga {the little spider} ṭse'-xo-be ça-be {black spider} ṭse'-xu-be gthe-çe {striped spider} ṭse'-xu-be hiu stse-e («long-leg spider» etymology: < hiu «legs» + stse-e «long») {BiG as tarantula § ṭse'-xu-be hiu stse-e a-ba wa-tha-xta-ge te moⁿ-ḳoⁿ p̣i-a-zhi bi a «the bite of a tarantula is poison»} < Francis La Flesche 1932, A dictionary of the Osage language Kvapaca [Quapaw, Kwapa, Kwapaw, Arkansas] (qua ABD: Oklahoma) {?} Tuteloca [Tutelo, Tutelo-Saponi, Monacan] ((tta † 1980s ABD: Virjinya, Batı Virjinya, Kuzey Karolina) {?} Taneksçe [Tanêks, Biloxi] (bll †1930s ABD: Louisiana) koxodenika [Albert S. Gatschet: koxĕdentkaʹ] {GeN} ąkada («string, rope, sling, thread») {WeB} < David V. Kaufman, Tanêks-Tąyosą Kadakathii / Biloxi-English Dictionary with English-Biloxi Index [A revised version of the Biloxi portion of Dorsey, James & John Swanton 1912, A dictionary of the Biloxi and Ofo languages] Ofoca [Ofo, Ofogoula] (ofo †1997 ABD: Mississippi) wá-g'li-ḣa-ḣa-je {GeN} < Edward S. Curtis 1930, The North American Indian [Vol. 19] Yuçi dilleri → Yuçice [Yuchi, Euchee, Tsoyaha] (yuc ABD: Oklahoma) ’yɔ̧ wek’i' {WeB} < Gunther Wagner 1933-1938, "Yuchi" [In Handbook of American Indian Languages. pp. 300-374]

Hoka-Penuti dilleri Penuti dilleri Çimşiyan dilleri → Kıyı Çimşiyancası [Coast Tsimshian, Sm’algyax̣] (tsi Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Alaska: güneydoğu) sgyet (Franz Boaz 1912, Tsimshian Texts: sgˑet) {GeN} aadasgyet {WeB} (etymology: < aat «net») < web.unbc.ca/~smalgyax; Jean Gail Mulder 1994, Ergativity in Coast Tsimshian (Sm'algya̲x) Güney Çimşiyancası [Southern Tsimshian, Sgüüx̣s] (tsi Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Nisgağaca [Nisga’a, Nisqa’a, Nisgha, Nishga, Nishka, Niska, Nass] (ncg Kanada: Britanya Kolombiyası) gadaalee {GeN} aada gadaalee {WeB} < firstvoices.com/en/Nisgaa Gitskanca [Gitxsan, Gitksen, Gitsken; dialects: Western Gitsken (Western Gitksen, Gitsken, Gitsenimx̱, Gitksenimx̱, Gitwinga̱x̱, Gitwangak, Git-enyaaw, Gitsegukla, Gitigyukwhla', GitanyowH); Eastern Gitxsan (Gitxsan, Gitksan, Gitsanimx̱, Gitksanimx̣, Gitxsanimaax, Gitanmaax, Gityskyan, Giklsan, Giatikshan)] (git Kanada: Britanya Kolombiyası) gidaalee (Gitsenimx̱ = Western Gitksen) {GeN} < firstvoices.com/en/Gitsenimx Şinuk dilleri → Şinukça [Lower Chinook, Coastal Chinook, Chinook proper, Chinook; dialects: Clatsop (Tlatsop); Shoalwater] (chh †2010s ABD: Oregon, Washington) otcō'itxul (Boas) ~ o-t͡súi-tḣụl (Curtis) («dip-net maker») {GeN} < Franz Boas 1911, Chinook (in Handbook of American Indian Languages Part 1); Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 8] § Chinook Jargon için en alttaki Karma diller bölümüne bakınız Katlametçe [Kathlamet, Cathlamet, Middle Chinook] (wac †1930s ABD: Washington-Oregon) a-h̄lú-qa-qĭ-li {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 8] Yukarı Şinukça [Upper Chinook, Columbia Chinook, Kiksht; dialects: Cascades (Watlalla, Watlala), Clackamas, Hood River, Multnomah, White Salmon,Wasco-Wishram (Wishham, Wishxam)] (wac ABD: Pasifik Kuzeybatısı) a-h̄lá-ga-gu-li (Wishham) {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 8] Oregon Penuti dilleri → Takelmaca [Taakelmàʔn] (tkm †19. yy ABD: Oregon) dõᵘm < Leo J. Frachtenberg 1918, Comparative studies in Takelman, Kalapuyan and Chinookan lexicography; a preliminary paper ~ toom < Daythal L. Kendall 1997, The Takelma Verb: Toward Proto-Takelma-Kalapuyan {GeN} Kuzey Kalapuyacası [Northern Kalapuya; dialects: Tualatin (Tfalati, Atfalati), Yamhill (Yamell)] (nrt †1937 ABD: Oregon) {?} Kalapuyaca [Central Kalapuya, Kalapuya, Santiam; dialects: Ahantchuyuk, Willamette, Santiam, Luckiamute, Chepenafa, Chemapho, Chelamela, Tsankupi, Winefelly-Mohawk River] (kyl †1970s ABD: Oregon) to' < Leo J. Frachtenberg 1918) Yonkallaca [Yoncalla, Yonkalla, Southern Kalapuya] (sxk †1930s ABD: Oregon) {?} Alseyaca [Alsea; dialects: Alsea (Alséya), Yaquina (Yakwina, Yakona)] (aes †1942 ABD: Oregon) q̯aˈ't̯ṣəmst̓ {GeN} q̯at̯ṣəmṣtha–t’ṣɬu {BiG as big spider} < Eugene Buckley 2005, Alsea diminutive formation Şayuşlaca [Siuslaw, Šáayušła, Lower Umpqua] (sis †1970s ABD: Oregon) kū'mît! {GeN} < Leo Joachim Frachtenberg 1914, Lower Umpqua texts and notes on the Kusan dialects Hanisçe [Hanis, Coos] (csz †1972 ABD: Oregon) {?} Milukça [Miluk, Lower Coquille] (iml †1939 ABD: Oregon) {?} Plato Penuti dilleri → Klamatça [Klamath, Klamath-Modoc, Lutuami; dialects: Klamath, Modoc] (kla 2003† ABD: Oregon, Kaliforniya) káltchitchiks (Gatschet 1890) qʼalǰiǰig (Greenberg & Ruhlen 2007) {GeN} qʼalǰiǰigsʔm sne̲ntʼačʼlʼg̣s {WeB} < Albert Samuel Gatschet 1890, The Klamath Indians of southwestern Oregon : Part II - Dictionary of the Klamath Language, English-Klamath; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Molalaca [Molala, Klamath-Modoc; dialects: Northern Molalla, Upper Santiam Molalla, Southern Molalla] (mbe †1958 ABD: Oregon, Kaliforniya) kasks {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 8] Proto-Sahaptian *χelχel {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Nimipuca [Nez Perce, Nez Percé, Niimiipuutímt, Nimipu, Nee-me-poo, Numípu] (nez ABD: Idaho) x̣elx̣elúˑye (Aoki) ~ χelχeluːye (Greenberg & Ruhlen) ~ ḣăl-ḣăl-lú-ya (Curtis) {GeN} tí-iśh (Curtis) {spider} < Haruo Aoki 1994, Nez Perce Dictionary; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12]; Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 8] Sahaptince [Sahaptin, Shahaptin, Sħáptənəxw] (uma + waa + yak + tqn ABD: Washington, Oregon, Idaho) waxalxalí (Hunn 1990) ~ wa-χalχali (Greenberg & Ruhlen 2007) {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Yakama Sahaptincesi [Yakama, Yakima, Ichishkíin Sɨ́nwit] (yak ABD: Washington) wix̱alx̱alí (Jansen 2010) ~ wix̣alx̣alí (Hunn & French 1984) ~ wixalxalí (Beavert 1975) ~ w-ral-ra-li (Pandosy 1862) {GeN} shtukwsh-shtúksh {WeB} tíšpun (Hunn & French 1984) ~ tíshpun (Beavert 1975) {black widow spider} káatlam wux̣á («long-leg») (Hunn & French 1984) {LnG as harvestman} < Joana Worth Jansen 2010, A grammar of Yakima Ichishkiin/Sahaptin; Eugene S. Hunn & David H. French 1984, Alternatives to taxonomic hierarchy: The Sahaptian case; Virginia Beavert 1975, Sahaptin Yakama dialect practical dictionary; Marie Charles Pandosy 1862, Grammar and dictionary of the Yakama language Walla Walla Sahaptincesi [Walla Walla, Waluulapan] (waa ABD: Oregon) {?} Umatilla Sahaptincesi [Umatilla] (yak ABD: Oregon, Washington) {?} Tenino Sahaptincesi [Tenino, Warm Springs Sahaptin] (waa ABD: Oregon) {?} Kaliforniya Penuti dilleri → Maidu [Northeastern Maidu, Northern Maidu, Mountain Maidu] (nmu †2000s ABD: Kaliforniya) hoosʹbahʹ-ne (Mĕ-chōpʹ-dah) ~ hös-bini (Dixon 1911) {GeN} (etymology: < hösi «buzzard» + bini «net») ~ choo-ă-kah (No-to-koi-yo) {GeN} mahnʹ-kah chelʹ-le (Mĕ-chōpʹ-dah) {BiG as tarantula} < C. Hart Merriam 1979, İndian Names for plants and animals among Californian and other Western North American tribes (Assembled and annotated by Robert F. Heizer); Roland B. Dixon 1911, Maidu (in Handbook of American Indian Languages Part 1) Chico [Chico Maidu, Valley Maidu²] (vmv † ABD: Kaliforniya) {?} Konkow [Concow Maidu, Northwestern Maidu, Koyoomk'awi; dialects/tribes: Valley Konkow or Valley Maidu¹ (tribelets: O'da-wi, Esken, Shiudi, Kulu), Hill Konkow or Hill Maidu (tribelets: tribelets: Na Tok Ya, Eskimonica, Tanka, Toku, Pulga or Nimshew)] (mjd †2000s ABD: Kaliforniya) chooʹ-kŭ (Tahnʹ-kum) {GeN} bōnʹ-kah-pah (Kum-moʹ-wīn) {GeN as spider} bōnʹ-kap-pah (Tahnʹ-kum) {BiG as tarantula} < C. Hart Merriam 1979 hé-bi (Valley) ~ hĕ-bim [ĕ = ĕ + é] (Hill) < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Nisenan [Southern Maidu, Neeshenam, Nishinam, Pujuni, Wapumni; dialects: Valley Nisenan, Northern Hill Nisenan, Central Hill Nisenan, Southern Hill Nisenan] (nsz †2000s ABD: Kaliforniya) mahʹ-dah-te {GeN} sŭ-nŭ-tŭ-tŭ {BiG as tarantula} < C. Hart Merriam 1979 Northern Sierra Miwok (nsq †2000s ABD: Kaliforniya) ˀacˑakˑuṭumˑa- (Dixon 1911) {GeN as (1) spider (2) common gray spider} (tyˑkemaj ˀokjeˑ ˀacˑakˑuṭumˑaˀ «The spider's spinning a web») tyˑkema- {WeB} (tyˑkemaˀst pokˑumuŋ «black widow spider web») pokˑumu- {black widow spider} < Catherine A. Callaghan 1987, Northern Sierra Miwok Dictionary Central Sierra Miwok (csm ABD: Kaliforniya) {?} Southern Sierra Miwok [Yosemite] (skd ABD: Kaliforniya) {?} Plains Miwok [Valley Miwok] (pmw †1960s ABD: Kaliforniya) {?} Bay Miwok [Saclan, Saklan] (mkq ABD: Kaliforniya) {?} Coast Miwok (csi ABD: Kaliforniya) póküm (Dixon 1911) {GeN} < Isabel Kelly 1978, Some Coast Miwok Tales Lake Miwok (lmw †2000s ABD: Kaliforniya) Karkince [Karkin, Carquine] (krb ABD: Kaliforniya) {?} Northern Ohlone [dialects: Tamyen (Tamien, Thamien, Santa Clara), Chochenyo (Chocheño, East Bay), Ramaytush (San Francisco), Awaswas (Santa Cruz), Chalon (Cholon, Soledad)] (cst ABD: Kaliforniya) {?} Southern Ohlone [dialects: Mutsun (San Juan Bautista), Rumsen (Rumsien, San Carlos, Carmel)] (css †1950s ABD: Kaliforniya) tira-smin (Mason 1916) ~ tiras-min (Dixon Kroeber 1919) (Mutsun) {GeN} < John Alden Mason 1916, The Mutsun Dialect of Costanoan Based on the Vocabulary of De La Cuesta; Roland B. Dixon &A. L. Kroeber 1919, Linguistic Families of California Proto-Wintun *kʰerek {GeN} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun Vintuca [Wintu, Wintu proper, Northern Wintu; subgroups: Upper Sacramento, McCloud, Stillwater, Keswick, French Gulch, Upper Trinity, Hayfork, Bald Hills; Winnemem Wintu] (wnw ABD: Kaliforniya) kerek {GeN} (cf. kOr- «net») < Roland B. Dixon &A. L. Kroeber 1919, Linguistic Families of California; Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun ké-rĭk {black spider} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] lá-sas-wa {spider} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] § Promyrmekiaphila winnemem Stockman & Bond 2008 Nomlakice [Nomlaki, Noamlakee, Central Wintu; subgroups: River Wailaki (Noema), River Nomlaki (Red Bluff and Tehama), Hill Nomlaki (Elder Creek, Paskenta, and Grindstone)] (nol †2010s ABD: Kaliforniya) kāk < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun ~ kek < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] {GeN} yóm-kek («poison spider») {black spider}< Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Patvince [Patwin, Patween, Southern Wintu; dialects: River Patwin (Valley Patwin), Hill Patwin (subdialects: Cache Creek Hill Patwin (Rumsey), Kabalmem Hill Patwin (Lodoga), Lake County Hill Patwin (Tebti), Cortina Hill Patwin)] (pwi †2010s ABD: Kaliforniya) čʰeret (Kabalmem Hill Patwin, Lake County Hill Patwin, River Patwin) {GeN as spider} ~ čʰerʔet (Cache Creek Hill Patwin) {as “black spiders” (black widows)} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun ~ chĕ-rĕt [ilk ĕ = ĕ + é] (Hill Patwin, Valley Patwin) {black spider} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] lasalasa (Kabalmem Hill Patwin) {as spider [Cortina Hill Patwin: as big red ant sp.]} łoˑyomen (Cache Creek Hill Patwin) {GeN as spider} łoˑyo ~ kerek łoˑyus (Kabalmem Hill Patwin) ~ łoyo· (Cache Creek Hill Patwin) ~ łoyow (River Patwin) {WeB} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun Güney Patvincesi [South Patwin, Southern Patwin] (pwi † ABD: Kaliforniya) {?} Yokuts (yok ABD: Kaliforniya) mĕ-cha [ĕ = ĕ + é] (Northern Valley Yokuts: Chukchansi) {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] izole Zunice [Shiwiʼma, Cibola] (zun ABD: New Mexico) dohsido {GeN as spider; black widow spider} ohachikya {BiG as tarantula} sawi:k'usk'ya {LnG as daddy longlegs spider} Körfez Penuti dilleri → Çitimaça → Çitimaçaca [Chitimacha, Chetimacha, Shetimasha] (ctm †1940 ABD: Louisiana) {?} Atakapa → Atakapaca [Atakapa, Atacapa, Attackapa; dialects: Eastern, Western] (aqp 20.yy başları ABD: Louisiana, Teksas) tamhe′-uc (Gatschet & Swanton 1932) ~ tamhewš (Campbell 1997) {GeN} tamhe′-uc hilli′ni (etymology: < hīl «to sift») {WeB} tamhe′-uc hila′m (Gatschet & Swanton 1932) ~ tamhewš hilam (Campbell 1997) {venemous spider = araignée venimeuse, tarantula} (etymology: < hilam «to burn, to smart, to give pain (cf. wai)» < lam «to burn, to shine, to dazzle, to smart (see lak, la-u)») < Albert Samuel Gatschet & John Reed Swanton 1932, A Dictionary of the Atakapa Language, accompanied by text material; Lyle Campbell 1997, American Indian languages: The historical linguistics of Native America lam (sic) {spider} § Campbell 1997: He (Greenberg 1987) gave Atakapa lam as 'spider', an error based on tamhewš hilam 'venomous spider', literally 'spider that gives pain', where tamhewš is the real word for 'spider' (Kimball 1992:470). Campbell 1997'nin kaynaklarına (Greenberg 1987 ile Kimball 1992) ulaşamadım ve onun scribal error örnekleri olarak aktardıklarını aynen verdim. Fakat, şunu diyebilirim ki, Gatschet & Swanton 1932 sözlüğü bir bakıma etimolojik sözlük gibidir ve türevler ana kök altında da gösterilmektedir. Orada tamhe′-uc hila′m türevi lam ana kökünde de verilmektedir. Tunika → Tunikaca [Tunica, Tonica, Yuron] (tun †2010 ABD: Louisiana) {?} Natchez → Natchez [Na'htchi] (ncz †1950s ABD: Louisiana, Mississippi, Oklahoma) suul-uh {GeN} < snowwowl.com: Compiled Snow Owl 2004, Natchez Trace and the People Maskoke dilleri → Maskokece [Creek, Creek-Seminole, Seminole, Muscogee, Muskogee, Maskoke, Mvskokë] (ABD: Oklahoma, Alabama, Georgia, Florida) vcokrvnwv ~ v·cok·rvn·wv {GeN} vcokrvnlvste {black spider} vcokrvnrakko {BiG as tarantula} Mikasukice [Mikasuki, Miccosukee] (mik ABD: Florida) {?} Hiçiti Mikasukicesi [Hitchiti] (mik † ABD: Georgia) achukɫani [achukɫa'nē]{GeN} < Mark Williams 1992, Hitchiti, an early Georgia language Apalaçice [Apalachee] (xap †18.yy başları ABD: Florida) {?} Koasatice [Koasati, Kowassá:ti, Coushatta] (cku ABD: Louisiana, Teksas) kanchokfala {GeN} < web.wm.edu: Koasati (Coushatta) Language Project Alabamaca [Alabama, Alibamu, Albaamo innaaɬiilka] (akz ABD: Teksas, Oklahoma; eskiden: Alabama) hanchokfala ~ hanchokfola {GeN} hanchokfala istaayowwi ~ hanchokfolistaayòwwi ~ hanchokfala istayyòoli ~ hanchokfalistaayoobi ~ hanchokfola stayawi {WeB} hanchokfala kánko {KnD any venomous spider} hanchokfala locha {black widow spider} tapassòola ~ tapassóola {LnG as daddy longlegs} < ling.unt.edu: Alabama-English Dictionary Çoktavca [Choctaw, Chahta'] (cho ABD: Oklahoma, Mississippi) chulhkạn {GeN} chulhkạn inchuka {WeB a spider s nest; a spider s web} chukłampulli ~ hachukłampuli ~ tukłampuli {WeB as a cobweb; an air thread; a spider s web; a spider s nest} tupashali {LnG as the long-legged spider, called "grand daddy long legs"} < Cyrus Byington 1915, A dictionary of the Choctaw language Çikasavca [Chickasaw, Chikashshanompa’] (cic ABD: Oklahoma) cholhkun {GeN} chuklhun ishto {BiG as tarantula} Yuki-Vapo dilleri → Yukice [Yuki, Ukiah, Ukomno'm; dialects: Northern Yuki (Yuki proper, Round Valley Yuki), Coast Yuki, Huchnom (Clear Lake Yuki)] (yuk †1990 ABD: Kaliforniya) hudl=mú-nĭn («eye covered-with-web») {GeN} < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Vapoca [Wappo; dialects: Clear Lake Wappo, Russian River Wappo (Western Wappo), Northern Wappo, Central Wappo, Southern Wappo] (wao †1990 ABD: Kaliforniya) ec'e (Thompson & Park & Li 2006) ~ ét͡se (Curtis 1907-1930) {GeN} (ec'- i hophihan t'aʔ neʔ - khiʔ «spiders have eight legs») < Sandra A. Thompson & Joseph Sung-Yul Park & Charles N. Li 2006, A reference grammar of Wappo; < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Meksika Penuti dilleri → Huave dilleri → Proto-Huave *kʷaka {GeN} *chieplawy [ *cipɨ-lawɪ ~ cɪpɪ-lawi ] {BiG as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep «color café / coffee colored, light brown» + lawy «tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimológico y comparativo de las lenguas huaves Batı Huavecesi [huave del oeste, ombeayiüts, Western Huave; dialects: huave de Santa María del Mar (hvv), huave de San Mateo del Mar (huv)] (hvv + huv Meksika: Oaxaca) kwak ~ kuak /kʷak/ [ kʷak ] (Mateo, María) {GeN} ndyuly kwak [ nd′ʉl′ kʷak ] ~ diul kuak /dɪul kʷak/ (María) ~ ndel kwak [ nd′el′ kʷak ] (Mateo) {WeB} (etymology: < ndyuly ~ ndel «red, membrana / net, membrane») mindok kwak [ m′i-ndok kʷak ] (Mateo) {WeB} chieplüw ~ chiplüw [ ʦ′iəp-lɨw′ ~ ʦ′ip′-lɨw′ ] ~ /cepilɨw/ (María) ~ chiüplüw [ ʦ′iəp-lɨw′ ] ~ /cipɨlɨw/ (Mateo) {BiG as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep ~ chiüp «color café; bayo (animal), rubio, caqui, color canela / coffee colored, light brown; bay (colored), blond, khaki, cinnamon (colored)» + lüw ~ lay «tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimológico y comparativo de las lenguas huaves Doğu Huavecesi [huave del este, ombeyajts, Eastern Huave; dialects: huave de San Dionisio del Mar (hve), huave de San Francisco del Mar (hue)] (hve + hue Meksika: Oaxaca) kwak ~ kuak /kʷak/ [ kʷak ] (Dionisio, Francisco) {GeN} umbiem kwak [ u-mb′iəm kʷak ] (Dionisio) ~ umbiom kwak [ u-mbim kʷak → u-mbi̭om kʷak ] (Francisco) {WeB} (etymology: < umbiem «la casa / house») mindok kwak [ mi-ndok kʷak ] (Francisco) {WeB} (etymology: < mindok «atarraya / fishing net») ndxiplüw [ nʦ′ip′-lüw′ → nʣ′ip′lɨw′ ] ~ /cipilɨw/ (Dionisio) ~ chiok lay [ ʦ′ik lay → ʦ′i̭ok lay ] ~ /ceplay/ (Francisco) {BiG as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep «color café / coffee colored, light brown» + lüw ~ lay «tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimológico y comparativo de las lenguas huaves Maya dilleri → Proto-Huastec-Chicomuceltec *am {GeN} < Elizabeth Norcliffe 2003, The Reconstruction of Proto-Huastecan Tenekçe (Vastekçe) [tének, tenek, teenek, téenek, Wastek, Huastec, huasteco] (hus Meksika: San Luis Potosí, Veracruz, Tamaulipas) ām [ aːm ] < educeinculturas.blogspot.com: Diccionario Educein Huasteco (Tének) - Español am ~ aam < maya.hum.sdu.dk ~ aam (Carlos de Tapia Zenteno 1767) {GeN} impatilaam (Carlos de Tapia Zenteno 1767) {WeB} < Carlos de Tapia Zenteno 1767, Noticia de la lengua huasteca Batı Tenekçesi [Western Huastec, huasteco del occidente, huasteco potosino] (hus Meksika: San Luis Potosí) aːm < Elizabeth Norcliffe 2003 ~ am < Joaquin A. Muñoz Mendoza 2007, Atlas toponomico y glosarios de terminos y zoobotanico en lenguas tenek y nahuatl de la Huasteca Potosina {GeN} tzintlahuic {BiG as araña capulina (Latrodectus mactans)} (etymology: < tzinteno «culo» + tlahuauqui «rojo») < Joaquin A. Muñoz Mendoza 2007 tentel {BiG as tarántula} < Joaquin A. Muñoz Mendoza 2007 Merkez Tenekçesi [Central Huastec, huasteco del centro, huasteco veracruzano] (hus Meksika: Veracruz de Ignacio de la Llave: Platón Sánchez, Tantoyuca, Tempoal) aːm {GeN} < Elizabeth Norcliffe 2003 kw’adhap {BiG as tarántula} < Crescencio García Ramos (coordinador) 2009, Nombres indígenas Doğu Tenekçesi [Eastern Huastec, huasteco de oriente] (hus Meksika: Veracruz de Ignacio de la Llave: Cerro Azul, Chicontepec, Chinampa de Gorostiza, Chontla, Citlaltépetl, Ixcatepec, Naranjos Amatlán, Tamalín, Tancoco, Tantima, Tepetzintla) {?} Çikomuseltekçe [Chicomuceltec, Chikomuseltek, chikomuselteko, chikomucelteko] (cob Meksika: Chiapas; Guatemala) am {GeN} < Elizabeth Norcliffe 2003; maya.hum.sdu.dk Proto-Mayaca *am {GeN} < Terrence Kaufman, S. 1964, Materiales lingUfsticos para el estudio de las relaciones internas y externas de la familia de idiomas mayanos Yukatek Mayacası [Yucatec Maya,Yukatek Maya, Yucateco, maya, yucateco, yukateko Màaya T'àan, maaya t’aan, maaya, maayáa] (yua Meksika: Yucatán; Belize; Guatemala) am (Santa Rosa 1746; Navarrete 2009; maya.hum.sdu.dk) {GeN} kʼaan am {WeB} leúm (Santa Rosa 1746) ~ le’um (Navarrete 2009) {GeN} x boox le’um (Navarrete 2009) {KnD as araña negra} xtoyil (Santa Rosa 1746) {KnD as araña otra} conób (Santa Rosa 1746) {KnD as araña negra ponzoñosa} chíiwoj (Navarrete 2009) ~ x chìiwoh (Lacadena & Wichmann 2004) ~ chiwoj (Lacadena & Wichmann 2004) ~ x chiwol (Navarrete 2009) ~ x chìiwol (Lacadena & Wichmann 2004) ~ kowoj (Lacadena & Wichmann 2004) ~ x ch’íil tun (Navarrete 2009) {BiG as tarántula} < F. Pedro Beltran de Santa Rosa 1746, Arte de el idioma Maya reducido a succinctas reglas, y semilexicon Yucateco; Javier Abelardo Gómez Navarrete 2009, Diccionario introductorio español-maya / maya-español; Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Lakandonca [Lacandon, lacandón, jach-t’aan] (Meksika: Chiapas) toy (Perez 2003, Ethnodictionary 2006; unich.edu.mx) {GeN fr. araignée à toile (générique). esp. araña de tela (genérico)} k'an-toy (Perez 2003) {WeB} («hamac d'araignée» etymology: < k'an «fr. hamac, corde, fil, agave, placenta. esp. hamaca, cuerda, pita, placenta») yuup (Ethnodictionary 2006) {WeB} mäk (Ethnodictionary 2006) {GeN spider, araña} takay ~ t'äkay (Ethnodictionary 2006) {KnD type of aquatic spider} koowo (Perez 2003) {BiG fr. mygale. esp. taràntula} barep (unich.edu.mx) {BiG tarántula} chin koh (dialecto de Naja’) {BiG tarántula} < Patrick Perez 2003, Lexique lacandon (maya) français/espagnol; unich.edu.mx: Diccionario multilingüe zoque (pantepec) - mam (cacahoatán) - lacandón (lacanjá) - chiapaneca (chiapa), 2009; Lacandon Cultural Heritage 2006: Ethnodictionary; Erik Boot 1997, Vocabulario Lacandon Maya – Español (Dialecto de Naja’) İtzaca [Itza’, Itza, itzá, Itzaj] (itz †2000s Guatemala: El Petén) am {GeN} < maya.hum.sdu.dk chiwoh {BiG tarántula/tarantula} Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Mopanca [Mopan, Mopan Maya, mopán] (mop Belize; Guatemala: El Petén) ajtoy ~ toy {GeN araña pequeña / small spider} k'ucj ajtoy {WeB} al toy {huevo de araña / spider eggs} ajchiwoj ~ chiwoj {GeN tarántula, araña grande / tarantula, large spider} < Charles Andrew Hofling 2011, Mopan Maya-Spanish-English dictionary; Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Klasik Hiyeroglif Mayacası [Classic Maya, Classic Ch'olti'an] (emy †9-12. yy Mezoamerika) chi-wo-ja (transliteración) = chiwoj (transcripción) ~ chi-wo-jo (transliteración) = chiwoj (transcripción) ~ CHAK-chi-wo (transliteración) = chiwo[j] (transcripción) {BiG “tarántula” o “araña grande”} < Harri Kettunen & Christophe Helmke 2010, Introducción a los jeroglíficos mayas chi-wo-ja ~ chi-wo (transliteración) = chiwo’j (transcripción) {BiG tarantula} < Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Çoltice [Ch’olti’, choltí] (emy †18. yy Guatemala: Manche) am {GeN} < utexas.edu: choltiproject Çortice [Ch’orti’, chortí, Chorti] (caa Guatemala, Honduras) am {GeN} jopop am {KnD araña (como cangrejo). crab-like spider} (etymology: < jopop «cangrejo. crab») < Kerry Hull 2005, An abbreviated dictionary of Ch’orti’ Maya Çolca [ch’ol, Ch'ol, Chol, lakty’añ] (ctu Meksika: Chiapas, Tabasco) am {GeN} chiwoj (Fuente Albones 1789) ~ chiboj (Marco E. Becerra 1937) ~ chi-wo (Heinrich Berlin 1940) {BiG (araña) tarántula} < Sebastian Matteo 2008, Vocabulario de Lengua Chol (México) [Recopilado y transcrito por Sebastian Matteo. Un vocabulario de Marcos E. Becerra anotado por Heinrich Berlin] chiw-oj ‘tarántula’ (Schumann 1973) ~ ch’iwo’ [sic!] (Josserand & Hopkins 1988) {BiG tarantula; tarántula} < Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Kuzeydoğu Çolcası [Northwestern Ch'ol, ch’ol del noroeste (subdialects: ch’ol de Sabanilla, ch’ol de Tila)] (ctu Meksika: Chiapas: Amatán, Huitiupán, Las Margaritas, Maravilla Tenejapa, Sabanilla, Salto de Agua, Tila; Tabasco: Macuspana, Tacotalpa) {?} Güneydoğu Çolcası [Southeastern Ch'ol, ch’ol del sureste, ch’ol de Tumbalá] (ctu Meksika: Chiapas: Benemérito de las Américas, Catazajá, Marqués de Comillas, Tumbalá; Tabasco: Balancán; Campeche: Calakmul) am {GeN} xpetstoc {BiG tarántula} < H. Wilbur Aulie, Evelyn W. de Aulie y Emily F. Scharfe de Stairs, Diccionario Ch'ol de Tumbalá-Español Çontalca [Chontal Maya, Tabasco Chontal, chontal de Tabasco, yoko t’an] (chf Meksika: Tabasco) toy {GeN} ajchiwo’ (Keller and Luciano 1997) {BiG araña} < Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Merkez Çontalcası [chontal de Tabasco central] (chf Meksika: Tabasco: Jalpa de Méndez, Nacajuca) {?} Doğu Çontalcası [chontal de Tabasco del este] (chf Meksika: Tabasco: Centro) {?} Güneydoğu Çontalcası [chontal de Tabasco del sureste] (chf Meksika: Tabasco: Macuspana) {?} Kuzeydoğu Çontalcası [chontal de Tabasco del norte] (chf Meksika: Tabasco: Centla) {?} Tzeltalca [tseltal, bats’il k’op, batz’il k’op] (tzh Meksika: Chiapas, Tabasco) am (pl) {GeN} < maya.hum.sdu.dk Batı Tzeltalcası [tseltal del occidente] (tzh Meksika: Chiapas: Acala, Aldama, Amatenango del Valle, Chalchihuitán, Chamula, Chanal, Chiapa de Corzo, Chiapilla, Comitán de Domínguez, El Bosque, Huitiupán, Ixtapa, Larráinzar, Osumacinta, Pantelhó, Pueblo Nuevo Solistahuacán, San Cristóbal de las Casas, San Juan Cancuc, San Lucas, Soyaló, Tenejapa, Teopisca, Totolapa, Tuxtla Gutiérrez, Zinacantá) yerwá (pl) {BiG tarántula} < Overton Brent Berlin 1962, Esbozo de la fonologia del tzeltal de Tenejapa, Chiapas Kuzey Tzeltalcası [tseltal del norte] (tzh Meksika: Chiapas: Catazajá, La Libertad, Ocosingo, Palenque, Sabanilla, Salto de Agua, Sitalá, Tila, Tumbalá, Yajalón; Tabasco: Emiliano Zapata) {?} Doğu Tzeltalcası [tseltal del oriente] (tzh Meksika: Chiapas: Altamirano, Benemérito de las Américas, La Indepedencia, Las Margaritas, Maravilla Tenejapa, Marqués de Comillas, Ocosingo; Tabasco: Balancán, Tenosique) {?} Güney Tzeltalcası [tseltal del sur] (tzh Meksika: Chiapas: Ángel Albino, Chicomuselo, Cintalapa, Frontera Comalapa, La Concordia, Las Rosas, La Trinitaria, Montecristo de Guerrero, Socoltenango, Tzimol, Venustiano Carranza) {?} Tzotzilce [Tzotzil, tzotzil, tsotsil, bats’i k’op, jK'optik] (tzo Meksika: Chiapas) aranya ~ chav ~ om [ 7om ] ~ tzis {GeN araña} yerva (pl) {BiG tarántula} < anthroweb.ucsd.edu Yukarı Doğu Tzotzilcesi [tsotsil del este alto] (tzo Meksika: Chiapas: Huixtán, Las Margaritas) {?} Kuzeybatı Tzotzilcesi [tsotsil del noroeste] (tzo Meksika: Chiapas: Aldama, Chalchihuitán, Chenalhó, Mitontic, Pantelhó) {?} Aşağı Kuzey Tzotzilcesi [tsotsil del norte bajo] (tzo Meksika: Chiapas: Acala, Totolapa, Venustiano Carranza) {?} Merkez Tzotzilcesi [tsotsil del centro] (tzo Meksika: Chiapas: Chamula, Las Margaritas, Teopisca) {?} Aşağı Doğu Tzotzilcesi [tsotsil del este bajo] (tzo Meksika: Chiapas: Berriozabal, Ixtapa, San Lucas, Zinacantán) {?} ’om (pl) {GeN} < Erik Boot 1997, vocabulario del Sk’op Sotz’leb / el tsotsil de San Lorenzo Zinacantán Yukarı Kuzey Tzotzilcesi [tsotsil del norte alto] (tzo Meksika: Chiapas: Amatán, Bochil, El Bosque, Huitiupán, Ixhuatán, Jitotol, Larráinzar, Ocozocoautla de Espinosa, Pueblo Nuevo Solistahuacán, Sabanilla, San Andrés Duraznal, Santiago el Pinar, Simojovel, Soyaló) {?} Yayla Tzotzilcesi [tsotsil de los Altos] (tzo Meksika: Chiapas: San Cristóbal de las Casas) {?} Çuhça [Chuj, chuj, Chuh, koti’] (cac Guatemala; Meksika: Chiapas, Campeche) xim {GeN spider (any kind)} yax sim ~ yax xim {KnD a small spider with a green body} ch'al xim {WeB} (etymology: < ch'al «commercial string or thread») k'an k'an {KnD a small yellow spider} k'ap'temuch {KnD a black spider than makes a tube-like web} < Nicholas A. Hopkins 2012, A dictionary of the Chuj (Mayan) language. As Spoken in San Mateo Ixtatán, Huehuetenango, Guatemala Toholabalca [Tojolab'al, tojolabal, tojol-ab’al] (toj Meksika: Chiapas) ‘am {GeN} ch’al’am {WeB} chiwoj {BiG Yerba, araña velluda [Eurypelma sp. A menudo se le llama tarántula. El nombre de la araña se deriva de chiwte’- porque tiene sus piernas extendidas como estacas]} < Carlos Lenkersdorf 2010 (tercera edición), b’omak’umal tojol’ab’al - kastiya 1 / Diccionario tojolabal-español, idioma mayense de Chiapas Kanhobalca [Q'anjob'al, q’anjob’al, k’anjob’al] (kjb Guatemala; Meksika: Chiapas, Campeche, Quintana Roo) xim [šim] {GeN} < Sonia Raymundo González & Adán Francisco Pascual & Pedro Mateo Pedro 2000, Sk'exkixhtaqil yallay koq'anej: Variación dialectal en Q'anjob'al Akatekçe [Akatek, akateko, acateco, kuti’] (knj Guatemala; Meksika: Chiapas, Campeche, Quintana Roo) [ṣ̌im] {GeN} < Roberto Zavala Maldonado 1992, Acateco de la frontera sur Hakaltekçe [Jakaltek, Popti’, jakalteko, jacalteko, jakalteko-popti’, jab' xub'al] (jac Guatemala; Meksika: Chiapas, Campeche, Quintana Roo) k'ak'amuxh {GeN Pérez & Montejo & Hurtado 1996: araña; Montejo 2008: araña grande} xekab' {WeB Pérez & Montejo & Hurtado 1996: araña casera} < Victor D. Montejo 2008, Diccionario de la lengua Maya Popb'al Ti'; José Ramírez Pérez & ‎Andrés Montejo & Baltazar Díaz Hurtado 1996, Diccionario del idioma jakalteko Moçoca [Mocho’, mochó, mocho’, qato'k, cotoque] (mhc Meksika: Chiapas) am ~ 'am (pl) {GeN} < maya.hum.sdu.dk Motozintla Moçocası [Motozintlec, mocho’, motozintleco, mocho’] (mhc Meksika: Chiapas: Motozintla) {?} Tuzantán Moçocası [Tuzantec, tuzanteco, muchu’] (mhc Meksika: Chiapas: Tuzantán) {?} Mamca [Mam, mam, qyool] (mam Guatemala; Meksika: Chiapas, Campeche, Quintana Roo; ABD: Kaliforniya) xin {GeN araña} < Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2003, Pubj’il yol mam / Vocabulario mam ~ xhin {GeN araña, tarántula} < unich.edu.mx: Diccionario multilingüe zoque (pantepec) - mam (cacahoatán) - lacandón (lacanjá) - chiapaneca (chiapa), 2009 kyaqxin {KnD araña de abdomen rojo} chmol {KnD variedad de araña} Sınır Mamcası [mam de la frontera, qyool] (mam Meksika: Chiapas: Amatenango de la Frontera, Bejucal de Ocampo, Frontera Comalapa, La Trinitaria, Las Margaritas, Maravilla Tenejapa) {?} Kuzey Mamcası [mam del norte, qyool] (mam Meksika: Campeche: Campeche, Champotón; Quintana Roo: Othón P. Blancoa) {?} Güney Mamcası [mam del sur, qyool] (mam Meksika: Campeche: Campeche, Champotón; Quintana Roo: Othón P. Blanco) {?} Sierra Mamcası [mam de la Sierra, qyool] (mam Meksika: Chiapas: Bella Vista, El Porvenir, La Grandeza, Mazapa de Madero, Motozintla, Siltepec) {?} Soconusco Mamcası [mam del Soconusco, qyool mam, b’anax mam] (mam Meksika: Chiapas: Cacahoatán, Huehuetán, Huixtla, Tapachula, Tuxtla Chico, Tuzantán, Unión Juárez) {?} Tektitekçe [Tektitek, tektiteko, teko, teco, qyool, b'a'aj] (ttc Guatemala; Meksika: Chiapas: Amatenango de la Frontera, Frontera Comalapa, Mazapa de Madero) am {GeN} txa'ixim ~ xa’an {WeB} < Erico Simón Morales & Ernesto Baltazar Gutierrez 2007, Pujb'il yool b'a'aj / Diccionario bilingüe tektiteko-español; Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2003, Tyolb’ajil yol b’a’aj / Vocabulario tektiteko İşilce [Ixil, ixil] (ixl Guatemala; Meksika: Campeche, Quintana Roo) [šim]{GeN} < maya.hum.sdu.dk Ixil chajuleño (Meksika: Campeche: Campeche; Quintana Roo: Othón P. Blanco) {?} Ixil nebajeño (Meksika: Quintana Roo: Othón P. Blanco) {?} Avakatekçe [Awakatek, awakateko, aguacateco, qyool, qa'yol] (agu Guatemala: Aguacatán; Meksika: Campeche: Champotón) xaaw (Solís & Rodríguez 2007) {GeN araña} xiim (Solís & Rodríguez 2007) {GeN araña telaraña} xiim (ALMG) {GeN araña de pared} [šim] (maya.hum.sdu.dk) {GeN} sampuulk (Solís & Rodríguez 2007) {KnD viuda negra. Especie de araña venenosa de color negro y con mancha roja en el abdomen} sampulk (ALMG) {BiG tarántula} < Johanna Liseth Mendoza Solís & ‎María Virginia Rodríguez Rodríguez 2007, Pujb'il yool awakateko / Diccionario bilingüe awakateko- español ; Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2001, Tqan qayool / Vocabulario awakateko Uspantekçe [Uspantek, Uspantec, uspanteko, uspanteco] (usp Guatemala) am {GeN} < Miguel Angel Vicente Méndez 2007, Cholaj tzijb'al li uspanteko / Diccionario bilingüe uspanteko-español Kakçikelce [Kaqchikel, Cakchiquel, Kaqchiquel, Cakchiquiel, kaqchikel, kaqchikel ch'ab'äl] (cak Guatemala; Meksika: Campeche: Campeche, Champotón; Quintana Roo: Othón P. Blanco) ön ~ än {GeN} pa raqün kej {BiG tarántula (especie de araña)} k'illinpun ~ k'inlipon {LnG araña de patas muy largas} < Thomas Chacach 1998, Diccionario kaqchikel Tzutuhilce [Tz’utujil, zutuhil, tz’utujiil, tzijob’al] (tzj Guatemala) am ~ om {GeN} < maya.hum.sdu.dk Kiçece [K'iche', k’iche’, quiché, qatzijob'al] (quc Guatemala; Meksika: Campeche, Chiapas, Quintana Roo) äm {GeN} äm kiej {poisonous spider} ki’al äm {spider venom} (etymology: < ki’al «flavor; taste; sweetness») kem äm ~ kiem äm {WeB} (etymology: < kem ~ kiem «weaving») pa r-aqan kiej {BiG tarantula} < Allen J. Christenson, K’iche’ - English dictionary and guide to pronunciation of the K’iche’-Maya alphabet Doğu Kiçecesi [k’iche’ oriental] (quc Guatemala: Joyabaj, Zacualpa, Cubulco, Rabinal, San Miguel Chicaj; Meksika: Campeche: Campeche, Champotón; Chiapas: Las Margaritas, Marqués de Comillas; Quintana Roo: Othón P. Blanco) {?} Batı Kiçecesi [k’iche’ occidental] (quc Guatemala: Nahualá, Santa Clara La Laguna, Santa Lucía Utatlán, Aldea Argueta, Sololá, Cantel, Zunil, San José Chiquilajá (Quetzaltenango), Totonicapán, Momostenango; Meksika: Campeche: Champotón) {?} Merkez Kiçecesi [k’iche’ central] Santa María Chiquimula, San Antonio Ilotenango, Santa Cruz del Quiché, Chichicastenango; Meksika: Campeche: Champotón) {?} Kuzey Kiçecesi (quc Guatemala: Cunén) {?} Güney Kiçecesi (quc Guatemala: Samayac) {?} Açice [Achi, achi’, achí] (acr Guatemala) am {GeN} < Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2001, Ucholaj ch'a'teem / Vocabulario achi Sakapultekçe [Sakapultek, sakapulteko, sacapulteco] (quv Guatemala) am {GeN} < d.juu.st: Español - sakapulteko Sipakapaca [Sipakapa, Sipakapense, sipacapense, sipacapeño] (qum Guatemala) am {GeN} < Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2001, Qyolb'aal pqtinmit / Vocabulario sipakapense Pokomçice [Poqomchi', poqomchí] (poh Guatemala) am {GeN} < maya.hum.sdu.dk Pokomamca [Poqomam, Pokomam, pocomam] (Guatemala) am {GeN} xanq’ool {KnD chiltuca (tipo de araña venenosa)} < Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2003, Lok’ooj Q’orik Poqomam / Vocabulario poqomam Kekçice [Q’eqchi’, Kekchi, q’eqchi’, quekchí] (kek Guatemala; Meksika: Campeche: Campeche, Champotón; Quintana Roo: Othón P. Blanco) aj am ~ x’am {GeN} < Academia de Lenguas Mayas de Guatemala 2004, Xtusulal aatin sa' q'eqchi' / Vocabulario q'eqchi' Mihe-Zoke dilleri → Mihe dilleri → Kuzey Yayla Mihecesi [Totontepec Mixe, North Highland Mixe, mixe alto del norte, mixe de Totontepec, ayöök] (mto Meksika: Oaxaca: Santa María Tlahuitoltepec, Santo Domingo Roayaga, Totontepec Villa de Morelos) jo'otyc (Schoenhals 1965) ~ hoʔotik (Greenberg & Ruhlen 2007) {GeN} jo'otyc ta'acy {WeB} jaach jo'ojtyc {BiG tarántula venenosa} < Alvin y Louise C. Schoenhals 1965, Vocabulario mixe de Totontepec; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Merkez Yayla Mihecesi [Tlahuitoltepec Mixe, Core South Highland Mixe, mixe alto del centro, ayuujk] (mxp Meksika: Oaxaca: San Pedro y San Pablo Ayutla, Santa María Tlahuitoltepec, Tamazulapam del Espíritu Santo) {?} Güney Yayla Mihecesi [Fringe South Highland Mixe, mixe alto del sur, ayuujk] (mxp Meksika: Oaxaca: Mixistlán de la Reforma, Santa María Tepantlali, Santo Domingo Tepuxtepeco) {?} Doğu Orta Mihecesi [Midland Mixe, Central Mixe, mixe medio del este, ayuuk] (pxm Meksika: Oaxaca: San Juan Cotzocón, San Juan Juquila Mixes, San Miguel Quetzaltepec, San Pedro Ocotepec, Santa María Alotepec, Santiago Atitlán, Santiago Zacatepec) poxm [poʂm̻] (pxm mixe de Chuxnabán) {GeN} poxmta’aky [poʂmˈdaˀajkʲ] (pxm mixe de Chuxnabán) {WeB} (etymology: < ta’aky «to spin») < Carmen Jany 2011, The phonetics and phonology of Chuxnabán Mixe Batı Orta Mihecesi [South Midland Mixe (partim), mixe medio del oeste, eyuk] (mxq Meksika: Oaxaca: Asunción Cacalotepec, Santa María Alotepec) {?} Ova Mihecesi [Isthmus Mixe, Lowland Mixe, mixe bajo, ayuk] (mco [Coatlán, Camotlán] + mir [Guichicovi] + mzl [Mazatlán] Meksika: Oaxaca: Camotlán, Coatlán, Matías Romero, Mazatlán, San Juan Guichicovi, Santo Domingo Petapa, Santo Domingo Tehuantepec) poˑš (mco Coatlán) {GeN} < Velma B. Pickett 2002, Manual de morfosintaxis Tapaçultekçe [Tapachultec, tapachulteco] (qcs [Linguist list] †1930s Meksika: Chiapas: Tapachula) {?} Sayula Popolukacası [Sayula Popoluca, Sayultec, sayulteco, popoluca de Sayula, t+kmaya’, yámay] (pos Meksika: Veracruz: Sayula de Alemán) píˑtpay {GeN & WeB 1. telaraña 2. araña} < Vocabulario Popoluca de Sayula, Veracruz, México ojcocmoˑn {BiG tarántula} < Vocabulario Popoluca de Sayula, Veracruz, México ~ ohkohmon {spider} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Oluta Popolukacası [Oluta Popoluca, Olutec, oluteco, popoluca de Oluta, yaakaw+] (plo Meksika: Veracruz: Oluta) {?} Zoke dilleri → Tehistepekçe [Texistepec, Texistepec Popoluca, Texistepec Zoque, texistepequeño, popoluca de Texistepec, zoque de Texistepec, wää ‘oot] (poq Meksika: Veracruz: Texistepec) u7eːše7 {BiG tarántula} < Salomé Gutiérrez Morales 1998, Préstamos recíprocos entre el náhuatl y el zoqueano del Golfo Ayapanekçe [Ayapa Zoque, Tabasco Zoque, ayapaneco, zoque de Ayapa, numte oote] (zoq †2010s Meksika: Tabasco: Jalpa de Méndez: Ayapa) {?} Sierra Popolukacası [Sierra Popoluca, Soteapan Zoque, Highland Popoluca, popoluca de la Sierra, zoque de Soteapan, soteapanec, nuntaj+yi’, nunta anh+maatyi] (poi Meksika: Veracruz: Hueyapan de Ocampo, Soteapan, Tatahuicapan de Juárez) u7eːši7 (Morales 1998) ~ tzu7 7e:xi (Kaufman 1991) ~ tsueːʃi (Hernández 2012) {BiG tarántula} < Terrence Kaufman 1991, The history of the Nawa language group from the earliest times to the sixteenth century: some initial results; Salomé Gutiérrez Morales 1998, Préstamos recíprocos entre el náhuatl y el zoqueano del; Abel Ramírez Hernández 2012, Inclusivo y exclusivo en el náhuatl de Mecayapan. Contacto lingüístico interétnico Merkez Zokecesi [Copainalá Zoque, Central Zoque, zoque del centro, zoque de Copainalá, tsuni] (zoc Meksika: Chiapas: Copainalá, Ostuacán, Tecpatán) {?} Güney Zokecesi [South Zoque, zoque del sur, tsuni] (code? Meksika: Chiapas: Ocozocuautla, Tuxtla Gutiérrez) {?} Doğu Zokecesi [South Zoque, zoque del este, ode] (code? Meksika: Chiapas: Ixhuatán, Ocotepec, Tapilula) {?} Kuzey Yayla Zokecesi [zoque del norte alto, ore] (code? Meksika: Chiapas: Amatán, Chapultenango, Ixtacomitán, Juárez, Pichucalco, Reforma, Solosuchiapa) {?} Kuzey Ova Zokecesi [Rayón Zoque, zoque del norte bajo, zoque de Rayón, ode] (zor Meksika: Chiapas: Ocotepec, Pantepec, Rayón, Tapalapa) amu (Rayón, Pantepec) {GeN} amutake (Rayón) {WeB} majkangü (Pantepec) {BiG tarántula} < Roy Harrison & Margaret B. de Harrison 1984, Vocabulario zoque de Rayón; unich.edu.mx: Diccionario multilingüe zoque (pantepec) - mam (cacahoatán) - lacandón (lacanjá) - chiapaneca (chiapa), 2009 Kuzeybatı Zokecesi [Francisco León Zoque, zoque del noroeste, ote] (zos Meksika: Chiapas: Francisco León) {?} Güneydoğu Zokecesi [zoque del sureste, ore] (code? Meksika: Chiapas: Jitotol) {?} Batı Zokecesi [zoque del oeste, angpø’n, angpø’n tsaame] (zoh Meksika: Oaxaca: San Miguel Chimalapas, Santa María Chimalapas) {?} Totonak dilleri → Güneydoğu Totonakçası [Yecuatla Totonac, totonaco del sureste, misanteco, laakanaachiwíin] (tlc Meksika: Veracruz: Chiconquiaco, Jilotepec, Landero y Coss, Misantla, Naolinco, Yecuatla) {?} Kuzey Merkez Totonakçası [Xicotepec Totonac, Xicotepec de Juárez Totonac, Apapantilla Totonac, Zihuateutla Totonac, Tecpatlán Totonac, totonaco central del norte, tachaqawaxti, tutunakuj, tachiwiin ] (too [Xicotepec de Juárez Totonac] + tcw [Tecpatlán Totonac] Meksika: Puebla: Francisco Z. Mena, Huauchinango, Jalpan, Pantepec, Naupan, Tlacuilotepec, Tlaola, Tlaxco, Venustiano Carranza, Xicotepec, Zihuateutla; Veracruz: Ixhuatlán de Madero) {?} Cerro Xinolatépetl Totonakçası [Ozumatlán Totonac, Cerro Xinolatépetl Totonac, Western Totonac, totonaco del cerro Xinolatépetl, kintachiuinkan] (tqt Meksika: Puebla: Huauchinango) {?} Merkez Yayla Totonakçası [Filomeno Mata Totonac, Filomena Mata-Coahuitlán Totonac, totonaco central alto, Coahuiteco-Filomeno Mata, tutunáku] (tlp Meksika: Veracruz: Filomeno Mata) {?} Kıyı Totonakçası [Papantla Totonac, Lowland Totonac, totonaco de la costa, papanteco, lichiwin tutunaku] (top Meksika: Veracruz: Cazones, Coatzintla, Espinal, Gutiérrez Zamora, Martínez de la Torre, Papantla, Poza Rica de Hidalgo, Tecolutla, Tenampulco, Tihuatlán, Tuxpam) tukay {GeN} chawanatukay [chawana·túkay] {BiG la tarántula, la araña capulina} (etymology: < chawaná «el que pica» < chawá «lo pica, le da escozor») matenten {GeN? Araña. Var.} xpuchináchuchut [xpuchina·ch’úchut] {La araña del agua} («la dueña del agua» etymology: < puchiná «dueño») < Crescencio García Ramos 2007, Diccionario Totonaco - Español / Español - Totonaco Necaxa Totonakçası [Upper Necaxa Totonac, totonaco del río Necaxa, totonaco ] (tku Meksika: Puebla: Jopala, Zihuateutla) {?} maːchenhaláːn /maːčeŋʔaláːn/ (sg) maːchenhaláːna' /maːčeŋʔaláːna̰/ (pl) {GeN} xalhimáma' maːchenhaláːn /šaɬimáma̰ maːčeŋʔaláːn/ {KnD a hairy spider} (etymology: < lhimáma' «wooly, hairy») ma'halhuyunú' {WeB & KnD 1) spiderweb; 2) unidentified species of Spider (Subord. Araneomorphae) with a strong, sticky web} < David Beck 2011, Upper Necaxa Totonac Dictionary; artsrn.ualberta.ca: Upper Necaxa Totonac Project: Ethnozoology Güney Merkez Totonakçası [Sierra Totonac, Highland Totonac, Zapotitlán Totonac, Zapotitlán de Méndez Totonac, Olintla Totonac, Ozelonacaxtla Totonac, Huehuetla Totonac, Coatepec Totonac, Coyutla Totonac, totonaco central del sur, totonaco de la Sierra, coyuteco, tutunáku, tutunakú, totonaco] (tos [Sierra Totonac] + toc [Coyutla Totonac] Meksika: Puebla: Ahuacatlán, Amixtlán, Atlequizayán, Camocuautla, Caxhuacan, Coatepec, Cuetzalan del Progreso, Hermenegildo Galeana, Huehuetla, Hueytamalco, Hueytlalpan, Huitzilan de Serdán, Ixtepec, Jonotla, Jopala, Nauzontla, Olintla, San Felipe Tepatlán, Tepango de Rodríguez, Tepetzintla, Tuzamapan de Galeana, Zacapoaxtla, Zapotitlán de Méndez, Zongozotla; Veracruz: Chumatlán, Coahuitlán, Coxquihui, Coyutla, Mecatlán, Zozocolco de Hidalgo) ka'hui'ntlu' ~ ka'hui'lhu' ~ a'kahuilhu' ~ a'kahuilhūt {GeN} xtzī'nit ka'hui'ntlu' {WeB} < Herman P. Aschmann 1983, Serie de vocabularios indígenas 'Mariano Silva y Aceves', Núm. 7: Castellano-totonaco / totonaco-castellano dialecto de la Sierra Güney Tepehuacası [Huehuetla Tepehua, South Tepehua, tepehua del sur, tepehua de Huehuetla, lhiimaqalhqama’, lhiima’alh’ama’] (tee Meksika: Hidalgo: Huehuetla; Puebla: Pantepec) maalhiyut [maː.ɬi.ˈjut] ~ maalhiyuk [maː.ˈɬi.juk] /maːɬijuk/ {GeN} < Susan Smythe Kung 2007, A descriptive grammar of Huehuetla Tepehua Kuzey Tepehuacası [Pisaflores Tepehua, North Tepehua, tepehua del norte, tepehua de Pisaflores, lhichiwíin] (tpp Meksika: Veracruz: Ixhuatlán de Madero) {?} Batı Tepehuacası [Tlachichilco Tepehua, West Tepehua, tepehua del oeste, tepehua de Tlachichilco, lhiimaasipijni, liimaasipijni] (tpt Meksika: Veracruz: Tlachichilco, Zontecomatlán de López y Fuentes) maklhiyuti ~ maktiyuti {GeN} < Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 1983, Kanajuu jats'oqnuti laka lhimasipijni / Leamos tepehua (Tepehua de Tlachichilco) Hoka dilleri Proto-Hokan *qɔkʰə {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Yana → Yanaca [Yana; dialects: Northern Yana, Central Yana, Southern Yana (South Yana & Yahi)] (ynn †1916 ABD: Kaliforniya) tc’u’nā' (Yahi dialect) {GeN} < Esward Sapir 1910, Yana texts Çimariko → Çimarikoca [Chimariko, Ch’imáriko; dialects: Trinity River, South Fork, New River] (cid †1930s ABD: Kaliforniya) kwanpūtcikta {GeN} kō'okoda {WeB} < Roland B. Dixon 1910, The Chimariko Indians and language Karuk → Karukça [Karuk, Karok] (kyh ABD: Kaliforniya) xah ~ xaha- {GeN} xahávik ~ xahavika- («spider-weaving») {WeB} (etymology: < xah(a) «spider» + vik «to weave» + -a ~ Ø «deverbative») xahá'aan («spider thread») spider thread, spider silk} xaha'eeráriiv («spider's den») {spider's nest} xahamíchmiich («type of small spider») xahavishvantínihanach («flat-bellied spider») {KnD type of spider with a white body} xaha'únuhich («round spider») {KnD type of spider} chuvnivkach'áxaan («fly-biter») {KnD type of house spider} xahákaam («big spider») {BiG type of large spider kámaheen {LnG granddaddy long-legs spider} < linguistics.berkeley.edu: Karuk Dictionary by William Bright and Susan Gehr Şasta-Palaihnih dilleri → Şastaca [Shasta, Shastika] (sht †20.yy sonu ABD: Kaliforniya) ho-ri' ~ hoo-ri' /xuˑrˀáy/ {GeN} /ˀáˑkʷiyaxa/ {BiG large spider} < William Bright & D. L. Olmsted 1959, A Shasta vocabulary kusi-taki {spider} < Roland B. Dixon &A. L. Kroeber 1919, Linguistic Families of California Açumavice [Achumawi, Achomawi, Pit River] (acv ABD: Kaliforniya) tsaxa {GeN} < Roland B. Dixon &A. L. Kroeber 1919, Linguistic Families of California yʔaḥā {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] c̓íloh̓p̓i [j̓íloħb̓iʰ] {WEB} < Bruce E. Nevin 1998, Aspects of Pit River phonology Atsugevice [Atsugewi] (atw †1988 ABD: Kaliforniya) {?} Pomo dilleri → Proto-Pomo *ʔikʰa(ː) ~ *mikʰaː < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Güneydoğu Pomocası [Southeastern Pomo; dialects: Elem Pomo (Sulphur Bank, Xai Tsnoo), Lower Lake Pomo] (pom †2010s ABD: Kaliforniya) ula ~ ʔula (Elem Pomo){GeN} < Russell Lee-Goldman 2008, From motion to co-location: Source/goal ambiguity in Southeastern Pomo Doğu Pomocası [Eastern Pomo, Clear Lake Pomo; dialects: Upper Lake, Big Valley] (peb † ABD: Kaliforniya) kʰá (McLendon) ~ k’a (cimcc.org) ~ ka (Curtis) {GeN} < Sally McLendon [undated], A brief word list of Eastern Pomo; cimcc.org: Eastern Pomo Language Database; Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Kuzeydoğu Pomocası [Northeastern Pomo, Salt Pomo] (pef † ABD: Kaliforniya) {?} Kuzey Pomocası [Northern Pomo; dialects: Potter Valley, Guidiville, Pinoleville] (pej †1994 ABD: Kaliforniya) {?} Merkez Pomocası [Central Pomo; dialects: Hopland (Shanel), Yokaya, Point Arena-Manchester] (poo †2000s ABD: Kaliforniya) m’cha < Edward S. Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol. 14] Güney Pomocası [Southern Pomo; dialects: West Creek, Salmonhole] (peq ABD: Kaliforniya) {?} Kaşayaca [Kʼahšá:ya, Kashaya, Southwestern Pomo] (kju ABD: Kaliforniya) ʔicʰa· {GeN} (ʔicʰaːtʰiˈneːmu «That is not a spider») ʔicʰaːˈsuːle {WEB} < Eugene Buckley 1992, Kashaya closed-syllable shortening and prosodic syllabification; Harry van der Hulst & Rob Goedemans & Ellen van Zanten 2008, A survey of word accentual patterns in the languages of the world Vaşo → Vaşoca [Washo, Washoe, wá:šiw ʔítlu] (was †2010s ABD: Kaliforniya) c'ɨ́k'ɨ (Bochnak & Rhomieux 2013) ~ tsukumang (Dixon & Kroeber 1919) {GeN} M. Ryan Bochnak & Alice Rhomieux 2013, Limited noun incorporation in Washo; Roland B. Dixon & A. L. Kroeber 1919, Linguistic Families of California Salinan → Salinanca [Salinan] (sln †1960 ABD: Kaliforniya) ts 'open-lax (pl) (< -lax «nominal plural») {GeN} < J. Alden Mason 1918, The language of the Salinan Indians ? Çumaş dilleri → Çumaşça (ABD:Kaliforniya) aiaka ~ ktut {GeN} ša {BiG tarantula} < R. F. Heizer 1952, The Mission Indian vocabularies of Alphonse Pinart Obispeño Çumaşçası (obi † ABD:Kaliforniya: Mission San Luis Obispo de Tolosa) {?} class="style117">Cruzeño Çumaşçası [Isleño, Ysleño, Island Chumash] (crz † ABD:Kaliforniya) {?} Purisimeño Çumaşçası (puy † ABD: Kaliforniya: Mission La Purísima Concepción) {?} Inezeño Çumaşçası [Ineseño] (inz ABD: Kaliforniya: Mission Santa Inés) ktut {GeN} smaxutiksil ha ktut ~ maxutiksil {WeB} < Inezeño Chumash – English Dictionary Barbareño Çumaşçası (boi †1965 ABD: Kaliforniya: Mission Santa Barbara) {?} Ventureño Çumaşçası (veo †20.yy ortaları ABD: Kaliforniya: Mission San Buenaventura) {?} Esselen → Esselence [Esselen] (esq †19th c. ABD: Kaliforniya) {?} Yuma-Koçimi dilleri → Proto-Yuman *xaltot < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Koçimice [Cochimí, Laymón, Mti'pai; dialects: Northern Cochimí, Southern Cochimí] (coj †20.yy başları Meksika: Baja California) {?} Kilivaca [Kiliwa, Koléew Ñaja] (klb Meksika: Baja California) uwi' il ~ uwi' il ti'il (Ramírez & Espinoza 2004) {GeN araña (común)} ~ 'wi''il («snake vermin») ~ ny'uuwnymi'kwlxwaak (bajacalifology.org) {GeN spider, araña, Araneae} uwi' il miyilkóos (Ramírez & Espinoza 2004) {araña patona (doméstica)} 'wi''ilkwnyiir («black spider») (bajacalifology.org) {Latrodectus mactans - black widow spider} npi' kijit (Ramírez & Espinoza 2004) {BiG tarántula} < Arnulfo Estrada Ramírez & Leonor Farldow Espinoza 2004, Diccionario práctico de la lengua kiliwa; bajacalifology.org: Ethnobiology: Land Invertebrates İpayca [Ipai, 'Iipay aa, Northern Diegueño] (dih ABD: Kaliforniya) {?} Kumeyayca [Kumeyaay, Kumiai, Kamia, Central Diegueño, Campo] (dih ABD: Kaliforniya) nyiimull {GeN} hellytutt {KnD spider of any kind} menniih {BiG tarantula} melchakwaaw {LnG daddy longlegs, spider} < kumeyaay.org Tipayca [Tipai, Tiipai, Tiipay, Tipay Diegueño, Southern Diegueño] (dih ABD: Kaliforniya) ƚʸ-tut {GeN} (etymology: < ƚʸ- «insect») < Victor Golla 2011, California Indian Languages Kokopaca [Cocopah, Cocopa, Cucapá, Kwikapa] (coc ABD: Arizona; Meksika: Baja California) xlʸcuc ~ heltuts {GeN} xlycuc nyi:ly («black spider») {Latrodectus mactans - black widow spider} 'awí šcak (pl) {BiG Eremobates sp. - sun spider} < bajacalifology.org: Ethnobiology: Land Invertebrates Keçan Yumacası [Quechan, Kwtsaan, Yuma] (yum ABD: Kaliforniya, Arizona) {?} Marikopaca [Maricopa, Piipaash chuukwer / Xalychidoma chuukwer] (mrc ABD: Arizona) {?} Mohavece [Mohave, Mojave, Hamakhav] (mov ABD: Kaliforniya, Arizona) {?} Yavapayca [Yavapai] (yuf ABD: Arizona) {?} Havasupayca [Havasupai] (yuf ABD: Arizona) {?} Valapayca [Walapai, Hualapai] (yuf ABD: Arizona) {?} Paypayca [Paipai, Akwa'ala] (ppi Meksika) {?} Seri → Serice [Seri, Cmiique Iitom] (sei Meksika: Sonora) coíiz {GeN} conzáait {WeB telaraña. orb spider web, cobweb} coíiz iime («vivienda de “coíiz”») {WeB telaraña en forma de cono. funnel-shaped spider web} coíiz cahtxíma («araña rica») {araña de la huerta. garden spider. [Argiope spp.]} coíiz cheel («araña roja») ~ pnaacoj ano coíiz (sg) pnaacoj ano coíizxam (pl) («araña en el mangle») {araña Gasteracantha. Gasteracantha spider. [Gasteracantha spp.]} coopol (sg & pl) {viuda negra. black widow spider. [Latrodectus spp.]} itoj czooxöc (sg) itolcoj czooxöc (pl) («cuyos ojos son cuatro») ~ xcoomoj quihit («el que come moscas») {araña saltadora. jumping spider. [Salticidae]} hant cmaa tpaxi iti hacáatax {LnG segador. daddy-long-legs. [Phalangiidae]} coíiz imocóp («araña que no pica») {BiG una araña grande. a large spider} hant caal (sg) hant caaloj (pl) («hijo más joven de la tierra») {BiG araña licosa y otras arañas parecidas. wolf spider and other ground-dwelling spiders. [Lycosa spp. y otras especies]} (etymology: posiblemente / possibly < hant aal «esposa de la tierra / wife of the earth») hant queyoz {BiG una araña que vive en la tierra. a ground-dwelling spider} coáanla (sg) coáanloj (pl) {BiG tarántula desértica. desert tarantula. [Aphonopelma spp.]} catax quip (sg) catax quiptoj (pl) («el que anda y pica») {BiG matavenado (insecto). sun spider (windscorpion). [Solpugidae]} < Mary Beck Moser & Stephen A. Marlett 2004, Comcáac quih yaza quih hant ihíip hac; Cmiique iitom - cocsar iitom - maricáana iitom ? Vaykura dilleri → Vaykuraca [Waikuri, Waikura, Waicura, Guaycura; dialects: Guaicura: Gauocura (Waikuri), Callejue; Huchiti: Cora, Huchiti, Aripe, Periúe; Pericú; Pericú, Isleño] (Linguist list: qjg [Guaicura (Waikura, Waykuri)] + qea [Waicuri (Waicuru)] + qny [Cora (Huchití)] †1800 öncesi Meksika: Baja California) {?} Maratinoca [Maratino, Tamaulipeco] (code none † kuzeydoğu Meksika) {?} Quinigua († kuzeydoğu Meksika) {?} ? Tonkava → Tonkavaca [Tonkawa] (tqw †1940s ABD:Texas) {?} ? Karankava → Karankavaca [Karankawa] (zkk †1858 ABD: Teksas) {?} Coahuilteco Coahuilteco (xcw †18.yy Meksika: Coahuila; ABD: Teksas) {?} Komekrudo dilleri → Komekrudoca [Comecrudo, Carrizo, Mulato] (xcm †19. yy sonu Meksika: Rio Grande) wisne'p {GeN} < R. E. Moore, The Texas Coahuiltecan Indian Groups Mamulikçe [Mamulique, Carrizo de Mamulique] (emm †19. yy kuzeydoğu Meksika) Garza [Cotoname] (xgr †19. yy Meksika; ABD: Teksas) Tekistlatek dilleri → Oaxaca Çontalcası [Oaxaca Chontal, chontal de Oaxaca] (chd & clo Meksika: Oaxaca) galnoho {GeN} Yukarı Oaxaca Çontalcası [chontal de Oaxaca alto, Highland Oaxaca Chontal {partim}, tsame] (chd {partim} Meksika: Oaxaca: Asunción Tlacolulita, Magdalena Tequisistlán, San Carlos Yautepec, San Miguel Tenango, Santa María Ecatepec, Santa María Quiegolani, Santo Domingo Tehuantepec) {?} Aşağı Oaxaca Çontalcası [chontal de Oaxaca bajo, Highland Oaxaca Chontal {partim}, tsome] (chd {partim} Meksika: Oaxaca: Santa María Ecatepec) {?} Kıyı Oaxaca Çontalcası [chontal de Oaxaca de la costa, Lowland Oaxaca Chontal, Huamelula Chontal, Huamelultec, huamelulteco, lajltyaygi] (clo Meksika: Oaxaca: San Pedro Huamelula, Santiago Astata, Santo Domingo Tehuantepec) {?} Hikak dilleri → Hikakça [Jicaque; dialects: Eastern Jicaque (jicaque oriental, Tol, Tolupan, Torupan), Western Jicaque (jicaque occidental, Jicaque of El Palmar, Sula)] (jic Honduras) korok (jicaque occidental) kolok (jicaque oriental) {GeN} < Lyle Campbell 1998 (third edition: 2013), Historical Linguistics ? Yurumangi → Yurumangice [Yurumanguí, Yurimangí] (code none Kolombiya) {?}

Sınıflandırılamayan Kayusça [Cayuse, Cailloux, Willetpoos, Waiilatpu] (xcy †1930s ABD: Oregon) {?} § Molalaca ile olan benzerlikleri içiçe yakın komşuluktan kaynaklanır.

Orta Amerika Kızılderili dilleri

Tano dilleri Kiyovaca [Kiowa] (kio ABD: Oklahoma) kxaw naw taunt (Gonzales 2013) ~ k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’ (sg) k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-ga (pl) (Harrington 1928) {GeN} k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-p‘ǫų («spider trap») {WeB} (etymology: < p‘ǫų (Harrington 1910: po) «trap») k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-k‘ǫų-gyʜ (sg) k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-k‘ǫų-gā'-t (pl) {KnD black spider} k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-k‘ǫų-’eidl (sg) k̄ą̄’-ną̄’-t‘ą’-k‘ǫų-bįḨ-da (pl) [Ḩ = ʜ with ogonek] (BiG tarantula [large black spider]} < John Harrington 1928, Vocabulary of the Kiowa language; Alecia Keahbone Gonzales 2013, Kiowa language nest-easy reference guide for Kiowa Indians; John Peabody Harrington 1910, On phonetic and lexic resemblances between Kiowan and Tanoan Tovaca [Towa, Jemez] (tow ABD: New Mexico) {?} Kuzey Tivacası [Northern Tiwa; dialects: Taos, Picuris (Picurís)] (twf ABD: New Mexico) p'ò'ˈǫyo-na (Yu 2006) ~ p’ȍ’ǫ́yona (Wikipedia) ~ p’oʔõyo-na (Greenberg & Ruhlen 2007) (Taos) ~ p'a:'ąyą- (Picurís) (Yu 2006) {GeN} < Dominic Yu 2006, Comparative Phonology of Picurís and Taos; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Güney Tivacası [Southern Tiwa] (tix ABD: New Mexico) {?} Piro Tivacası [Piro, Piro Pueblo] (pie †1900 ABD: New Mexico) {?} Tevaca [Tewa] (tew ABD: New Mexico) ’ą̌’wæ̨ˑ (Henderson & Harrington 1914) ~ âⁿ-wáⁿ (Curtis 1926: San Ildefonso Pueblo) ~ ʔãʔwe (Greenberg & Ruhlen 2007) {GeN any kind of spider; also tarantulas} (etymology [Henderson & Harrington 1914]: The second syllable of the word sounds justlike wæ̨ˑ, «tooth», and givesthe name an ugly sound to Tewa ears) ’ą̌’wæ̨ˑ p’eˑ («spider trap») {WeB} (etymology: < p’e «trap, snare») keˑt̂uˑpujè (pl) {BiG} (etymology: < keˑ «bear, any species» + t̂uˑ «back, spinal column» + pujè «dressed skin of deer, elk, etc.») p’oˑ («hole») {tarantula's hole} < Junius Henderson & John Peabody Harrington 1914, Ethnozoology of the Tewa Indians; < Edward S. Curtis 1926, The North American Indian [Vol. 17]; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Arizona Tevacası [Arizona Tewa] (tew ABD: Arizona) {?}

Yuto-Aztek dilleri Kuzey Yuto-Aztek dilleri Hopi → Hopice [Hopi, Hopilàvayi] (hop ABD: Arizona) kookyangw ~ kòokyangw {GeN} (etymology [Malotki 1983]: < -ngw «nominal ending») § Spider Clan: Kookyangngyam [Kokyaŋnyam]; Spider Clanhouse: Kookyangwwungwki; Spider Grandmother or Spider Woman (the special benefactor of the Hopi tribe): Kookyangwso'wuuti (Kokyangwuti, Koyangwuti, Kokyanwuhti, Kóhk'ang Wuhti) < University of Arizona Press 1998, Hopi Dictionary : Hopìikwa Lavàytutuveni: A Hopi Dictionary of the Third Mesa Dialect with an English-Hopi Finder List and a Sketch of Hopi Grammar; Ekkehart Malotki 1983, Hopi time : a linguistic analysis of the temporal concepts in the Hopi language; Peter M. Whiteley 2008, The Orayvi split: a Hopi transformation; part I: structure and history Tübatulabal → Tübatulabal [Pakaanil] (tub ABD: Kaliforniya) suiyall̥ {GeN} < archive.phonetics.ucla.edu: Word List for Tübatulabal Numi dilleri → Komançice [Comanche, nʉmʉ tekwapʉ̱] (com ABD: Oklahoma) tá-pŭ-hŭ-tek {GeN} < Edward S. Curtis 1930, The North American Indian [Vol. 19] Tümpisa (Panamint) Şoşonicesi [Timbisha, Tümpisa, Panamint, Koso, Nümü nangkawih; dialects: Western, Central, Eastern] (par ABD: Kaliforniya, Nevada) soomattsi {GeN} soomattsiang wana {WeB} tükaasippüh {BiG tarantula} < Jon Philip Dayley 1989, Tümpisa (Panamint) Shoshone Dictionary Şoşonice [Shoshoni, Shoshone, Neme/Newe da̲i̲gwape; dialects: Western, Gosiute, Northern, Eastern] (shh ABD: Wyoming, Utah, Nevada, Idaho) awaso'atsi (Swadesh lists for Uto-Aztecan languages) ~ awasoits[i] (Eastern Shoshone) ~ wankasu’attsih (Crum & Dayley 2001) {GeN} pasu’attsih (Crum & Dayley 2001) {water spider (that runs on top of water)} < David Leedom Shaul, Eastern Shoshone Working Dictionary; Beverly Crum & Earl Crum & Jon P. Dayley 2001, Newe Hupia: Shoshoni Poetry Songs Kawaiisu [Nɨwɨ'abigidɨ, Nɨwɨ'abigipɨ] (xaw ABD: Kaliforniya) hokwombi {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] niwisooyagizi {BiG trapdoor spider (“tarantula”)} < Maurice Zigmond, The Supernatural World of the Kawaiisu Yutece (Ute, Colorado Ute; subdialects: Central Utah, Northern, White Mesa, Southern Ute) (ute ABD: Colorado Nehri) mukwapi {GeN spider/o} < Talmy Givón 1980, Ute reference grammar Güney Payutecesi [Southern Paiute; subdialects: Moapa, Cedar City, Kaibab, San Juan] (ute ABD: Colorado Nehri) uqˑwa-ⁿ {GeN} ᴜᶻqwa'tsaˑtsˑ ~ ᴜᶻqwa'tˑsaˑ-tsˑ (dim: uqˑwa-tˑsaˑ-tsi-) {DiM small spider} ᴜᶻqwa'mpɪ (sg; abs: uqˑwa-mpi-) ᴜᶻqwa'-mpɩ-ŋwï (pl) {BiG big black spider, tarantula} < Edward Sapir 1931, Southern Paiute Dictionary; Edward Sapir 1930, Southern Paiute, a Shoshonean Language Chemehuevi (ute ABD: Colorado Nehri) {?} Batı Monocası [Western Mono, Monachi] (mnr ABD: Kaliforniya) gohpohpo’ {GeN} < Sydney MacDonald Lamb [undated], Monachi Dictionary: Monachi - English, English - Monachi Doğu Monocası [Eastern Mono, Owens Valley Paiute] (mnr ABD: Kaliforniya) {?} Kuzey Payutecesi [Northern Paiute, Paviotso; dialects: Southern Nevada, Northern Nevada, Oregon, Bannock] (pao ABD: Nevada, Kaliforniya, Oregon, Idaho) soada [sóara] ~ shoada [šɔ́ádá (or) šɔ́árá] ~ suada (Liljeblad & Fowler & Powell 2012) ~ coaT (Angulo & Freeland 1929) {GeN} soada wana ~ šɔ́árá waná ~ tɨhɨna spider ~ ahɨɨanna ~ kwana ~ nasoanatsanna {WeB} tuusoada ~ madabi {black widow spider} hɨnawatsi {KnD spider sp.} < Sven Liljeblad & Catherine S. Fowler & Glenda Powell 2012, Northern Paiute–Bannock Dictionary; Jaime de Angulo & L. S. Freeland 1929, Notes on the Northern Paiute of California Taki dilleri → Serranoca [Serrano] (ser ABD: Kaliforniya) kukac {GeN} < San Manuel Education Department Annual Planner November 2013-December 2014 Kitanemukça [Kitanemuk] (ser †1940s ABD: Kaliforniya) {?} Tongvaca [Tongva, Tongvā, Gabrielino, Gabrieleño, Fernandeño] (xgf †1970s? ABD: Kaliforniya) wereechey {GeN} < Pamela Munro et al. 2008, Yaara' Shiraaw'ax 'Eyooshiraaw'a. Now You're Speaking Our Language: Gabrielino/Tongva/Fernandeño Kaviyaca [Cahuilla] (chl ABD: Kaliforniya) xwálxwal {GeN} kuituk {BiG tarantula} < Hansjakob Seiler & Kojiro Hioki 1979, Cahuilla Dictionary Kupenyoca [Cupeño, Kupangaxwicham Pe'memelki] (cup †1987 ABD: Kaliforniya) xwalxwal {small white spider} paanat (sg) paanatim (pl) {BiG tarantula; paanatamel kutim «tarantulas are dangerous») < Jane H. Hill 2005, A grammar of Cupeño Luisenyoca [Luiseño] (lui †2010s ABD: Kaliforniya) kuye'eewut {orb weaver (Argiope trifasciata)} kuyximic {black widow (Latrodectus mactans)} naavayut {California trap-door spider (Bothriocyrtum californicum)} monnawut {BiG American tarantula (Dugesiella sp.)} < palomar.edu: Luiseño ethnozoology Huanenyoca [Juaneño] (lui † ABD: Kaliforniya) kúyxingich {black widow spider} mónawut {BiG tarantula} < juaneno.com: Juaneno Band of Mission Indians 2006, Preliminary Juaneño vocabulary Güney Yuto-Aztek dilleri Pima dilleri → Tohono Oğodamcası [Tohono O'odham, Papago, pápago, pima alto, tohono o’otham, tohono o’odham; dialects: Cukuḍ Kuk, Gigimai, Hu:huʼula, Huhuwoṣ, Totoguañ] (ood ABD: Arizona; Meksika Sonora: Altar, Caborca, General Plutarco Elías Calles) tokdhoḑ (sg) totkdhoḑ (pl) {GeN} tokdhoḑ-ki: (sg) totkdhoḑ-ki:kï (pl) («spider-house») {WeB} (etymology: < ki: «house») tokdhoḑ-vijina {spider silk} hivc-vegï (sg) hihivc-vepegï (pl) {black widow spider} hiañ {BiG Aphonopelma chalcodes (tarantula, tarántula)} hian kii {tarantula's burrow} [inalienable status] ~ hiañ-vagga {tarantula burrow} [alienable status] (etymology: < vag «hole, burrow» + alienable status which is expressedby the suffix -ga) < Madeleine Mathiot, Tohono 'O'odham-English Dictionary; Colleen Marie O’Brien 2008, Ethnobiological knowledge of the Sonoran desert: identifying inter-generational learning and variation; Sirarpi Ohannessian & William W Gage 1969, Teaching English to speakers of Choctaw, Navajo, and Papago : a contrastive approach Akimel Oğodamcası [Akimel O'othham, Akimel O'odham, Pima; dialects: Eastern Gila, Kohadk, Salt River, Western Gila] (ood ABD: Arizona) tok.dot (sg) totk.dot (pl) (Riggle 2006) ~ tokithhud (Saxton & Saxton & Susie 1983) {GeN} < Dean Saxton & Lucille Saxton & Enos Susie 1983, Tohono O'odham/Pima to English, English to Tohono O'odham/Pima Dictionary; Jason Riggle 2006, Infixing reduplication in Pima and its theoretical consequences Yayla Pimacası [pima bajo, Mountain Pima, Lowland Pima, Pima de la montaña, Névome, Oob No'ok] (pia Meksika: Chihuahua, Sonora) tóoki {GeN araña} túhkem {araña, ubari} tóolybán {BiG tarántula} Roberto Escalante Hernández & Zarina Estrada Fernández 1993, Textos y gramática del pima bajo Kuzey Pimacası [pima del norte, oob no’ok] (pia Meksika: Chihuahua: Madera, Moris) {?} Güney Pimacası [pima del sur, oob no’ok] (pia Meksika: Chihuahua: Ocampo, Temósachi) {?} Doğu Pimacası [pima del este, obnók] (pia Meksika: Sonora: Yécora) {?} Tepecano (tep †1980-2000 Meksika: Jalisco: Bolaños) {?} Kuzey Tepehuancası [Northern Tepehuán, Northern Tepehuan, tepehuano del norte, odami] (ntp Meksika: Chihuahua: Guadalupe y Calvo, Guachochi) {?} Kuzey Tepehuancası [Northern Tepehuán, tepehuano del norte, odami] (ntp Meksika: Chihuahua: Guadalupe y Calvo, Guachochi) Güneydoğu Tepehuancası [Southeastern Tepehuán, Southeastern Tepehuan, tepehuán del Sureste] (stp Meksika: Durango) jo'korai' [ hoʔ.ko.ɾɑiʔ ] (sg) jajo'korai' [ hɑhoʔ.ko.ɾɑiʔ ] {GeN} < www-01.sil.org/~willettt/download/animales.pdf: Los animales / Animals Güneybatı Tepehuancası [Southwestern Tepehuán, Southwestern Tepehuan, tepehuán del Suroeste] (tla Meksika: Durango) hi:cuva {GeN} < Eugene H. Casad & Thomas L. Willett 2000, Uto-Aztecan: structural, temporal, and geographic perspectives Tepehuano del sur alto [au’dam] (INALI Meksika: Durango: Pueblo Nuevo; Nayarit: Acaponeta, Huajicori; Sinaloa: Escuinapa) {?} Tepehuano del sur bajo [o’dam] (INALI Meksika: Durango: Mezquital; Zacatecas: Valparaíso) {?} Tepehuano del sur central [o’dam] (INALI Meksika: Durango: Mezquital) {?} Tarakahita dilleri → Batı Tarahumaracası [tac – Western Tarahumara, Baja Tarahumara, Lowland Tarahumara, tarahumara del oeste, tarahumara del Poniente, Rocoroibo, rarómari raicha; twr – Southwestern Tarahumara, tarahumara del suroeste, Tubare] (tac + twr Meksika: Chihuahua: Chínipas, Guazapares, Maguarichi, Urique, Uruachi) {?} Kuzey Tarahumaracası [Northern Tarahumara, Arisiachi Tarahumara, tarahumara del norte, ralámuli raicha] (thh Meksika: Chihuahua: Bocoyna, Carichi, Cuauhtémoc, Guerrero, Nonoava, San Francisco de Borja) narúčiri (Choguita) {GeN} < Gabriela Caballero 2008, Choguita Rarámuri (Tarahumara) phonology and morphology Cumbres Tarahumaracası [Samachique Tarahumara, tarahumara de Cumbres, ralámuli raicha] (tar Meksika: Chihuahua: Guachochi [: Samachique]; Urique [: Munérachi]) narúchari (Samachique) {GeN} narúchari carira ~ narúchari rosorá {WeB} chabochi (Samachique) {KnD tipo de araña (amarilla)} sipurí ~ sipúruhui (Samachique) {BiG tarántula} < Kenneth S. Hilton and others 1993, Diccionario tarahumara de Samachique, Chihuahua, México Merkez Tarahumaracası [Central Tarahumara, Alta Tarahumara, tarahumara del centro, ralámuli raicha] (tar Meksika: Chihuahua: Balleza, Batopilas, El Tule, Guachochi, Morelos) {?} Güney Tarahumaracası [Southeastern Tarahumara, tarahumara del sur, tarahumara del sureste, tarahumara de Chinatú, rarámari raicha] (tcu Meksika: Chihuahua: Guadalupe y Calvo) {?} Varihiyoca [Varihío, Warihío, Huarijío, guarijío] (var Meksika: Chihuahua, Sonora) tuʔlúsi {KnD araña, probablemente tipo de araña / spider, prob. kind of spider} < Wick R. Miller 1996, Guarijío: gramática, textos y vocabulario Kuzey Varihiyocası [guarijío del norte, warihó] (var Meksika: Chihuahua: Chínipas, Moris, Uruachi) {?} Güney Varihiyocası [guarijío del sur, makurawe] (var Meksika: Sonora: Álamos, Quiriego) {?} Tubarca [Tubar, Tubare] (tbu † Meksika: Chihuahua) {?} Yakice [Yaqui, yaqui, hiak-nooki] (yaq Meksika: Sonora: Bácum, Cajeme, Empalme, Guaymas, San Ignacio Río Muerto; ABD: Arizona) jubaje {GeN} < Zarina Estrada Fernández 2009, Yaqui vocabulary Mayoca [Mayo, mato, yorem-nokki] (mfy Meksika: Sonora: Álamos, Benito Juárez, Cajeme, Etchojoa, Huatabampo, Navojoa, San Ignacio Río Muerto; Sinaloa; Ahome, Angostura, El Fuerte, Guasave) tuúrus (sg) turúsim (pl) {GeN} < yoremnokki.webs.com Opataca [Opata (Ópata, Tegüima) / Eudeve (Heve/Egue & Dohema)] (opt † Meksika: Sonora) {?} Koraçol dilleri → Rosarito Koracası [Rosarito Cora, cora de Rosarito, rosaríìtu] (crn?/cok? Meksika: Nayarit: Rosamorada [: Rosarito (El Rosarito)]) {?} Rosarito Koracası [Dolores Cora, cora de Dolores, wachí hapwa] (crn?/cok? Meksika: Nayarit: Del Nayar [: Dolores]) {?} Mesa Koracası [La Mesa del Nayar Cora, cora meseño, yaúhke’ena] (crn Meksika: Nayarit: Del Nayar) {?} Jesús María Koracası [Jesús María Cora, cora de Jesús María, cora mariteco, chwísita’na] (crn Meksika: Nayarit: Del Nayar [: Boca de Arroyo Santiago (Juan López), Jesús María]) tú’uka {GeN} tukuáme {BiG tarántula} < Rodrigo Parra Gutiérrez 2011, ¿Existe un sistema de clases nominales en cora mariteco? Un análisis de la posible motivación semántica de las clases Francisco Koracası [San Francisco Cora, cora francisqueño, kwáaxa’ata] (crn Meksika: Nayarit: Del Nayar [San Francisco]) {?} Santa Teresa Koracası [Santa Teresa Cora, cora tereseño, cora de Santa Teresa, kwéimarusa’na] (cok Meksika: Durango: Mezquital; Nayarit: Acaponeta, Del Nayar) tu'cáj {GeN} tu'huáamej {BiG tarántula} < Servando Gutiérrez Gervacio y Mario Rodríguez Gutiérrez (editores) & Donald William Roth (asesor lingüístico) 2010 (segunda edición), Tyi'tyán maj cɨ́le'en / Insectos y otros animales pequeños; Servando Gutiérrez Gervacio 2010 (Segunda edición), Leyendo y escribiendo el cora de Santa Teresa Presidio Koracası [Presidio de los Reyes Cora, cora presideño, múxata’ana] (cok?/crn? Meksika: Nayarit: Ruíz) {?} Corapan Koracası [San Juan Corapan Cora, cora corapeño, kuráàpa] (cok?/crn? Meksika: Nayarit: Rosamorada) {?} Viçolca [Huichol, Wixárika Niukiyari] (hch Meksika: Jalisco, Nayarit, Durango, Zacatecas) tucá [tuu.cáa] (sg) tuu.cásí (pl) {GeN} húse [húuse] {BiG Grimes 1981: araña terafosa, especie de araña que vive en la tierra; Dakin 1991 tarántula} caná [caanáa] (sg) canáxi (pl) {!!? Grimes 1981: tarántula (Thelephonus giganteus) = Ü.Ç Mastigoproctus giganteus [order Thelyphonida]: vinagrillo} téyúavi [tée.yúavi] {!!? Grimes 1981: especie de araña (Halictidae) = Ü.Ç Halictidae is a bee (not araña = spider) family of Hymenoptera} < José E. Grimes et al. 1981, El huichol: apuntes sobre el lexico; Karen Dakin 1991, Raíces en ih- y ah- en el náhuatl y la **p protoyutoazteca hurie {araña} < Karina Ivett Verdín Amaro & Saúl Santos García 2012, Red semántica de las enfermedades del pueblo wixárika o huichol Kuzey Viçolcası [huichol del norte, wixárika] (hch Meksika: Nayarit: Del Nayar, La Yesca, Rosamorada, Ruíz, San Blas, Santiago Ixcuintla; Durango: Mezquital) {?} Güney Viçolcası [huichol del sur, wixárika] (hch Meksika: Jalisco: Bolaños, San Martín de Bolaños, Villa Guerrero) {?} Doğu Viçolcası [huichol del este, wixárika] (hch Meksika: Jalisco: Mezquitic) {?} Batı Viçolcası [huichol del oeste, wixárika] (hch Meksika: Jalisco: Huejuquilla el Alto) {?} Aztek dilleri → Poçutekçe [Pochutec, pochuteco, poxutlecatl] (xpo †1954 Meksika: Oaxaca) {?} Pipilce [Pipil, nawat, náhuat] (ppl El Salvador) tuka-t (tukat) (sg) tuhtukat (pl) (Cuisnahuat & Santo Domingo de Guzmán dialect) {GeN} ite:n-a:yu tuka-t («spider's saliva») (Santo Domingo de Guzmán dialect) (etymology: < i- «its» + te:n-a:yu «saliva») ~ tsa:wal ~ i-tsa:wal tuka-t («spider's web») (Cuisnahuat dialect) (etymology: < tsa:wa «to weave» + -1 «passive nominalization») {WEB} chi:l-tuka-t (sg) chihchiltukat (pl) (Cuisnahuat dialect) («red spider») {Campbell 1985: casampulga (una araña venenosa); spider sp., said to be poisonous, red-orange and black; Ü.Ç: La Casampulga örümceği El Salvador ile Honduras'ta Latrodectus mactans için kullanılır} (etymology: < chi:l «red») < Lyle Campbell 1985, The Pipil Language of El Salvador Pueblo Kuzeydoğu Sierra Aztekçesi [Sierra Puebla Nahuatl, "náhuatl de la Sierra, noreste de Puebla", mexicano tlajtol, nauta] (azz [Highland Puebla Nahuatl, Zacapoaxtla Nahuatl)] Meksika: Puebla: Atempan, Ayotoxco de Guerrero, Cuautempan, Cuetzalan del Progreso, Chignautla, Hueyapan, Hueytamalco, Huitzilán de Serdán, Ixtacamaxtitlán, Jonotla, Nauzontla, Tenampulco, Tetela de Ocampo, Teziutlán, Tlatlauquitepec, Tuzamapan de Galeana, Xiutetelco, Xochiapulco, Xochitlán de Vicente Suárez, Yaonáhuac, Zacapoaxtla, Zautla, Zapotitlán de Méndez, Zaragoza, Zoquiapan) tókat (sg) 'to"kámeh (pl) {GeN} < Dow F. Robinson 1969, Puebla (Sierra) Nahuat prosodies toka-t (tokat) (azz Zacapoaxtla) {GeN} c̷awal (azz Zacapoaxtla) {WEB} < Dow Frederick Robinson 1966, Aztec Studies II: Sierra Nahuat word sctructure; IDS: Nahuatl (Sierra de Zacapoaxtla) Kuzeydoğu Merkez Aztekçesi [Northern Puebla Nahuatl, North Puebla Aztec, náhuatl del noreste central, náhuatl del norte de Puebla, mexi’catl, mexicano, maseual tla’tol] (ncj Meksika: Hidalgo: Acaxochitlán; Puebla: Chiconcuautla, Honey, Huauchinango, Jopala, Juan Galindo, Naupan, Pahuatlán, Tlaola, Tlapacoya, Xicotepec, Zihuateutla) {?} İstmo Aztekçesi [Isthmus Nahuatl, Isthmus Nahuat, náhuatl del Istmo, náhuatl istmeño, náhuatl] (nhk [Cosoleacaque] + nhx [Mecayapan] + nhp [Pajapan] + nhc [†Tabasco] Meksika: Veracruz: Cosoleacaque, Mecayapan, Pajapan, Zaragoza) toca' /tokaʔ/ (Walters & Wolgemuth & Pérez & Ramírez & Upton 2002) {GeN} toca'ite̱na̱' ~ tocatza̱hua' (Walters & Wolgemuth & Pérez & Ramírez & Upton 2002) {WeB} tzoe̱xi (Walters & Wolgemuth & Pérez & Ramírez & Upton 2002) ~ tzoe:xi (Kaufman 1991) ~ tsoeːʃi (Hernández 2012) ~ oe:ši (Morales 1998) ~ (Mecayapan) ~ te:bantogat (Morales 1998) (Pajapan) {BiG tarántula} < Joseph Carl Wolgemuth Walters & Marilyn Minter de Wolgemuth & Plácido Hernández Pérez & Esteban Pérez Ramírez & Christopher Hurst Upton 2002, Diccionario náhuatl de los municipios de Mecayapan y Tatahuicapan de Juárez, Veracruz); Terrence Kaufman 1991, The history of the Nawa language group from the earliest times to the sixteenth century: some initial results; Salomé Gutiérrez Morales 1998, Préstamos recíprocos entre el náhuatl y el zoqueano del Golfo; Abel Ramírez Hernández 2012, Inclusivo y exclusivo en el náhuatl de Mecayapan. Contacto lingüístico interétnico Veracruz Huasteca Aztekçesi [Central Huasteca Nahuatl, náhuatl de la Huasteca veracruzana, mexicano, náhuatl, mexcatl] (nch Meksika: Veracruz: Benito Juárez, Castillo de Teayo, Chalma, Chiconamel, Chicontepec, Citlaltépetl, Huayacocotla, Ilamatlán, Ixcatepec, Ixhuatlán de Madero, Pánuco, Platón Sánchez, Tamalín, Tantima, Tantoyuca, Tepetzintla, Texcatepec, Tlachichilco, Temapache, Zontecomatlán de López y Fuentes) {?} Potosí Huasteca Aztekçesi [Western Huasteca Nahuatl, Western Huasteca Aztec, náhuatl de la Huasteca potosina,náhuatl de la Huasteca Occidental, náhuatl de Tamazunchale, náhuatl, mexicano, mexicatl] (nhw Meksika: San Luis Potosí: Aquismón, Axtla de Terrazas, Ciudad Valles, Coxcatlán, Ébano, Huehuetlán, Matlapa, San Martín Chalchicuahutla, Tamazunchale, Tampacán, Tampamolón Corona, Tamuín, Tancanhuitz de Santos, Tanquián de Escobedo, Xilitla) {?} Oaxaca Aztekçesi [Northern Oaxaca, náhuatl de Oaxaca, náhuatl del Norte de Oaxaca, mexicano] (nhy Meksika: Oaxaca: San Martín Toxpalan, San Miguel Amatitlán, Santa María Teopoxco, Santiago Texcalcingo, Teotitlán de Flores Magón) {?} Güney Sierra Negra Aztekçesi [Southeastern Puebla Nahuatl, "náhuatl de la Sierra negra, sur", mexicano, náhuatl del Sureste de Puebla, náhuatl] (npl [partim: excl. Tehuacán] Meksika: Puebla: Altepexi, Coxcatlán, San Gabriel Chilac, San José Miahuatlán, Zinacatepec) {?} Kuzey Sierra Negra Aztekçesi ["náhuatl de la Sierra negra, norte", mexicano, náhuatl, mexicatl] (nsu [Sierra Negra Nahuatl, náhuatl de la Sierra Negra] + nhz [Santa María la Alta Nahuatl, náhuatl de Santa María la Alta] + npl [partim: Tehuacán Náhuatl] Meksika: Puebla: Ajalpan, Astacinga, Coxcatlán, Coyomeapan, Nicolás Bravo, San Antonio Cañada, San Sebastián Tlacotepec, Santiago Miahuatlán, Tehuacán, Tehuipango, Tlacotepec de Benito Juárez, Vicente Guerrero, Zoquitlán) {?} Merkez Veracruz Aztekçesi [Orizaba Nahuatl, Orizaba Aztec, "náhuatl de la Sierra negra, norte", náhuatl de la Sierra de Zongolica, , náhuatl, mexicano] (nlv Meksika: Veracruz: Acultzingo, Atlahuilco, Camerino Z. Mendoza, Coetzala, Ixhuatlancillo, Ixtaczoquitlán, Los Reyes, Magdalena, Mixtla de Altamirano, Nogales, Omealca, Rafael Delgado, San Andrés Tenejapan, Soledad Atzompa, Tequila, Texhuacán, Tezonapa, Tlaquilpa, Tlilapan, Xoxocotla, Zongolica) {?} Pueblo Doğu Sierra Aztekçesi [Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl & Tlalitzlipa Nahuatl, náhuatl de la Sierra oeste de Puebla, masehual tla’tol] (nhi Meksika: Puebla: Ahuacatlán, Aquixtla, Chignahuapan, Tepetzintla, Zacatlán [:...Tlalixtlipa...]) {?} Pueblo Kuzey Yayla Aztekçesi [náhuatl alto del norte de Puebla, maseual tajtol, nahuat] (code? Meksika: Puebla: Francisco Z. Mena, Venustiano Carranza) {?} Aşağı İstmo Aztekçesi [náhuatl del Istmo bajo, náhuatl, mexicano] (nhk [partim: Xoteapan → Cosoleacaque] + nhx [partim: Tatahuicapan → Mecayapan] Meksika: Veracruz: Soteapan, Tatahuicapan de Juárez) {?} Pueblo Merkez Aztekçesi [Central Puebla Nahuatl, Central Puebla Aztec, Southwestern Puebla Nahuatl, náhuatl del centro de Puebla, náhuatl del Suroeste de Puebla, mexicano] (ncx Meksika: Puebla: Acajete, Acteopan, Atlixco, Atoyatempan, Calpan, Cohuecán, Huaquechula, Huatlatlahuca, Huejotzingo, Nealticán, Ocoyucan, Puebla, San Andrés Cholula, San Juan Atzompa, Teopantlán, Tepatlaxco de Hidalgo, Tepeojuma, Tianguismanalco, Tlapanalá, Tochimilco) {?} Batı Ova Aztekçesi [Mexicanero (partim), mexicano bajo de occidente, mexicano] (code? Meksika: Colima: Armería, Cuauhtémoc, Ixtlahuacán, Manzanillo, Tecomán) {?} Kuzeybatı Aztekçesi [Mexicanero (partim), mexicano del noroeste, mexicano] (azd [Eastern Durango Nahuatl, Eastern Durango Aztec, meshikan del este, mexicanero del este, nahuat del Este de Durango] + azn [Western Durango Nahuatl, Western Durango Aztec, meshikan del occidente, mexicanero del occidente, nahuat del Occidente en Durango y Nayarit] Meksika: Durango: Mezquital) {?} Guerrero Aztekçesi [Guerrero Nahuatl, Guerrero Aztec, mexicano de Guerrero, náhuatl de Guerrero, mexicano] (ngu [Guerrero Nahuatl] + nuz [Tlamacazapa Nahuatl] Meksika: Guerrero: Ahuacuotzingo, Alpoyeca, Atenango del Río, Atlixtac, Copalillo, Copanatoyac, Cualac, Cuetzalan del Progreso, Chilapa de Álvarez [: ... Acatlán ...], Eduardo Neri, Huamuxtitlán, Huitzuco de los Figueroa, Mártir de Cuilapan, Olinala, Taxco de Alarcón, Teloloapan, Tepecoacuilco de Trujano, Tixtla de Guerrero, Tlapa de Comonfort, Xalpatlahuac, Zapotitlán Tablas, Zitlala; Puebla: Jolalpan) tokatl (Acatlán) {GeN} {WeB} < Iván León Javier 2010, Akatlan inauatlajtol: se tekitlajchijtle pampa notemaxchás kentlaj okpatlajtojle / El náhuatl de Acatlán: un diseño para su enseñanza como segunda lengua Batı Aztekçesi [mexicano de occidente, mexicano] (code? Meksika: Jalisco: Cuautitlán de García Barragán) {?} Batı Merkez Aztekçesi [Michoacán Nahuatl, mexicano central de occidente, mexicano] (ncl Meksika: Michoacán de Ocampo: Aquila, Chinicuila, Coahuayana, Coalcomán de Vázquez Pallares) {?} Merkez Ova Aztekçesi [mexicano central bajo, mexicano] (nhm? Meksika: Morelos: Ayala, Jojutla) {?} Temixco Aztekçesi [Morelos Nahuatl, mexicano de Temixco, mexicano] (nhm Meksika: Morelos: Puente de Ixtla, Temixco) {?} Puente de Ixtla Aztekçesi [mexicano de Puente de Ixtla, mexicano] (nhm Meksika: Morelos: Cuautla) {?} Tetela del Volcán Aztekçesi [mexicano de Tetela del Volcán, mexicano] (nhm Meksika: Morelos: Tetela del Volcán) togatl (Hueyapan) {GeN} tgatsanilli (Hueyapan) {WeB} < Marcelino Montero Baeza 2012, Ejercicios para el aprendizaje de la lengua náhuatl de Hueyapan; Diccionario español-náhuatl) Batı Yayla Aztekçesi [mexicano alto de occidente, mexicano] (code? Meksika: Nayarit: Acaponeta, Del Nayar) {?} Doğu Aztekçesi [mexicano del oriente, mexicano] (code? Meksika: Tabasco: Cárdenas, Comalcalco) {?} Klasik Aztekçe [Classical Nahuatl, Colonial Nahuatl, nāhuatlahtōlli] (nci † Meksika: Aztek İmparatorluğu) tōcatl ~ tocatl {GeN} tocatzahualli ~ tzahualli ~ zahualli ~ sauali {WeB} Merkez Doğu Aztekçesi [Tlaxcala-Puebla Nahuatl, Central Nahuatl, mexicano del oriente central, mexicano] (nhn Meksika: Tlaxcala: Chiautempán, Contla de Juan Cuamatzi, Mazatecochco de José María Morelos, San Francisco Tetlanohcan, San Pablo del Monte, Santa Cruz Tlaxcala, Tenancingo, Teolocholco) tocatl /ˈto.katɬ/ (sg) tocameh /to.ˈka.meʔ/ (pl) {GeN} < William Bright 1967, Un vocabulario náhuatl del estado de Tlaxcala tocaconetl {baby spider} (etymology: < conetl «baby») Aşağı Merkez Aztekçesi [Temascaltepec Nahuatl, Almomoloa Nahuatl, mexicano del centro bajo, mexicano] (nhv Meksika: Estado de México: Temascaltepec) tuka (Almomoloa) {GeN} < Otto Schumann G. & Antonio Garcia de Leon 1966, El dialecto nahual de Almomoloa, Temazcaltepec, Estado de Mexico Yukarı Merkez Aztekçesi [mexicano del centro alto, mexicano] (code? Meksika: Distrito Federal: Milpa Alta; Estado de México: Acolman, Coyotepec, Huehuetoca, Nextlalpan, Tecámac, Teoloyucan, Texcoco, Tezoyuca, Tultepec) {?} Merkez Aztekçesi [mexicano del centro, mexicano] (code? Meksika: Estado de México: Nicolás Romero, Tianguistenco, Xalatlaco) {?} Puebla Doğu Aztekçesi [Huaxcaleca Nahuatl, mexicano del oriente de Puebla, mexicano] (nhq Meksika: Puebla: Chichiquila, Chilchotla) {?} Hidalgo Huasteca Aztekçesi [Eastern Huasteca Nahuatl, Eastern Huasteca Aztec, mexicano de la Huasteca Hidalguense, náhuatl de Hidalgo, náhuatl de la Huasteca Oriental, mexicano] (nhe Meksika: Hidalgo: Atlapexco, Calnali, Chapulhuacán, Huautla, Huazalingo, Huejutla de Reyes, Jaltocan, Lolotla, San Felipe Orizatlán, Tepehuacán de Guerrero, Tianguistengo, Tlanchinol, Xochiatipan, Yahualica) {?}

Oto-Mange dilleri Batı Oto-Mange dilleri Oto-Pame dilleri → Otomice [Otomi, otomí, hñähñú, hñähño, hñotho, hñähü, hñätho, hyųhų, yųhmų, ñųhų, ñǫthǫ, ñañhų] (oto [genel] Meksika: México, Puebla, Veracruz, Hidalgo, Guanajuato, Querétaro, Tlaxcala, Michoacán) mexē {GeN} bēmxè ~ lamxè {WeB} < Eustaquio Buelna 1893, Luces del otomi; ó gramática del idioma que hablan los indios otomíes en la Republica Mexicana {Ü.Ç otomí del Valle del Mezquital o otomí del noroeste} Sierra Otomicesi [Sierra Otomi, Highland Otomi, otomí de la Sierra, ñuju, ñoju, yühu] (otm [Eastern Highland] + otx [Texcatepec] + otn [Tenango] Meksika: Hidalgo: Acaxochitlán, Huehuetla, Tenango de Doria, Tulancingo de Bravo [... Santa Ana Hueytlalpan ...]; Puebla: Chignahuapan, Francisco Z. Mena, Honey, Jalpan, Huauchinango, Pahuatlán, Pantepec, Tlacuilotepec, Tlaxco, Venustiano Carranza, Xicotepec, Zihuateutla; Veracruz: Castillo de Teayo, Chicontepec, Coatzintla, Coyutla, Huayacocotla, Ixhuatlán de Madero, Temapache, Texcatepec, Tihuatlán, Tlachichilco, Zacualpan, Zontecomatlán de López y Fuentes) Kuzeybatı Ova Otomicesi [otomí bajo del noroeste, hñäñho] (code? Meksika: Querétaro Arteaga: Amealco de Bonfil) {?} Batı Otomicesi [otomí del oeste, ñathó] (code? Meksika: Michoacán de Ocampo: Zitácuaro) {?} Batı Mezquital Otomicesi [otomí del oeste del Valle del Mezquital, ñöhñö, ñähñá] (code? Meksika: Hidalgo: Huichapan, Tecozautla) {?} Mezquital Otomicesi [Mezquital Otomi, Hñahñu, otomí del Valle del Mezquital, hñähñú, ñänhú, ñandú, ñóhnño, ñanhmu] (ote Meksika: Hidalgo: Actopan, Ajacuba, Alfajayucan, Almoloya, Atitalaquia, Atotonilco el Grande, Calnali, Cardonal, Chapulhuacán, Chilcuautla, Cuautepec de Hinojosa, Eloxochitlán, Francisco I. Madero, Huasca de Ocampo, Ixmiquilpan, Jacala de Ledezma, Metepec, Metztitlán, Mixquiahuala de Juárez, Nicolás Flores, Pacula, Progreso de Obregón, San Agustín Tlaxiaca, San Bartolo Tutotepec, San Salvador, Santiago Anaya, Tasquillo, Tepeapulco, Tepehuacán de Guerrero, Tepeji del Río de Ocampo, Tepetitlán, Tezontepec de Aldama, Tlahuiltepa, Tula de Allende, Zempoala, Zimapan) mex'e (mé'xe) ~ mexe {GeN} rá jihni ra mex'e {WeB} (etymology: < jihni «saliva») 'bomex'e ('bóméx'e, 'boméx'e) ~ 'bomxe {KnD capulina viuda negra} (etymology: < 'bo- = mboi «negro, prieto») de̱nimexe (dé̱níměxe) {KnD viuda negra} (etymology: < de̱ni «luciérnaga») t'axä mex'e ~ t'axmex'e {KnD araña blanca} (etymology: < t'axä «blanca») u̱ti (u̱ti) {BiG} tangra (tángra) ~ tangara {LnG araña zancuda} ‎< Luis Hernández Cruz & Moisés Victoria Torquemada & Donald Sinclair Crawford 2004, Diccionario del hñähñu (otomí) del Valle del Mezquital, Estado de Hidalgo Ixtenco Otomicesi [Ixtenco Otomi, Southeastern Otomí, otomí de Ixtenco, yühmu, yųhmų] (otz Meksika: Tlaxcala: Ixtenco) měšé {GeN} mɨ̌šé {WeB} (na mɨ̌šé šʌ-ʔyɨ̌té ra mešé «una telaraña la hizo la araña») ‎< Yolanda Lastra 1997, El otomí de Ixtenco Tilapa Otomicesi [Tilapa Otomi, otomí de Tilapa o del sur, ñü’hü] (otl Meksika: Estado de México: Tianguistengo) {?} Kuzeydoğu Otomicesi [Northwestern Otomi, Querétaro Otomi, otomí del noroeste, hñöñho, ñühú, ñanhú] (otq Meksika: Guanajuato: Allende, Apaseo el Alto, Capulhuac, Comonfort, Cortazar, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia, Tierra Blanca; Querétaro Arteaga: Amealco de Bonfil, Cadereyta de Montes, Colón, El Marqués, Ezequiel Montes, San Juan del Río, Tequisquiapan, Tolimán) mexe ~ méxe {GeN} tángra {LnG araña zancuda} < Ewald Hekking & Severiano Andrés de Jesús 2002, Yá 'bede ar hñäñho nsantu̲mu̲riya = Cuentos en el otomí de Amealco Merkez Otomicesi [otomí del centro, hñähñu, ñöthó, ñható, hñothó, ñóhnño] (ots [Estado de México Otomi, State of Mexico Otomi, San Felipe Santiago Otomí, Hñatho, otomí de San Felipe Santiago, otomí del Estado de México] + ott [Temoaya Otomi] Meksika: Estado de México: Acambay, Aculco, Amanalco de Becerra, Atlacomulco, Axapusco, Calimaya, Chapa de Mota, Huixquilucan, Jilotepec, Jilotzingo, Jiquipilco, Lerma, Morelos, Naucalpan de Juárez, Nicolás Romero, Ocoyoacac, Otzolotepec, San Felipe del Progreso, Temascalcingo, Temascaltepec, Temoaya, Tianguistenco, Timilpan, Toluca, Villa del Carbón, Xonacatlán, Zinacantepec) mexe (méxè) {GeN} < http://filosofia.uaq.mx/yaak/fils/otomi/gd/dicot2012.pdf méše (Toluca) {GeN} < Yolanda Lastra 1992, El otomí de Toluca namu̲xe (námù̱xé) (etymology: < nani «1. andariego 2. acción de ir a aventurar 3. aventurero 4. emigrado 5. errabundo 6. nómada 7. paseador 8. vagabundo» + mexe «araña») ~ ngúmexe (ngùúmèxé) (etymology: < ngú «1. casa 2. cuarto 3. departamento 4. edificio 5. habitación 6. local 7. plantel 8. sección» + mexe «araña») ~ da̱xi mexe {WeB} bindo mexe (bìíndò méxè) {KnD 1. araña amarilla y negra 2. araña negra y roja 3. araña pinta 4. bagre [araña] 5. capulina o viuda negra [araña negra y roja]} (etymology: < bindo «1. franja 2. maíz pinto 3. partida y mancha de la piel 4. pinto» + mexe «araña») 'bomu̲xe (‘bòómù̱xé) {KnD 1. capulina 2. araña negra o prieta 3. viuda negra} (etymology: < 'bo «1. moreno 2. negro 3. prieto» + mexe «araña») pothe mexe (pòthé méxè) {KnD araña prieta} gy: < pothe «1. moreno 2. negro 3. prieto» + mexe «araña») the̱nts'u̲mexe (thé̱nts'ù̱méxè) {KnD araña rojinegra o amarilla y negra} (etymology: < the̱nts'i «1. anaranjado 2. colorado 3. guinda 4. rojo» + mexe «araña») de̱se̱ mexe (dè̱sé̱ méxè) {KnD capulina o viuda negra [araña negra, roja]} (etymology: < de̱se̱ «1. capulín comestible 2. capulina [fruta] 3. capulincillo» + mexe «araña») mbo mexe (mbò méxè) {KnD araña prieta} (etymology: < mboi «1. negro 2. prieto» + mexe «araña») tangu̲ra mexe (tángùrá méxè) ~ ma’ñe mexe {KnD 1. araña patona 2. araña zancuda} dämexe (däàméxè) ~ dämu̲xe (däàmú̱xè) {BiG 1. araña grande 2. tarántula} (etymology: < «lo maduro» + mexe «araña») dätä/a mexe (däààtäà/à méxè) {BiG araña grande} (etymology: < dätä/a «1. adulto 2. gigante 3. grande 4. forma 5. magnitud 6. mayor 7. notable 8. tamaño» + mexe «araña») mexe hyadi (méxè hyádì) {KnD araña de sol} < http://filosofia.uaq.mx/yaak/fils/otomi/gd/dicot2012.pdf Doğu Mazavacası [Central Mazahua, mazahua de oriente, mazahua del Estado de México, jnatrjo] (maz Meksika: Estado de México: Almoloya de Juárez, Atlacomulco, Donato Guerra, El Oro, Ixtapan del Oro, Ixtlahuaca, Jiquipilco, Jocotitlán, Morelos, San Felipe del Progreso, Valle de Bravo, Villa de Allende, Villa Victoria; Michoacán de Ocampo: Angangueo, Ocampo, Susupuato, Zitácuaro) mexe /'méʃe/ {GeN} < Cecilia Juárez García & Antonio Cervantes Lozada 2005, Temas de (morfo)fonología del mazahua de El Déposito, San Felipe Del Progreso, Edo. Méx. con un análisis instrumental; Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 1985, Mö Rá Xörüji Jñatjo / Leamos en mazahua [Mazahua del estado de México] mb’omexe {KnD viuda negra} tan mexe {BiG araña grande} < Elda Miriam Aldasoro Maya 2009, Etnoentomología Batı Mazavacası [Michoacan Mazahua, mazahua de occidente, jnatjo] (mmc Meksika: Estado de México: Atlacomulco, Temascalcingo, Villa de Allende, Villa de Victoria; Michoacán de Ocampo: Zitácuaro) {?} Matlatzinkaca [Matlatzinca, matlatzinca, maclasinca, bot’una] (mat Meksika: Estado de México: Temascaltepec: San Francisco Oxtotilpan) {?} Okiltekçe [Ocuilteco, Atzinca, Tlahuica, tlahuica, pjiekakjoo] (ocu Meksika: Estado de México: Ocuilán) šiˑkmaˑši (Hasler 2005) ~ xic-max (Maya 2012) {GeN} zee {capulina, black widow Latrodectus mactans} mbaxitu {sacabuches, harvestment/daddy long legs} < Elda Miriam Aldasoro Maya 2012, Documenting and Contextualizing Pjiekakjoo (Tlahuica) Knowledges though a Collaborative Research Project; Juan A. Hasler 2005, El lenguaje silbado y otros estudios de idiomas Pamece [Pame, Xigüe] (pbs [central, Šiʔúi] & pmq [del norte, Šiyúi] & pmz [del sur, Ñãʔũ] Meksika: San Luis Potosí, Puebla) kapmí kyié enchoé {picadura de araña capulina, picadura de araña de reloj de arena, picadura de caza pulga, picadura de viuda negra} < medicinatradicionalmexicana.unam.mx: Diccionario Enciclopédico de la Medicina Tradicional Mexicana [< Heidi Chemin Bassler 1984] Kuzey Pamecesi [Northern Pame, pame del norte, pame norte, xi’iuy] (pmq Meksika: San Luis Potosí: Aquismón, Cárdenas, Ciudad del Maíz) {?} Merkez Pamecesi [Central Pame, pame del centro, pame central, xi’oi] (pbs Meksika: San Luis Potosí: Lagunillas, Rayón, Santa Catarina, Tamasopo) {?} Güney Pamecesi [Southern Pame, pame sur] (pmz † Meksika: Jiliapan, Tilaco) {?} Çiçimek-Honazca [Chichimeca Jonaz, Chichimeca, chichimeco jonaz, chichimeco-jonaz, chichimeca-jonaz, pame de Chichimeca-Jonaz, jonaz, meco, úza, uzá’] (pei Meksika: Guanajuato: San Luis de la Paz) {?} Çinantek dilleri Proto-Çinantekçe [Proto-Chinantec] (Meksika: Oaxaca, Veracruz) *hia(ː)ᴸᴴ (Rensch 1990) ~ *hiaᴸᴹ (Rensch 1989) < Calvin R. Rensch 1990, Phonological realignment in Lealao Chinantec; Calvin R. Rensch 1989, An etymological dictionary of the Chinantec languages Kuzey Çinantekçesi [Ojitlán Chinantec, chinanteco del norte, chinanteca de Ojitlán, chinanteco de San Lucas Ojitlán, jujmi, jujmi tsa kö ‘w++, jmiih kia’ dzä ‘vï ï] (chj Meksika: Oaxaca: San Felipe Jalapa de Díaz, San Felipe Usila, San José Chiltepec, San Juan Cotzocón, San Lucas Ojitlán, San Juan Bautista Tuxtepec; Veracruz: Cosamaloapan, Isla, Juan Rodríguez Clara, Tierra Blanca, Tres Valles, Uxpanapa) haʔ³ mi²ya¹ {GeN} < Rensch 1989 & 1990 Merkez Ova Çinantekçesi [chinanteco central bajo, j+g ki tsomän, j+g dsa k+, jumi dsa iin+n] (cvn? Meksika: Oaxaca: San Juan Bautista Valle Nacional) {?} Güneydoğu Yayla Çinantekçesi [Ozumacín Chinantec, chinanteco del sureste alto, chinanteco de San Pedro Ozumacín, chinanteca de Ozumacín, jumi dsa mojai] (chz Meksika: Oaxaca: Ayotzintepec) tą hö {GeN} < Rensch 1989 Güneydoğu Ova Çinantekçesi [Lalana Chinantec, chinanteco del sureste bajo, chinanteco de Lalana, chinanteca de Lalana, jujmi dsa maji’i, jujmi dsa m+ta’o] (cnl Meksika: Oaxaca: San Juan Lalana) häː³ (Rensch 1990) ~ häˑ³ (Rensch 1989) {GeN} Batı Merkez Yayla Çinantekçesi [Usila Chinantec, chinanteco del oeste central alto, chinanteca de Usila, jaú jm, jmiih kia’ dzä jii’] (cuc Meksika: Oaxaca: San Felipe Usila) a¹hia²³ {GeN} < Rensch 1989 & 1990 Sierra Çinantekçesi [Highland Chinantec, chinanteco de la Sierra, jmiih dzä mo’] (chq [Quiotepec Chinantec, chinanteca de Quiotepec] + cco [Comaltepec Chinantec, chinanteca de Comaltepec] Meksika: Oaxaca: San Juan Bautista Atatlahuca, San Juan Bautista Valle Nacional, San Juan Quiotepec, San Pedro Yolox, Santiago Comaltepec) he⁴ (Rensch 1990) ~ heh⁴ (Rensch 1989) (Quiotepec) ~ hia² (Rensch 1989 & 1990) ~ häᴸᴹ (Anderson 1989) (Comaltepec) ~ jea´ (vocabulario 1984) (Comaltepec) {GeN} huɨ´ (vocabulario 1984) (Comaltepec) {chintlalahua (araña venenosa)} < Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 1984, Un pequeño vocabulario en Chinanteco de Santiago Comaltepec; Judi Lynn Anderson 1989, Comaltepec Chinantec syntax Kuzeybatı Çinantekçesi [Tlacoatzintepec Chinantec, chinanteco del noroeste, chinanteca de Tlacoatzintepec, jau jmai] (ctl Meksika: Oaxaca: San Andrés Teotilalpam, San Juan Bautista Tlacoatzintepec) hyá⁴ {GeN} < Rensch 1989 & 1990 Kuzeybatı Çinantekçesi [Sochiapam Chinantec, Sochiapan Chinantec, Quetzalapa Chinantec, Zapotitlán Chinantec, chinanteco del oeste, chinanteca de Sochiapan, chinanteca de Quetzalapa, chinanteca de Zapotitlán, jujma] (cso Meksika: Oaxaca: San Pedro Sochiapám [: Colonia de la Palma, El Retumbadero (San José el Retumbadero), San Juan Zapotitlán, San Juan Zautla, San Pedro Sochiapam, Santiago Quetzalapa]) ci ha (Rensch 1989 & 1990) (Sochiapám) ~ ca hya (Rensch 1989) (Zapotitlán) ~ hya (Rensch 1989) (Quetzalapa) {GeN} Batı Merkez Ova Çinantekçesi [Tepetotutla Chinantec, chianateco del oeste central bajo, chinanteca de Tepetotutla, jejmei, jejmi, jajmi dzä kï ï’] (cnt Meksika: Oaxaca: San Felipe Usila) ʔiᴴhiaᴸᴹ (Westley 1991) ~ i¹hia³² (Rensch 1989 & 1990) {GeN} < David O. Westley 1991, Tepetotutla Chinantec syntax Kuzeybatı Çinantekçesi [Tepinapa Chinantec, chinanteca de Tepinapa, chinanteco del sureste medio, jujmi] (cte Meksika: Oaxaca: San Juan Petlapa, Santiago Choapam, Santiago Jocotepec; Veracruz: Playa Vicente) {?} Merkez Çinantekçesi [chinanteco central, jajme dzä mii, jmiih kia’ dzä mii] (csa [Chiltepec Chinantec, chinanteca de Chiltepec] + cle [Lealao Chinantec, chinanteca de Lealao] + cpa [Palantla Chinantec, chinanteca de Palantla] + cvn [Valle Nacional Chinantec, chinanteca de Valle Nacional] Meksika: Oaxaca: Ayotzintepec, San Felipe Usila, San José Chiltepec, San Juan Bautista Valle Nacional, Santa María Jacatepec, Santiago Jocotepec) jee³ (Rupp 1996) ~ heː³ (Rensch 1990) ~ heˑ³ (Rensch 1989) (Lealao) ~ chi³jie¹² [kök: jie¹²] (Merrifield & Anderson 1999) ~ cyi¹hyi³² (Rensch 1989 & 1990) ~ cá¹²za (Pickett 2002) (Palantla) ~ mɨ hye (Rensch 1989) (Valle Nacional) {GeN} má¹ jee³ (Lealao) ~ hmá³ jie¹² (Palantla) {WeB} jee³ yah³ (Lealao) {BiG tarántula} < Jaime Rupp & Nadine de Rupp 1996, Diccionario Chinanteco de San Juan Lealao, Oaxaca; William R. Merrifield & Alfred E. Anderson 1999, Diccionario chinanteco de la diáspora del pueblo antiguo de San Pedro Tlatepuzco, Oaxaca; Velma B. Pickett 2002, Manual de Morfosintaxis Tlapanek dilleri → Sutiabaca [Sutiaba, Subtiaba, Maribio] (sut †20. yy. başları Nikaragua) aˑx̣ka < *a´x̣aka` {GeN} < Edward Sapir 1925, The Hokan affinity of Subtiaba in Nicaragua Güney Mepacası [Azoyú Me’phaa, Azoyú Tlapanec, tlapaneco del sur, tlapaneco de Azoyú, me̱'pha̱a̱ tsíndíí] (tpc Meksika: Guerrero: Azoyú, Marquelia) {?} Batı Mepacası [Nanzintla Me’phaa, Me’phàà Murúxìì, tlapaneco del oeste, tlapaneco de Nanzintla, tlapaneco] (tpx Meksika: Guerrero: Quechultenango) {?} Merkez Ova Mepacası [Malinaltepec Me’phaa, Malinaltepec Tlapanec, tlapaneco central bajo, tlapaneco de Malinaltepec, me̱'pha̱a̱ xkua̱ ixi̱ ri̱di̱í] (tcf Meksika: Guerrero: Iliatenco, Malinaltepec, San Luis Acatlán) {?} Güneybatı Mepacası [Acatepec Me’phaa, Acatepec Tlapanec, tlapaneco del suroeste, tlapaneco de Acatepec, me̱'pha̱a̱ wí'i̱ i̱n, Me’pa, Me’pa Wí’ìn] (tpx Meksika: Guerrero: Acatepec, Ayutla de los Libres, San Luis Acatlán, Tlacoapa, Zapotitlán Tablas) rundí {la araña de muchos colores} < Danièle Dehouve, La ofrenda sacrificial entre los tlapanecos de Guerrero Doğu Mepacası [Huehuetepec Tlapanec, Zilacayotitlán Tlapanec, tlapaneco del este, tlapaneco de Huehuetepec, tlapaneco de Zilacayotitlán, me̱'pha̱a̱ bátháá] (tcf Meksika: Guerrero: Acapulco, Atlamajalcingo del Monte, Metlatónoc, Tlapa de Comonfort) {?} Merkez Mepacası [Tlacoapa Me’phaa, Tlacoapa Tlapanec, tlapaneco del centro, tlapaneco de Tlacoapa, Me’phaa de Tlacoapa, mi'pha̱a̱ míŋuíí] (tpl Meksika: Guerrero: Tlacoapa) {?} Kuzey Mepacası [Zapotitlán Tablas Tlapanec, tlapaneco del norte, tlapaneco de Zapotitlán, me̱'pha̱a̱ xi̱rágáá] (tpx Meksika: Guerrero: Acatepec, Copanatoyac, Tlapa de Comonfort, Zapotitlán Tablas) {?} Kuzeybatı Yayla Mepacası [Huitzapula Tlapanec, tlapaneco del noroeste alto, tlapaneco de Huitzapula, me̱'pha̱a̱ a̱gua̱a̱] (tpx Meksika: Guerrero: Atlixtac) {?} Kuzeybatı Ova Mepacası [Teocuitlapa Tlapanec, tlapaneco del noroeste bajo, tlapaneco de Teocuitlapa, tlapaneco de Zoquitlán, me'phaa xma'íín] (tpx Meksika: Guerrero: Atlixtac) {?} Mange dilleri → Mangece [Mangue, Chorotega, Choluteca] (mom † Nikaragua, Kostarika, Honduras) namburi [nampuri] {GeN} < Juan Santiago Quirós Rodríguez 1999, Diccionario español-chorotega / chorotega-español Çiapanekçe [Chiapanec, chiapaneco, chiapaneca] (cip †2000? Meksika: Chiapas) nasiá {GeN araña común} nasiátila {LnG araña patas largas} nasia'nburi (unich.edu.mx) ~ na’nburi (elmarchante.com.mx) {araña tejedora} nalamí ~ ñalamí {BiG tarántula} < unich.edu.mx: Diccionario multilingüe zoque (pantepec) - mam (cacahoatán) - lacandón (lacanjá) - chiapaneca (chiapa), 2009 Doğu Oto-Mange dilleri Popoloka dilleri → Kuzeydoğu Mazatekçesi [mazateco del noreste, mazateco de San Miguel Soyaltepec, mazateco de San José Soyaltepec, mazateco de Temascal, en nexijen] (vmp Meksika: Oaxaca: Acatlán de Pérez Figueroa, San Miguel Soyaltepec; Veracruz) xondoó {GeN} < Academia Veracruzana de las Lenguas Indígenas 2010, Catálogo de las Lenguas Indígenas y sus Variantes Lingüísticas del Estado de Veracruz Ixcatlán Mazatekçesi [Ixcatlán Mazatec, mazateco de la presa bajo, mazateco de San Pedro Ixcatlán, mazateco ixcateco, en ningotsie] (mzi Meksika: Oaxaca: San Pedro Ixcatlán; Veracruz) ndoo̱ {GeN} < Academia Veracruzana de las Lenguas Indígenas 2010, Catálogo de las Lenguas Indígenas y sus Variantes Lingüísticas del Estado de Veracruz Doğu Yayla Mazatekçesi [Jalapa Mazatec, mazateco del este bajo, mazateco de San Felipe Jalapa de Díaz, ntaxjo̱] (maj Meksika: Oaxaca: San Felipe Jalapa de Díaz, San Pedro Teutila) {?} Güney Mazatekçesi [Chiquihuitlán Mazatec, mazateco del sur, mazateco de San Juan Chiquihuitlán, nne nangui ngaxni] (maq Meksika: Oaxaca: Chiquihuitlán de Benito Juárez) {?} Güneydoğu Mazatekçesi [Ayautla Mazatec, mazateco del sureste, enre naxinanda nguifi] (vmy Meksika: Oaxaca: San Bartolomé Ayautla) {?} Eloxochitlán Mazatekçesi [Eloxochitlán Mazatec, San Antonio Eloxochitlán Mazatec, mazateco de Eloxochitlán, mazateco de San Antonio Eloxochitlán, en ngixo] (vmz?/maa? {partim}Meksika: Oaxaca: Eloxochitlán de Flores Magón) {?} Merkez Mazatekçesi [Huautla Mazatec, mazateco del centro, mazateco de Huautla de Jimenez, enna] (mau {partim} Meksika: Oaxaca: Huautepec, Huautla de Jiménez, Santa María la Asunción) {?} Mazatlán Mazatekçesi [Mazatlán Mazatec, mazateco del suroeste, mazateco de Mazatlán Villa de Flores, ienra naxinandana nnandia] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Oaxaca: Mazatlán Villa de Flores, San Juan de los Cues, Santa María Tecomavaca) {?} Huehuetlán Mazatekçesi [San Francisco Huehuetlán Mazatec, mazateco de Huehuetlán, an ndexu] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Oaxaca: San Francisco Huehuetlán) {?} Tecóatl Mazatekçesi [Tecóatl Mazatec, Jeronimo Mazatec, San Jerónimo Tecóatl Mazatec, mazateco de Tecóatl, mazateco de San Jerónimo Tecóatl, enna] (maa {partim} Meksika: Oaxaca: San Jerónimo Tecóatl) {?} Yayla Mazatekçesi [Highland Mazatec, mazateco de la presa alto, mazateco de la Sierra, enna] (mau {partim} Meksika: Oaxaca: San José Independencia, San José Tenango) {?} Batı Mazatekçesi [San Lucas Zoquiapan Mazatec, mazateco del oeste, enna] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Oaxaca: San Lucas Zoquiapam, San Martín Toxpalan) {?} Kuzey Mazatekçesi [mazateco del norte, en naxo tota, en nda xo] (mau {partim} Meksika: Oaxaca: San Mateo Yoloxochitlán, Santa María Chilchotla; Veracruz: Tezonapa) {?} Ocopetatillo Mazatekçesi [San Pedro Ocopetatillo Mazatec, mazateco de Ocopetatillo, en ndaja] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Oaxaca: San Pedro Ocopetatillo) {?} Acatepec Mazatekçesi [Santa Cruz Acatepec Mazatec, mazateco de Acatepec, en naxi llanazo] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Oaxaca: Santa Cruz Acatepec) {?} Puebla Mazatekçesi [San Lorenzo Cuanecuiltitla Mazatec, Santa Ana Ateixtlahuaca Mazatec, mazateco de Puebla, An xo’boo] (vmz?/maa? {partim} Meksika: Puebla: Coyomepan, San Lorenzo Cuaunecuiltitla, San Sebastián Tlacotepec, Santa Ana Ateixtlahuaca) {?} İşkatekçe [Ixcatec, ixcateco, xwja] (ixc Meksika: Oaxaca de Juárez: Santa María Ixcatlán) {?} Çoçoltekçe [Chocho, Chocholtec, chocholteco, Ngiba, Ngigua] (coz Meksika: Oaxaca) {?} Batı Çoçoltekçesi [chocholteco del oeste, ngiba] (coz Meksika: Oaxaca: Ocotlán, San Francisco Teopan, San Miguel Tequixtepec, San Miguel Tulancingo, San Pedro Nopala, Santa Magdalena Jicotlán, Teotongo) {?} Güney Çoçoltekçesi [chocholteco del sur, ngigua] (coz Meksika: Oaxaca: San Miguel Huautla, Santa María Nativitas) {?} Doğu Çoçoltekçesi [chocholteco del este, ngiba] (coz Meksika: Oaxaca: San Juan Bautista Coixtlahuaca, San Miguel Chicahua) {?} Kuzey Popolokacası [Northern Popoloca, San Marcos Tlacoyalco Popoloca, popoloca del norte, popoloca de San Marcos Tlacoyalco, ngiwa, ngigua] (pls Meksika: Puebla: Tlacotepec de Benito Juárez) {?} Merkez Popolokacası [Otlaltepec Popoloca, San Felipe Otlaltepec Popoloca, popoloca del centro, popoloca de San Felipe Otlaltepec, ngiba] (pow Meksika: Puebla: Tepexi de Rodríguez) {?} Doğu Popolokacası [popoloca de oriente, ngiwa, ngigua, ngiba] (pbe [Metzontla Popoloca, popoloca de Metzontla] + poe [San Juan Atzingo Popoloca, popoloca de San Juan Atzingo] + pbf [Coyotepec Popoloca, popoloca de Coyotepec] + pps [San Luís Temalacayuca Popoloca, popoloca de San Luis Temalacayuca] Meksika: Puebla: San Gabriel Chilac, San Vicente Coyotepec, Tepanco de López, Tepexi de Rodríguez, Zapotitlán Salinas) kolo̱chje (Atzingo) {araña} < Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 2005, Sinchekuaxínni Ngiva: Xroon yóxin / Vamos a leer en ngiva (popoloca): Tomo 2 kūcʔáthúaʔ {comalillo [araña]} (Metzontla) kūčàcétù {capulina [araña muy venenosa]} (Metzontla) kūčúchè {araña venenosa} (Metzontla) kūčéndùā {BiG tarántula} (Metzontla) < Annette Veerman-Leichsenring 1991, Gramática del popoloca de Metzontla (con vocabulario y textos) Batı Popolokacası [Santa Inés Ahuatempan Popoloca, popoloca del poniente, popoloca de Santa Inés Ahuatempan, ngiba] (pca Meksika: Puebla: Santa Inés Santa Inés Ahuatempan Popoloca ) {?} Zapotek dilleri → Proto-Zapotekçe [Proto-Zapotec] *kw=eyuʔ {GeN} < Eric Campbell 2013, The internal diversification and subgrouping of Chatino Texmelucan Zapotekçesi [Texmelucan Zapotec, zapoteco de Texmelucan, zapoteco de San Lorenzo Texmelucan, rixhquei] (zpz {partim} Meksika: Oaxaca: San Lorenzo Texmelucan) {?} Kuzeybatı Aşağı Güney Sierra Zapotekçesi [Central Sola de Vega Zapotec, Papabuco, "zapoteco de la Sierra sur, noroeste bajo", rizi] (zpz {partim} Meksika: Oaxaca: Oaxaca: Villa Sola de Vega) {?} Kuzeybatı Güney Sierra Zapotekçesi ["zapoteco de la Sierra sur, noroeste", risna, rixhna] (zpw [Zaniza Zapotec, Western Sola de Vega Zapotec, Papabuco, zapoteco de Santa María Zaniza] + zte [Elotepec Zapotec, Papabuco, zapoteco de San Juan Elotepec] Meksika: Oaxaca: Santa María Zaniza, Santiago Textitlán, Villa Sola de Vega [: San Juan Elotepec]) {?} San Antonino el Alto Zapotekçesi [zapoteco de San Antonino el Alto, di’tse’e] (code? Meksika: Oaxaca: Oaxaca: San Antonino el Alto) {?} Batı Aşağı Güney Sierra Zapotekçesi ["zapoteco de la Sierra sur, oeste bajo", di’tse’e] (code? Meksika: Oaxaca: San Miguel Mixtepec, Santa Cruz Mixtepec) {?} Kuzeydoğu Yukarı Güney Sierra Zapotekçesi [Lachixío Zapotec, Eastern Sola de Vega Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, noreste alto", zapoteco de Lachixío, dialó, Dialu] (zpl Meksika: Oaxaca: Santa María Lachixío, San Vicente Lachixío) {?} mbee {GeN} < Lorenzo Molina Sánchez & Emiliana Gaspar Hernández & Jan A. Persons & David Persons 2011, Vocabulario estudiantil del Zapoteco de Lachixío betʃíjjà {KnD black-widow spider} < Mark A. Sicoli 2007, Tono: A linguistic ethnography of tone and voice in a Zapotec region Aloápam Zapotekçesi [Aloápam Zapotec, zapoteco de San Miguel Aloápam, zapoteco de Aloápam, tizha’] (zaq Meksika: Oaxaca: San Miguel Aloápam) {?} Kuzeybatı Yayla Zapotekçesi [zapoteco serrano, del noroeste, tizhà] (code? Meksika: Oaxaca: Abejones, Santa María Jaltianguis) {?} Batı Yayla Zapotekçesi [Sierra de Juárez Zapotec, Ixtlán Zapotec, Atepec Zapotec, Macuiltianguis Zapotec, zapoteco serrano, del oeste, zapoteco de Atepec, tizáriù, xhtisariú] (zaa {partim} Meksika: Oaxaca: Nuevo Zoquiápam, San Juan Atepec, San Juan Evangelista Analco, San Miguel del Río, San Pablo Macuiltianguis, Santa Catarina Ixtepeji) {?} Aşağı Yayla Zapotekçesi [Southeastern Ixtlán Zapotec, Latuvi Zapotec, Yavesía Zapotec, "zapoteco serrano, bajo", zapoteco del Sureste de Ixtlán, didzá] (zpd Meksika: Oaxaca: Capulálpam de Méndez, Guelatao de Juárez, Ixtlán de Juárez, Natividad, San Juan Chicomezúchil, San Miguel Amatlán, Santa Catarina Lachatao [: Latuvi], Santa María Yavesía, Santiago Xiacuí) {?} Kuzeybatı Aşağı Yayla Zapotekçesi [Rincón Zapotec, Northern Villa Alta Zapotec, "zapoteco serrano, del noroeste bajo", zapoteco de Yagallo, zapoteco del Rincón, tidza’] (zar Meksika: Oaxaca: Ixtlán de Juárez, San Ildelfonso Villa Alta, San Juan Yaeé, San Juan Yatzona [: Santiago Yagállo], San Miguel Yotao, San Pedro Yaneri, Santiago Camotlán, Santiago Lalopa, Santo Domingo Roayaga, Villa Talea de Castro, Tanetze de Zaragoza) {?} Güney Rincón Zapotekçesi [Southern Rincón Zapotec, zapoteco de Rincón Sur, INALI ?] (zsr Meksika: Oaxaca: ???) {?} Temaxcalapa Zapotekçesi [zapoteco de Santa María Temaxcalapa, xitzhá] (code? Meksika: Oaxaca: Santa María Temaxcalapa) {?}Batı Tuxtepec Zapotekçesi [Choápam Zapotec, zapoteco del oeste de Tuxtepec, zapoteco de Choápam, zapoteco de San Juan Comaltepec, diza shisa’, diza shitsa, diza shitsá] (zpc Meksika: Oaxaca: San Juan Comaltepec, San Juan Lalana, Santiago Choápam) {?} Yaveo Zapotekçesi [Yaveo Zapotec, zapoteco de Santiago Yaveo, di’ shitsa’, diza shitsa] (code? Meksika: Oaxaca: Santiago Yaveo) {?} Doğu Yayla Zapotekçesi ["zapoteco serrano, del este", xitsúa] (code? Meksika: Oaxaca: San Ildefonso Villa Alta) {?} Güneydoğu Yayla Zapotekçesi ["zapoteco serrano, del sureste", didxa shiza’, didza shon, dilla xidza, dishuràsh, diya xhon] (zty [Yatee Zapotec (zapoteco de Yatee) & Lachirioag Zapotec (zapoteco de San Cristóbal Lachirioag) + zpu [Yalálag Zapotec, zapoteco de Yalálag] Meksika: Oaxaca: San Andrés Yaá, San Baltazar Yatzachi el Bajo, San Cristóbal Lachirioag, San Ildefonso Villa Alta [: San Francisco Yatee], San Melchor Betaza, Villa Hidalgo Yalálag) belj sed (Yalálag) {GeN} chejta'o (Yalálag) {BiG tarántula} < Filemón López Lorenzo 2001, Ba da'o ka' llachj / Los insectos gòlgɣxto [glòɣʃtō] {ò = altında ayrıca o̰ var} (Betaza) {GeN} yêrb [jêɾβ] {ê = altında ayrıca ḛ var; β = B̥ gibi altında halka olan beta} (Betaza) {BiG tarántula; black spider} < Amador Teodocio Olivares 2009, Betaza Zapotec phonology: segmental and suprasegmental features Güneydoğu Orta Yayla Zapotekçesi ["zapoteco serrano, del sureste medio", didza shon, dilla xhon, dille xhon] (zpq [Zoogocho Zapotec, zapoteco de San Bartolomé Zoogocho; dialects: Tabehua, Yalina, Zoogocho] + zav [Yatzachi Zapotec, Villa Alta Zapotec, zapoteco de Yatzachi] Meksika: Oaxaca: San Andrés Solaga, San Bartolomé Zoogocho, San Baltazar Yatzachi el Bajo, Santiago Zoochila, Santa María Yalina) becozj (Zoogocho) ~ biacozj (Yatzachi) {GeN} xtobia (Zoogocho) ~ xto (Yatzachi) {WeB} bx̱obə (Yatzachi) {KnD chintatlahua (término genérico para un tipo de araña venenosa)} bx̱obə de (Yatzachi) {KnD araña gris} (etymology: < de «ceniza») ~ bx̱žobde (Zoogocho) {KnD araña gris} ˜ṉi'a na' do˜ṉ (Zoogocho) ~ nadoṉ ~ na'adoṉ (Yatzachi) {KnD araña zancuda} ššojtao' (Zoogocho) ~ šejətao' ~ x̱oguə'ətao' ~ x̱ogatao' ~ yerb (Yatzachi) {BiG tarántula} < Rebecca Long C. & Sofronio Cruz M. 1999, Diccionario zapoteco de San Bartolomé Zoogocho, Oaxaca; Inez M. Butler Haworth 1997, Diccionario zapoteco de Yatzachi [Yatzachi el bajo, Yatzachi el alto, Oaxaca] Güneydoğu Yukarı Yayla Zapotekçesi [Tabaá Zapotec, Central Villa Alta Zapotec, "zapoteco serrano, del sureste alto", zapoteco de Tabaá, dilla xhon, diya dxon] (zat Meksika: Oaxaca: San Juan Tabaá, San Andrés Solaga) {?} Laxopa Zapotekçesi [Santiago Laxopa Zapotec, zapoteco de Santiago Laxopa, dilla rhune’, dishe xun] (code? Meksika: Oaxaca: Santiago Laxopa) {?} Güneydoğu Aşağı Yayla Zapotekçesi [Cajonos Zapotec, Southern Villa Alta Zapotec, "zapoteco serrano, del sureste bajo", zapoteco de San Pedro Cajonos, ditse’, ditse’ hualats; dialects: Cajonos Zapotec, San Mateo Zapotec, Xagacía Zapotec, Yaganiza Zapotec] (zad Meksika: Oaxaca: San Francisco Cajonos, San Mateo Cajonos, San Pablo Yaganiza, San Pedro Cajonos) becozj {GeN} axto {WEB} Orta Batı Yayla Zapotekçesi ["zapoteco serrano, del oeste medio", Yareni Zapotec, Etla Zapotec, Western Ixtlán Zapotec, zapoteco de Santa Ana Yareni, zapoteco de Teococuilco de Marcos Pérez, tizha] (zae Meksika: Oaxaca: Santa Ana Yareni, Teococuilco de Marcos Pérez) bexxubi {GeN} < Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 1988, Ulabari'i tisa gueri'i / Leamos nuestro idioma, Zapoteco de Santa Ana Yareni Ayoquezco Zapotekçesi [Ayoquezco Zapotec, Ayoquesco Zapotec, Western Ejutla Zapotec, zapoteco de Santa María Ayoquezco, INALI ?] (zaf Meksika: Oaxaca: ???) {?} Güney Valles Zapotekçesi [Coatecas Altas Zapotec, zapoteco de Valles del sur, zapoteco de San Juan Coatecas Altas, didzé] (zca Meksika: Oaxaca: Coatecas Altas, Heróica Ciudad de Ejutla de Crespo, San José del Progreso) {?} San Vicente Coatlán Zapotekçesi [zapoteco de San Vicente Coatlán, didxnde] (zpt {San Vicente Coatlán Zapotec, Coatlán Zapotec, Southern Ejutla Zapotec, zapoteco de San Vicente Coatlán} + zps {partim: zapoteco de Santa María Coatlán} Meksika: Oaxaca: San Vicente Coatlán [: Santa María Coatlán]) {?} Doğu Aşağı Güney Sierra Zapotekçesi ["zapoteco de la Sierra sur, del este bajo", didxke’] (zps {partim: Coatlán Zapotec, San Miguel Zapotec, Western Miahuatlán Zapotec} Meksika: Oaxaca: Miahuatlán de Porfirio Díaz, San Jerónimo Coatlán, San Miguel Coatlán, San Pablo Coatlán) {?} Batı Kıyı Zapotekçesi [San Baltazar Loxicha Zapotec, Northwestern Pochutla Zapotec, San Baltázar Loxicha Zapotec, zapoteco de la costa oeste, zapoteco de San Baltázar Loxicha, diste’, dixhque’, ristee’] (zpx Meksika: Oaxaca: San Baltazar Loxicha, San Jerónimo Coatlán, Santa María Tonameca, Santo Domingo de Morelos) mbê [mbe˦˨] {GeN} < Rosemary G. Beam de Azcona 1998, Preliminary remarks on tone in Coatlán-Loxicha Zapotec Merkez Kıyı Zapotekçesi [Loxicha Zapotec, Western Pochutla Zapotec, zapoteco de la costa central, zapoteco de Loxicha, diste’, distèe; dialects: San Miguel Suchixtepec, San Agustín Loxicha, San Andrés Paxtlán, San Bartolomé Loxicha] (ztp Meksika: Oaxaca: Candelaria Loxicha, Pluma Hidalgo, San Agustín Loxicha, San Bartolomé Loxicha, Santa María Colotepec, Santa María Huatulco, Santa María Tonameca) mšiːˀ (Chilapa Loxicha) {KnD a type of spider} < Rosemary Beam de Azcona, Proto-Zapotec coronal obstruents in Southern Zapotec Merkez Güney Sierra Zapotekçesi [Miahuatlán Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, central", zapoteco de Miahuatlán, diiste] (zam Meksika: Oaxaca: Miahuatlán de Porfirio Díaz, San Andrés Paxtlán, Santa Cruz Xitla, Santa Catarina Cuixtla, Santa Lucía Miahuatlán, Santo Tomás Tamazulapan) {?} Kuzeybatı Güney Sierra Zapotekçesi [Mixtepec Zapotec, Eastern Miahuatlán Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, noroeste", zapoteco de San Juan Mixtepec, San Juan Gbëë, Sàn Wân GbĚE, ditsë, dizde] (zpm Meksika: Oaxaca: San Carlos Yautepec, San Cristóbal Amatlán, San José Lachiguiri, San Juan Mixtepec Distrito 26, San Pedro Mixtepec Distrito 26, San Pedro Mártir Quiéchapa) ngùdzìi {GeN} lbæ̀-ngùdzìi («vine + spider») {WeB} ngùdzìi-còrâl («spider + coral») {KnD Araneida, Theridiidae, Latrodectus sp.; viuda negra; spider, black widow} ngùdzìi-zhǐil («spider + cotton») {KnD Araneida in part; tipo de araña, tela como algodón; type of spider, cotton-like web} ngùdzìi-tsòn-lô («spider + three + face») {KnD Araneida in part; araña de tres caras; spider, orb-weaver, “three faces” hidden in the pattern on its abdomen} ngùdzìi-còyûch («spider + brown») {KnD Araneida in part; araña de color café; spider, brown} ngùdzìi-dán-ptsǽæ («spider + hot country») {KnD Araneida in part; araña de tierra cáliente; spider sp., of hot country at lower elevations} ngùdzìi-dòozhêr («spider + scissors») {KnD Araneida in part; araña con abdomen largo; spider with long abdomen} ngùdzìi-dzìt («spider + egg») {KnD Araneida in part; araña pequeña, parece un huevecito; spider, small, looks like an egg} ngùdzìi-guì («spider + mountain») {KnD Araneida in part; araña del cerro o del hinchazón; spider, fat, small; also larger longish spider} ngùdzìi-làs («spider + small/slender») {KnD Araneida in part; araña pequeña; spider, small} ngùdzìi-lén̲-yù («spider + inside + house») {KnD Araneida in part; araña de la casa; spider sp., flat, of houses; a common spider of houses, rather large, flat, gray, innocuous; not consistently distinguished nomenclaturally despite its conspicuous presence} ngùdzìi-liù («spider + earth») {KnD Arachnida, Pedipalpida} ngùdzìi-ngǎs («spider + black») {KnD Araneida in part; araña negra, chiquita; type of black spider, very small; also may refer to a type of black widow spider} ngùdzìi-nguěts («spider + yellow») {KnD Araneida in part; araña amarilla; type of yellow spider, yellow} ngùdzìi-nguiǎ («spider + green») ~ ngùdzìi-vêrd («spider + green») {KnD Araneida in part; araña verde; type of green spider} ngùdzìi-pînt («spider + spotted») {KnD Araneida in part; tipo de araña; type of spider} ngùdzìi-rguià-bní («spider + gives + light») {KnD Araneida in part; tipo de araña, verde brillante: type of spider, metallic green} ngùdzìi-yǎ-guì («spider + up high + mountain») {KnD Araneida in part; araña del cerro; spider, of the mountains} ngùdzìi-yèen̲ («spider + child/small») {KnD Araneida in part; araña chiquita; spider, very small, though strong (“resista mucho”); found under rocks} ngùdzìi-zhàb («spider + husk») {BiG Araneida, Megalomorphae, Theraphosidae spp.; tarantula venenosa; tarantula (poisonous)} < Eugene S. Hunn 1998, Mixtepec Zapotec ethnobiological classification: a preliminary sketch and theoretical commentary; Eugene S. Hunn & Donato Acuca Vásguez 2001, La etnobiologia en el Vocabvlario en Lengva Çapoteca de fray Juan de Córdova, comparición con la actual se San Juan Mixtepec; Eugene S. Hunn 2008, A Zapotec Natural History: Trees, Herbs, and Flowers, Birds, Beasts, and Bugs in the Life of San Juan Gbëë Kuzeybatı Merkez Güney Sierra Zapotekçesi [Quioquitani-Quierí Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, noroeste medio", zapoteco de Quioquitani y Quierí, distse’, ditsè, ditsëë] (ztq Meksika: Oaxaca: San Carlos Yautepec, Santa Catalina Quierí, Santa Catarina Quioquitani) {?} Quiavicuzas Zapotekçesi [Quiavicuzas Zapotec, Northeastern Yautepec Zapotec, zapoteco de Quiavicuzas, ditsere’, dixhtiò {excl. zapoteco de San Juan Lachixila; INALI: San Juan Lachixila }] (zpj Meksika: Oaxaca: San Carlos Yautepec [: Santiago Quiavicuzas]) {?} Kuzey Güney Sierra Zapotekçesi [Amatlán Zapotec, Dizhze, "zapoteco de la Sierra sur, del norte", zapoteco de San Cristóbal Amatlán, zapoteco del Noreste de Miahuatlán, dizde, dizè; dialects: San Cristóbal Amatlán, San Francisco Logueche] (zpo Meksika: Oaxaca: San Cristóbal Amatlán, San Francisco Logueche, San Ildefonso Amatlán, San Luis Amatlán) {?} Kuzeydoğu Kıyı Zapotekçesi [zapoteco de la costa noreste, desté, distèe] (zao [Ozolotepec Zapotec, zapoteco de Ozolotepec; dialects: San Gregorio Ozolotepec Zapotec, San Marcial Ozolotepec Zapotec] + zpp [El Alto Zapotec, South Central Zimatlan Zapotec, zapoteco de San Pedro el Alto] Meksika: Oaxaca: San Juan Ozolotepec, San Marcial Ozolotepec, San Mateo Piñas, San Miguel Suchixtepec, San Pedro El Alto, San Sebastián Río Hondo, Santa María Ozolotepec [: San Gregorio Ozolotepec], Santo Domingo Ozolotepec) {?} San Agustín Mixtepec Zapotekçesi [San Agustín Mixtepec Zapotec, zapoteco de Mixtepec {INALI} [karıştırma: zpm Mixtepec Zapotec değil], dizde] (ztm Meksika: Oaxaca: San Cristóbal Amatlán [: San Agustín Mixtepec]) {?} Güneydoğu Aşağı Güney Sierra Zapotekçesi [Santiago Xanica Zapotec, Xanica Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, del sureste bajo", diste’, distse’e] (zpr Meksika: Oaxaca: Santiago Xánica) {?} Güneydoğu Yukarı Güney Sierra Zapotekçesi [Xanaguía Zapotec, "zapoteco de la Sierra sur, del sureste alto", zapoteco de Santa Catarina Xanaguía, didsé, ditsa, ditsè] (ztg Meksika: Oaxaca: San Francisco Ozolotepec, San Juan Ozolotepec [: Santa Catarina Xanaguía]) {?} Quiegolani Zapotekçesi [Santa María Quiegolani Zapotec, Quiegolani Zapotec, Western Yautepec Zapotec, zapoteco de Santa María Quiegolani, disà] (zpi Meksika: Oaxaca: Santa María Quiegolani) {?} Yautepec Zapotekçesi [Yautepec Zapotec, Northwestern Yautepec Zapotec, zapoteco de San Bartolo Yautepec, di’izhdë] (zpb Meksika: Oaxaca: San Bartolo Yautepec) {?} Tlacolulita Zapotekçesi [Tlacolulita Zapotec, Southeastern Yautepec Zapotec, zapoteco de Asunción Tlacolulita, tixh nguizë] (zpk Meksika: Oaxaca: Asunción Tlacolulita) {?} Doğu Kıyı Zapotekçesi [zapoteco de la costa este, ditsa’] (ztl [Lapaguía-Guivini Zapotec, Santiago Lapaguia Zapotec, zapoteco de Lapaguía-Guivini, zapoteco de Santiago Lapaguía] + zax [Xadani Zapotec, Eastern Pochutla Zapotec, zapoteco de Santa María Xadani] Meksika: Oaxaca: San Francisco Ozolotepec [: San Juan Guivini], San Juan Ozolotepec [: Santiago Lapaguia], San Miguel del Puerto [: Santa María Xadani], Santiago Xánica) {?} Batı Valles Zapotekçesi [Asunción Mixtepec Zapotec, North Central Zimatlan Zapotec, "zapoteco de Valles, oeste", zapoteco de Asunción Mixtepec, dixasà, dizë] (zoo Meksika: Oaxaca: Magdalena Mixtepec, San Bernardo Mixtepec, San Pablo Cuatro Venados, San Pablo Huixtepec) {?} Tejalápam Zapotekçesi [Tejalápam Zapotec, zapoteco de San Felipe Tejalápam, zapoteco de Tejalápam, tizá] (ztt Meksika: Oaxaca: San Felipe Tejalápam) bichixuna {GeN} < Elizabeth D. Merrill, Embers from San Felipe Tejalapan Zapotec Kuzeybatı Valles Zapotekçesi [Mazaltepec Zapotec, Etla Zapotec, "zapoteco de Valles, noroeste", zapoteco de Santo Tomás Mazaltepec, tizá] (zpy Meksika: Oaxaca: San Agustín Etla, San Andrés Zautla, San Pablo Etla, Santa María Atzompa, Santo Tomás Mazaltepec, Villa de Etla) {?} Kuzey Valles Zapotekçesi ["zapoteco de Valles, norte", dizdà] (code? Meksika: Oaxaca: San Andrés Huayápam, Santo Domingo Tonaltepec, Tlalixtac de Cabrera) {?} Kuzeybatı Merkez Valles Zapotekçesi [San Raymundo Jalpan Zapotec, "zapoteco de Valles, del noroeste medio", dixsà] (ztx {partim} Meksika: Oaxaca: Oaxaca de Juárez, San Antonio de la Cal, San Raymundo Jalpan, San Sebastián Tutla, Santa Cruz Xoxocotlán, Santa Lucía del Camino, Santa María Guelacé, Santa María del Tule) {?} Kuzeybatı Aşağı Valles Zapotekçesi [Zaachila Zapotec, "zapoteco de Valles, del noroeste bajo", dizá] (ztx {partim} Meksika: Oaxaca: San Bartolo Coyotepec, Santa María Coyotepec, Villa de Zaachila) {?} Güneybatı Merkez Valles Zapotekçesi ["zapoteco de Valles, del suroeste medio", dizé, dizè] (code? Meksika: Oaxaca: Asunción Ocotlán, Magdalena Ocotlán, San Pedro Mártir, San Pedro Apóstol) {?} Zimatlán de Álvarez Zapotekçesi [Totomachapan Zapotec, Western Zimatlán Zapotec, zapoteco de Zimatlán de Álvarez, zapoteco de San Pedro Totomachapan, dixasà] (zph Meksika: Oaxaca: Zimatlán de Álvarez [: San Pedro Totomachapam]) {?} Batı Merkez Valles Zapotekçesi [Santa Inés Yatzeche Zapotec, Southeastern Zimatlán Zapotec, "zapoteco de Valles, del oeste central", zapoteco de Santa Inés Yatzeche, zapoteco de Zegache, dizhá] (zpn Meksika: Oaxaca: Santa Ana Zegache, Santa Inés Yatzeche) {?} Merkez Valles Zapotekçesi ["zapoteco de Valles, del centro", disá] (code? Meksika: Oaxaca: Santo Tomás Jalieza) {?} Güneybatı Yukarı Valles Zapotekçesi [Ocotlán Zapotec, Ocotlán Oeste Zapotec, "zapoteco de Valles, de suroeste alto", zapoteco del Poniente de Ocotlán, xtizhna] (zac Meksika: Oaxaca: Santiago Apóstol) {?} Güneybatı Merkez Valles Zapotekçesi ["zapoteco de Valles, del suroeste central", dizá] (code? Meksika: Oaxaca: Ocotlán de Morelos, San Antonino Castillo Velasco, San Jerónimo Taviche, San Martín de los Cansecos, Santa Catarina Minas, Santa Lucía Ocotlán) {?} Merkez Aşağı Valles Zapotekçesi [Tilquiapan Zapotec, "zapoteco de Valles, del centro bajo", zapoteco de San Miguel Tilquiapan, dizhá] (zts Meksika: Oaxaca: San Miguel Tilquiápam) {?} Kuzey Merkez Valles Zapotekçesi [San Juan Guelavía Zapotec, Guelavía, Western Tlacolula Zapotec, "zapoteco de Valles, del norte central", zapoteco de San Juan, dixzhá; dialects: Jalieza Zapotec, San Lucas Quiavini Zapotec, San Martín Tilcajete Zapotec, Teotitlán del Valle Zapotec] (zab Meksika: Oaxaca: Magdalena Teitipac, San Bartolomé Quialana, San Francisco Lachigoló, San Jerónimo Tlacochahuaya, San Juan Teitipac, San Lucas Quiavini, San Martín Tilcajete, San Sebastián Abasolo, San Sebastián Teitipac, Santa Ana del Valle, Santa Cruz Papalutla, Santo Tomás Jalieza, Teotitlán del Valle, Tlacolula de Matamoros, Villa Díaz Ordaz) manyduuz (Antonio & Jones 2012) ~ mandůz [mandůzs](Jones & 1977) {GeN} < Joaquín López Antonio & Ted (Teodoro) Jones & Kris (Kristina) Jones 2012, Vocabulario breve del Zapoteco de San Juan Guelavía; Ted F. Jones & Lyle M. Knudson 1977, Guelavía Zapotec phonemes Doğu Merkez Valles Zapotekçesi [Güilá Zapotec, "zapoteco de Valles, del este central", zapoteco de San Dionisio Ocotepec, zapoteco de San Pablo Güilá, disàa, dizá] (ztu Meksika: Oaxaca: San Dionisio Ocotepec, Santiago Matatlán) bdzi₁ [bdzíí₁] {GeN} xhi'ly bdzi [xhì'ly bdzìì] {WeB} < George A. Broadwell May 2013 (draft version), San Dionisio Ocotepec Zapotec – Spanish – English Dictionary Chichicapam Zapotekçesi [Chichicapam Zapotec, Eastern Ocotlán Zapotec, zapoteco de San Baltazar Chichicapam, dzhi’iza] (zpv Meksika: Oaxaca: San Baltazar Chichicapam) {?} Doğu Orta Valles Zapotekçesi [Mitla Zapotec, Didxsaj, East Central Tlacolula Zapotec, East Valley Zapotec, "zapoteco de Valles, del este medio", dixdà, diza; dialects: Santiago Matatlán Zapotec (Matatlán Zapotec)] (zaw Meksika: Oaxaca: San Dionisio Ocotepec, San Juan del Río, San Lorenzo Albarradas, San Pablo Villa de Mitla, San Pedro Totolapa, Santiago Matatlán) {?} Kuzeydoğu Yukarı Güney Sierra Zapotekçesi [San Pedro Quiatoni Zapotec, Eastern Tlacolula Zapotec, Quiatoni Zapotec, "zapoteco de Sierra sur, del noreste alto", zapoteco de San Pedro Quiatoni, dichsà, didzá, ditsáh] (zpf Meksika: Oaxaca: Nejapa de Madero, San Carlos Yautepec, San Pedro Quiatoni) {?} Kuzeydoğu Valles Zapotekçesi ["zapoteco de Valles, del noreste", dichsah, didxazá] (zas [Santo Domingo Albarradas Zapotec, Albarradas Zapotec, zapoteco de Santo Domingo Albarradas] + ztn [Santa Catarina Albarradas Zapotec, zapoteco de Santa Catarina Albarradas] Meksika: Oaxaca: San Lorenzo Albarradas, San Pablo Villa de Mitla, Santo Domingo Albarradas, Villa Díaz Ordaz [: Santa Catarina Albarradas]) bidxii (Santa Catarina Albarradas) {GeN} < idiomasdemexico.com: Léxico breve del zapoteco de Santa Catarina Albarradas Yukarı İstmo Dağ Zapotekçesi [Lachiguiri Zapotec, Northwestern Tehuantepec Zapotec, "zapoteco de la montaña del Istmo, alto", zapoteco de Santiago Lachiguiri, didxsá, ditsá] (zpa Meksika: Oaxaca: Guevea de Humbolt, Santa María Totolapilla, Santiago Lachiguiri) {?} Aşağı İstmo Dağ Zapotekçesi [Guevea de Humboldt Zapotec, Northern Isthmus Zapotec, "zapoteco de la montaña del Istmo, bajo", zapoteco de Guevea de Humboldt, ditsire, di’tsiri’e] (zpg Meksika: Oaxaca: Guevea de Humboldt, Santa María Guienagati) {?} Petapa Zapotekçesi [Petapa Zapotec, zapoteco de Petapa, zapoteco de Santa María Petapa, didxazé, dizazi] (zpe Meksika: Oaxaca: Santa María Petapa, Santo Domingo Petapa) {?} İstmo Zapotekçesi [Isthmus Zapotec, zapoteco de la planicie costera, zapoteco del Istmo, dixazà, diidxazá, diixazá] (zai Meksika: Oaxaca: Asunción Ixtaltepec, Chahuites, Ciudad Ixtepec, El Espinal, Juchitán de Zaragoza, Magdalena Tlacotepec, Reforma de Pineda, Salina Cruz, San Blas Atempa, San Francisco Ixhuatán, San Juan Guichicovi, San Pedro Comitancillo, San Pedro Huilotepec, San Pedro Tapanatepec, Santa María Jalapa del Marqués, Santa María Mixtequilla, Santa María Xadani, Santiago Laollaga, Santo Domingo Chihuitán, Santo Domingo Ingenio, Santo Domingo Tehuantepec, Santo Domingo Zanatepec, Unión Hidalgo) bidxiguí [b.al.al] {GeN} huacaxaba ~ huaquixaba ~ bacaxaba ~ baquixhaba {BiG tarántula venenosa} < Velma Pickett 1988, Vocabulario zapoteco del Istmo: castellano-zapoteco y zapoteco-castellano & quinta edición: Velma Pickett ‎2007, Vocabulario zapoteco del Istmo: español-zapoteco y zapoteco-español Proto-Çatinoce [Proto-Chatino] *kwiyuʔ {GeN} < Campbell 2013 Yukarı Batı Çatinocası [Zenzontepec Chatino, Northern Chatino, chatino occidental alto, cha’ jna’a] (czn Meksika: Oaxaca: San Jacinto Tlacotepec, Santa Cruz Zenzontepec, Santiago Ixtayutla) kw-iyuʔ (Campbell 2011) ~ kwiyuʔ (Campbell 2013) ~ kwi.yū7 (Sullivant 2011) {GeN} < Eric Campbell 2011, Valency Classes in Zenzontepec Chatino; < John Ryan Sullivant 2011, Tataltepec Chatino Verb Classification and Aspect Morphology Aşağı Batı Çatinocası [Tataltepec Chatino, Lowland Chatino, chatino occidental bajo, cha’ jna’a] (cta Meksika: Oaxaca: San Pedro Mixtepec Distrito 22, Tataltepec de Valdés, Villa de Tututepec de Melchor Ocampo) ngüiyu' (Pride 1970) ~ ngwyuʔ (Campbell 2013) ~ ngwi.yu7 (Sullivant 2011) < Kitty Pride & Leslie Pride 1970, Vocabulario chatino de Tataltepec; Castellano-chatino / chatino-castellano Merkez Çatinocası [Western Highland Chatino, Sierra Occidental Chatino, chatino central, chatino de la Zona Alta Occidental, cha’ jna’a; dialects: Panixtlahuaca Chatino, San Juan Quiahije Chatino, Yaitepec Chatino] (ctp Meksika: Oaxaca: San Juan Quiahije, San Miguel Panixtlahuaca, San Pedro Juchatengo, Santa Catarina Juquila, Santiago Tetepec, Santiago Yaitepec, Tataltepec de Valdés, Villa Sola de Vega) {?} wyuʔ³ (Campbell 2013) ~ wyu7² (Sullivant 2011) (Yaitepec dialect) ~ wyuqᴸ (Cruz 2011) ~ wyuʔ⁴ᶠ ~ yuʔ⁴ᶠ (Campbell 2013) ~ yu7⁴ (Sullivant 2011) (San Juan Quiahije dialect) {GeN} < Emiliana Cruz 2011, Phonology, tone and the functions of tone in San Juan Quiahije Chatino ngwiyu'²³ (Pride 2004) ~ ngwi.yu7²³ (Sullivant 2011) (Panixtlahuaca dialect) ~ jyan ngwiyu' (Tepenixtlahuaca dialect) ~ mbiyu'² ~ biyu'²³ {GeN} stan ngwiyu' ~ stan biyu' {WeB telaraña} jyuun³² ngwiyu'²³ {WeB hilo de la telaraña} ngwiyu' tsoo ~ biyu' tsoo {BiG tarántula, araña peluda (Fam.: Theraphosidae)} chinkun'²³ ~ chankun'²³ (Panixtlahuaca dialect) ~ chamakun' (Yaitepec dialect) {LnG araña zancudo (Orden: Phalangida), araña patona} (etymology: < kichan'² «cabello» + chkun'²³ «enredado») < Kitty Pride & Leslie Pride 2004, Diccionario chatino de la Zona Alta [Panixtlahuaca, Oaxaca y otros pueblos] Aşağı Doğu Çatinocası [Nopala Chatino, chatino oriental bajo, cha’ jna’a] (cya Meksika: Oaxaca: San Gabriel Mixtepec, Santa Catarina Juquila, Santa María Temaxcaltepec, Santos Reyes Nopala) mbyuʔ³⁴ {GeN} < Campbell 2013 ngiyo' (Teotepec dialect) {GeN} < Kitty Pride & Leslie Pride 2004 Yukarı Doğu Çatinocası [Eastern Highland Chatino, Lachao-Yolotepec Chatino, Sierra Oriental Chatino, chatino oriental alto, chatino de la zona alta oriental, cha’ jna’a] (cly Meksika: Oaxaca: San Gabriel Mixtepec, San Juan Lachao) ngwi.yu7³⁴ (Lachao dialect) {GeN} < Sullivant 2011 Zacatepec Çatinocası [Zacatepec Chatino, chatino de Zacatepec, cha’ jna’a] (ctz Meksika: Oaxaca: Santa Catarina Juquila [: San Marcos Zacatepec]) ngwiyòʔ (Campbell 2013) ~ ngwi.yo7ᵡᴹ (Sullivant 2011) ~ ngʷiyuʔ ~ kwiyo7³ (lego.linguistlist.org) {GeN} s-teʔ ngʷiyuʔ {WEB} Amuzgo dilleri → Kuzey Amuzgocası [Guerrero Amuzgo, Xochistlahuaca Amuzgo, Northern Amuzgo, amuzgo del norte, amuzgo septentrional, amuzgo de Guerrero, nomndaa, nta, ñondá] (amu {partim} Meksika: Guerrero: Tlacoachistlahuaca, Xochistlahuaca) cantycwe' (a b) {GeN araña (insecto)} ndaa'ndyoo cantycwe' (a a a b) ~ nty'oom' cantycwe' ~ nty'om (b) ~ canty'om (a b) ~ x'aa (a) (sg) nc'aa (a) (pl) {WeB} catutsiaⁿ ~ candutsiaⁿ (a m m) (sg) canduniaⁿ (a m m) (pl) {BiG tarántula (insecto)} caseincoo' (a b b) {LnG segador, araña zancuda (insecto)} < SIL International - Mexico Branch: Bartholomew Collection of Unpublished Materials [Contributor: Marjorie Buck, 2002] Güney Amuzgocası [Southern Amuzgo, amuzgo del sur, amuzgo meridional, nundá’] (amu {partim} Meksika: Guerrero: Azoyú, Cuajinicuilapa, Ometepec) {?} Aşağı Doğu Amuzgocası [Ipalapa Amuzgo, Lower Eastern Amuzgo, amuzgo bajo del este, bajo amuzgo oriental, amuzgo de Ipalapa, ts’unuma, jñunnda] (amu {partim} Meksika: Oaxaca: Santa María Ipalapa) {?} Yukarı Doğu Amuzgocası [San Pedro Amuzgos Amuzgo, Oaxaca Amuzgo, Upper Eastern Amuzgo, amuzgo alto del este, alto amuzgo oriental, amuzgo de San Pedro Amuzgos, jnòn’ ndá tsjóon nuàn, jñon’ndaa, ñonndaa] (amu {partim} Meksika: Oaxaca: San Pedro Amuzgos) kítònkwè' (sg & pl) {GeN} kítzjòⁿ (sg) kíntzjòⁿ (pl) {KnD viuda negre (tipo de araña)} kíntoⁿ' tzja' (sg) kíntoⁿ' ntzja' (pl) {BiG tarántulas (tipo de araña grande)} kísónkó' (5.1.1) (sg & pl) {LnG mala mujer, sobaco araña (insecto)} (Kísónkó' jo' kito'nkwe' to'nko ng'e «La mala mujer es un tipo de araña de patas largas») < L. Fermín Tapia García 1999, Diccionario amuzgo-español: el amuzgo de San Pedro Amuzgos, Oaxaca = Tzoⁿ 'tzíkindyi jñò ndá Tzjóⁿ Noà yo jñò tzko Miştek dilleri → Klasik Miştekçe [Classical Mixtec, mixteco clásico] (code? Meksika: Oaxaca, Puebla, Guerrero) tindoo {GeN} nduhua ~ dzinduhua {WeB} tindoo tnano {KnD araña grande ponzoñosa} (tnàno anlamsız olup tek başına kullanılmaz) teñoho {KnD araña negra ponzoñosa} tecaca ini ~ tecaha {KnD araña otra} quete ndaha cani ~ quete ndaha taa ~ teyudza {LnG araña zancuda} yotniñote dzinduhua {araña tejer} yotehuite ~ yotevui iño ñahate {araña picar} yoquite {aguijonear la abeja ; araña picar} < Maarten E.R.G.N. Jansen & Gabina Aurora Pérez Jiménez 2009, Voces del Dzaha Dzavui (Mixteco Clásico); Análisis y conversión del Vocabulario de Fray Francisco de Alvarado (1593) Kuzeydoğu Merkez Guerrero Miştekçesi [Petlacalancingo Mixtec dialect of Alcozáuca Mixtec, mixteco de Guerrero del noreste central, tu’un savi] (xta {partim} Meksika: Guerrero: Alcozáuca de Guerrero) {?} Atlamajalcingo Miştekçesi [Atlamajalcingo Mixtec, Atlamajalcingo del Monte dialect of Alacatlatzala Mixtec, mixteco de Atlamajalcingo, tu’un savi] (mim {partim} Meksika: Guerrero: Atlamajalcingo del Monte) {?} Chochoapa Miştekçesi [Chochoapa Mixtec, mixteco de Chochoapa, tu’un savi] (mxv {partim} Meksika: Guerrero: Metlatónoc) {?} Copanatoyac Miştekçesi [Copanatoyac Mixtec, Potoichan Mixtec, Potoichan dialect of Alacatlatzala Mixtec, mixteco de Copanatoyac, tno’on sawi, tu’un savi] (mim {partim} Meksika: Guerrero: Copanatoyac) {?} Igualapa Miştekçesi [mixteco de Igualapa, Igualapa Mixtec, tu’un isasi, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Igualapa) {?} Guerrero Merkez Miştekçesi [Malinaltepec Mixtec, mixteco central de Guerrero, tno’on savi, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Malinaltepec) {?} Metlatónoc Miştekçesi [Metlatónoc Mixtec, mixteco de Guerrero del este medio, Metlatónoc Mixtec, tu’un isasi, tu’un isavi, tu’un savi] (mxv {partim} Meksika: Guerrero: Metlatónoc) {?} Tlacoachistlahuaca Miştekçesi [Tlacoachistlahuaca Mixtec, mixteco de Tlacoachistlahuaca, tu’un savi] (mxv {partim} & jmx [mixteco del Oeste de Juxtlahuaca] {partim} Meksika: Guerrero: Tlacoachistlahuaca) {?} Maldonado Miştekçesi [Maldonado Mixtec, mixteco de Tlalixtaquilla de Maldonado, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Tlalixtaquilla de Maldonado) {?} Kuzey Guerrero Miştekçesi [mixteco de Guerrero del norte, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Alpoyeca, Tlapa de Comonfort) {?} Kuzey Merkez Guerrero Miştekçesi [mixteco de Guerrero del norte central, jnu’un sábi] (code? Meksika: Guerrero: Xalpatláhuac) {?} Xochistlahuaca Miştekçesi [Xochistlahuaca Mixtec, mixteco de Xochistlahuaca, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Xochistlahuaca) {?} Tlahuapa Miştekçesi [Tlahuapa Mixtec, mixteco de Tlahuapa, tu’un savi] (xta {partim} Meksika: Guerrero: Alcozáuca de Guerrero [: Tlahuapa]) {?} Yukarı Merkez Guerrero Miştekçesi [Alacatlatzala Mixtec, mixteco de Guerrero central alto, mixteco de Alacatlatzala, tno’on sávi] (mim {partim} Meksika: Guerrero: Malinaltepec, Xalpatláhuac) tindoo̱ (Verano 2001) ~ tindóō (Verano 2001) {GeN} tika̱'an (Verano 2001){BiG tarántula} < Instituto Lingüístico de Verano, A.C. 2001, Vocabulario de palabras que se relacionan con el maíz en mixteco de Alacatlatzala, Guerrero / No̱o̱ tutu yó'o va̱xi to̱'on ña ká'o̱n xa̱'a̱ ndá chiño kísa yó xí'ín no̱ni̱; Carol F. Zylstra 1991, A syntactic sketch of Alacatlatzala Mixtec Xochapa Miştekçesi [Xochapa Mixtec, Xochapa dialect of Alcozáuca Mixtec, mixteco de Xochapa, tu’un savi] (xta {partim} Meksika: Guerrero: Alcozáuca de Guerrero [: Xochapa]) tiu'ún {KnD viuda negra (araña)} < Sharon (Sara) Stark C. & Audrey (Andrea) Johnson P. & Benita González de Guzmán 1999, Diccionario básico del mixteco de Xochapa, Guerrero Zoyatlán de Juárez Miştekçesi [Zoyatlán de Juárez Mixtec, mixteco de Zoyatlán de Juárez, tu’un savi] (xta {partim} Meksika: Guerrero: Alcozáuza de Guerrero [: Zoyatlán de Juárez]) {?} Xonacatlán Miştekçesi [mixteco de Xonacatlán, tu’un savi] (xta {partim} Meksika: Guerrero: Alcozáuca de Guerrero [: Xonacatlán]) {?} Ayutla Miştekçesi [Ayutla Mixtec, mixteco de Ayutla, tu’un savi] (miy Meksika: Guerrero: Ayutla de los Libres) ši³-dú²ʔva³ {WeB} < Leo Pankratz & Eunice V. Pike 1967, Phonology and Morphotonemics of Ayutla Mixtec San Luis Acatlán Miştekçesi [San Luis Acatlán Mixtec, mixteco de San Luis Acatlán, mixteco de Yoloxóchitl, tu’un savi] (xty Meksika: Oaxaca: San Luis Acatlán) {?} Doğu Guerrero Kıyı Miştekçesi [mixteco de Guerrero de la costa este, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Azoyú, Cuajinicuilapa, Ometepec) {?} Batı Guerrero Kıyı Miştekçesi [mixteco de Guerrero de la costa occidental, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Juan R. Escudero, San Marcos, Tecoanapa) {?} Merkez Guerrero Kıyı Miştekçesi [mixteco de Guerrero de la costa central, tu’un savi] (code? Meksika: Guerrero: Copala, Cuautepec, Florencio Villareal) {?} Tututepec Miştekçesi [Tututepec Mixtec, mixteco de Villa de Tututepec, mixteco de San Pedro Tututepec, tu’un savi] (mtu Meksika: Oaxaca: Villa de Tututepec de Melchor Ocampo) {?} Huazolotitlán Miştekçesi [Huazolotitlán Mixtec, mixteco de Santa María Huazolotitlán, to’on savi] (mxt {partim} Meksika: Oaxaca: Santa María Huazolotitlán) {?} Ixtayutla Miştekçesi [Ixtayutla Mixtec, mixteco de Ixtayutla, mixteco de Santiago Ixtayutla, tu’un savi] (vmj Meksika: Oaxaca: Santiago Ixtayutla) {?} Merkez Oaxaca Kıyı Miştekçesi [Chayuco Mixtec, mixteco de Oaxaca de la costa central, mixteco de Chayuco, tu’un savi] (mih Meksika: Oaxaca: San Agustín Chayuco, San Andrés Huaxpaltepec, San Lorenzo, San Miguel Tlacamama, San Pedro Jicayán, Santa Catarina Mechoacán, Santiago Tetepec) xinduhva {GeN telaraña olarak geçiyor, fakat araña sözü alınmamış} tindoo {BiG tarántula} < Brenda J. Pensinger 1974, Diccionario mixteco-español / español-mizteco; mixteco del este de Jamiltepec pueblo de Chayuco y español Kuzeybatı Oaxaca Kıyı Miştekçesi [San Juan Colorado Mixtec, mixteco de Oaxaca de la costa noroeste, mixteco de San Juan Colorado, tu’un savi] (mjc Meksika: Oaxaca: San Juan Colorado, San Sebastián Ixcapa) xinduhva [xindùhvà] {GeN} tɨcaca tsɨtɨ [tɨcàcá tsɨ́tɨ̀] {BiG tarántula} < Sara Stark Campbell & Andrea Johnson Peterson & Filiberto Lorenzo Cruz 1986, Diccionario mixteco de San Juan Colorado Aşağı Merkez Oaxaca Kıyı Miştekçesi [Jamiltepec Mixtec, mixteco de Oaxaca de la costa central baja, mixteco de Jamiltepec, tu’un savi] (mxt {partim} Meksika: Oaxaca: San Pedro Atoyac, Santiago Jamiltepec) {?} Güneybatı Sierra Miştekçesi [Santa María Zacatepec Mixtec, mixteco de Sierra sur oeste, mixteco de Santa María Zacatepec, tu’un va’a] (mza Meksika: Oaxaca: San Juan Cacahuatepec, Santa María Zacatepec) {?} Amoltepec Miştekçesi [Amoltepec Mixtec, mixteco de Santiago Amoltepec, mixteco de Amoltepec, tnu'u ñuu savi] (mbz Meksika: Oaxaca: Santiago Amoltepec) {?} Itundujia Miştekçesi [Itundujia Mixtec, mixteco de Santa Cruz Itundujia, tu’un savi] (mpm Meksika: Oaxaca: Santa Cruz Itundujia) {?} Yosondúa Miştekçesi [Yosondúa Mixtec, mixteco de Yosondúa, sa’an sau] (mpm Meksika: Oaxaca: Santiago Yosondúa) xndu'va {GeN} tɨka ini {BiG tarántula} < Kathryn Beaty de Farris 2002, Diccionario básico del mixteco de Yosondúa, Oaxaca Santa Lucía Monteverde Miştekçesi [Santa Lucía Monteverde Mixtec, mixteco de Santa Lucía Monteverde, sasau] (mdv Meksika: Oaxaca: Santa Lucía Monteverde) {?} Aşağı Güney Miştekçesi [mixteco del sur bajo, San Miguel el Grande Mixtec, Chalcatongo Mixtec, sahin sau] (mig {partim} Meksika: Oaxaca: Chalcatongo de Hidalgo, San Miguel El Grande, Santa María Yolotepec) tɨndóo (Chalcatongo, San Miguel el Grande) xnduhā (San Miguel el Grande) {WeB} tɨ̀kaka íni (Chalcatongo) ~ tɨ̄cácan íni (San Miguel el Grande) {BiG tarántula / tarantula} < Anne Dyk & Betty Stoudt 1873, Vocabulario mixteco de San Miguel el Grande; < Monica Ann Macaulay 1996, A grammar of Chalcatongo Mixtec Yosonotú Miştekçesi [Yosonotú Mixtec, mixteco de Yosonotú, tu’un savi] (mdv Meksika: Oaxaca: Santa Catarina Yosonotú) {?} Orta Güney Miştekçesi [mixteco del sur medio, , tu’un savi] (mib [Atatláhuca Mixtec, mixteco de San Esteban Atatláhuca] & xtt [Tacahua Mixtec, mixteco de Santa Cruz Tacahua] Meksika: Oaxaca: San Esteban Atatlahuca, Santa Cruz Tacahua, Santo Domingo Ixcatlán) {?} Molinos Miştekçesi [Molinos Mixtec, mixteco de San Pedro Molinos, tu’un savi] (mig {partim} Meksika: Oaxaca: San Pedro Molinos) {?} Yosoyúa Miştekçesi [Yosoyúa Mixtec, mixteco de Santa María Yosoyúa, tu’un savi] (xtl {partim} Meksika: Oaxaca: Santa María Yosoyúa) {?} San Mateo Peñasco Miştekçesi [Peñasco Mixtec, mixteco de San Mateo Peñasco, tu’un savi] (xtm {partim} Meksika: Oaxaca: San Mateo Peñasco) {?} San Agustín Tlacotepec Miştekçesi [Tlacotepec Mixtec, mixteco de San Agustín Tlacotepec, tu’un savi] (code? Meksika: Oaxaca: San Agustín Tlacotepec) {?} Sinicahua Miştekçesi [Sinicahua Mixtec, mixteco de San Antonio Sinicahua, tu’un savi] (xti Meksika: Oaxaca: San Antonio Sinicahua) {?} Sindihui Miştekçesi [Sindihui Mixtec; INALI ?] (xts Meksika: Oaxaca: ???) {?} Güneydoğu Merkez Miştekçesi [Yucuañe Mixtec, mixteco del sureste central, mixteco de San Bartolomé Yucuañe, tnu’u savi] (mvg Meksika: Oaxaca: San Bartolomé Yucuañe) {?} Merkez Miştekçesi [Magdalena Peñasco Mixtec, mixteco central, tu’un savi] (xtm {partim} Meksika: Oaxaca: Magdalena Peñasco, San Cristóbal Amoltepec, San Miguel Achiutla, Santa Catarina Tayata) {?} Güneybatı Merkez Miştekçesi [Southwestern Tlaxiaco Mixtec, mixteco del suroeste central, mixteco del suroeste de Tlaxiaco, tu’un savi] (meh {partim} Meksika: Oaxaca: Heroica Ciudad de Tlaxiaco, Santa Cruz Nundaco) {?} Güneybatı Miştekçesi [Nuyoó Mixtec, Southeastern Ocotepec Mixtec, mixteco del suroeste, mixteco de Santiago Nuyoó, tu’un savi] (meh {partim} Meksika: Oaxaca: Santa María Yucuhiti, Santiago Nuyoó) {?} Ñumí Miştekçesi [Ñumí Mixtec, mixteco de Ñumi, mixteco de San Juan Ñumí, mixteco del norte de Tlaxiaco, sa'an savi, sa'an sau] (xtn Meksika: Oaxaca: San Juan Ñumi) {?} Ortabatı Miştekçesi [Mixtepec Mixtec, Eastern Juxtlahuaca Mixtec, mixteco de oeste central, mixteco de San Juan Mixtepec, sa'an ntavi] (mix Meksika: Oaxaca: San Juan Mixtepec [: Yucunany], San Martín Itunyoso, Santiago Nundiche) chu̱'ú̱ (Yucunany dialect) {GeN} < Mary Paster & Rosemary Beam de Azcona 2004, A phonological sketch of the Yucunany dialect of Mixtepec Mixtec; Mary Paster & Rosemary Beam de Azcona 2004, Aspects of tone in the Yucunany dialect of Mixtepec Mixtec tintòò (variante de Veracruz: Abasolo del Valle) {GeN} stu’va (variante de Veracruz: Abasolo del Valle) {WeB} < Bernardo Galindo Sánchez 2009, vocabulario básico tu’un savi-castellano [El presente Vocabulario de Tu’un Savi (Lengua Mixteca), corresponde a la variante de Abasolo del Valle, del municipio de Playa Vicente, en la región Sur Interétnica del estado de Veracruz y es la misma que se habla en San Juan Mixtepec, Distrito de Santiago Juxtlahuaca, Oaxaca] Batı Miştekçesi [mixteco del oeste, to’on savi] (vmc {partim} & jmx {partim} Meksika: Oaxaca: Coicoyán de las Flores, San Martín Peras, San Sebastián Tecomaxtlahuaca) {?} Kuzey Aşağı Miştekçesi [mixteco del norte bajo, tu’un savi] (code? Meksika: Oaxaca: San Antonino Monte Verde, San Pedro y San Pablo Teposcolula, San Sebastián Nicananduta, Santiago Yolomecatl, Villa Tejupam de la Unión, Villa de Chilapa de Díaz, Villa de Tamazulápam del Progreso) {?} San Miguel Piedras Miştekçesi [San Miguel Piedras Mixtec, mixteco de San Miguel Piedras, tu’un savi] (xtp Meksika: Oaxaca: San Miguel Piedras) {?} Huitepec Miştekçesi [Huitepec Mixtec, mixteco de San Antonio Huitepec, mixteco de Mixtec, mixteco de Zaachila, tu’un savi] (mxs Meksika: Oaxaca: San Antonio Huitepec) {?} Peñoles Miştekçesi [Peñoles Mixtec, mixteco de Santa María Peñoles, tu’un savi] (mil Meksika: Oaxaca: Santa María Peñoles) t+n do'o {GeN} tigata ini {BiG tarantula} < Samuel M. Johnson, Tu Idau: The Mixtec Language of Santa Catarina Estetla Aşağı Valles Miştekçesi [Tlazoyaltepec Mixtec, mixteco bajo de Valles, mixteco de Santiago Tlazoyaltepec, tu’un dau] (mqh Meksika: Oaxaca: Cuilapam de Guerrero, San Andrés Ixtlahuaca, San Miguel Peras, San Pedro Ixtlahuaca, Santa Cruz Xoxocotlán, Santa María Atzompa, Santiago Tlazoyaltepec) {?} Yukarı Valles Miştekçesi [San Andrés Nuxiño Mixtec dialect of Southeastern Nochixtlán Mixtec, mixteco alto de Valles, tu’un ñudavi] (mxy {partim} Meksika: Oaxaca: San Andrés Nuxiño, San Francisco Telixtlahuaca, San Pablo Huitzo) {?} Doğu Miştekçesi [Southeastern Nochixtlán Mixtec, Santo Domingo Nuxaá Mixtec dialect of Southeastern Nochixtlán Mixtec, mixteco del este, mixteco de Santo Domingo Nuxaá, mixteco del Sureste de Nochixtlán, tu’un davi] (mxy {partim} Meksika: Oaxaca: Asunción Nochixtlán, San Pedro Coxcaltepec Cántaros, Santo Domingo Nuxaá) ʧi.ˈno: {GeN} < Inga McKendry 2013, Tonal association, prominence and prosodic structure in South-eastern Nochixtlán Mixtec Santa Inés de Zaragoza Miştekçesi [Santa Inés de Zaragoza Mixtec dialect of Southeastern Nochixtlán Mixtec, mixteco Santa Inés de Zaragoza, tnu’un davi] (mxy {partim} Meksika: Oaxaca: Santa Inés de Zaragoza) {?} Merkez Doğu Miştekçesi [Diuxi-Tilantongo Mixtec, mixteco del este central, mixteco de Diuxi-Tilantongo, tnu’un dau] (xtd Meksika: Oaxaca: San Francisco Jaltepetongo, San Juan Diuxi, Santiago Tilantongo) {?} Orta Kuzeybatı Miştekçesi [Tezoatlán Mixtec, mixteco del noroeste medio, mixteco de Tezoatlán de Segura y Luna, dedavi, tu’un savi] (mxb {partim} Meksika: Oaxaca: Heroica Ciudad de Huajuapan de León, Silacayoapam, Tezoatlán de Segura y Luna) tindóo {GeN} djindio'o {WeB} tindóo chee {BiG tarántula} < Mixteco Bajo de Tezoatlán de Segura y Luna Yukarı Batı Miştekçesi [mixteco del oeste alto, tu’un da’vi] (mxb [Tezoatlán Mixtec] {partim} & vmc [mixteco de Juxtlahuaca] {partim} & mks [mixteco de Silacayoapam] & miu [mixteco de Cacaloxtepec] & jmx [mixteco del Oeste de Juxtlahuaca] {partim} Meksika: Oaxaca: Calihuala, Ixpantepec Nieves, San Agustín Atenango, San Francisco Tlapancingo, San Jorge Nuchita, San Juan Bautista Tlachichilco, San Juan Ihualtepec, San Mateo Nejapam, San Miguel Ahuehuetitlán, San Miguel Tlacotepec, Santiago Cacaloxtepec, Santiago Juxtlahuaca, Santiago Tamazola, Santiago Yucuyachi, Santiago del Río, Santos Reyes Tepejillo, Silacayoapam, Tezoatlán de Segura y Luna [: San Andrés Yutatío], Zapotitlán Palmas) ti̱ndóo̱ (mxb San Andrés Yutatío) {KnD tipo de araña} dandi̱'o̱ (mxb San Andrés Yutatío){WeB} ti̱ndóo̱ che̱e (mxb San Andrés Yutatío) {BiG tarántula} ti-íxi («it:AML-hair») (mks Silacayoapam) {LnG daddy longlegs} < Jäna K. Shields 1988, a syntactic sketch of Silacayoapan Mixtec Tonalá Miştekçesi [Tonalá Mixtec, mixteco de Santo Domingo Tonalá, to’on nda’vi] (mks {partim} Meksika: Oaxaca: Santo Domingo Tonalá) {?} Yukarı Merkez Kuzeybatı Miştekçesi [mixteco del noroeste central alto, tu’un djavi] (mxb {partim} Meksika: Oaxaca: Tezoatlán de Segura y Luna) {?} Aşağı Merkez Kuzeybatı Miştekçesi [mixteco del noroeste central bajo, tu’un javi] (mxb {partim} & vmc {partim} Meksika: Oaxaca: Tezoatlán de Segura y Luna) {?} Tamazola Miştekçesi [Tamazola Mixtec, mixteco de San Juan Tamazola, tnu’un davi] (vmx Meksika: Oaxaca: San Juan Tamazola) {?} Kuzeydoğu Miştekçesi [Apazco-Apoala Mixtec, mixteco del noreste, Apazco-Apoala Mixtec, da’an davi] (mip Meksika: Oaxaca: Asunción Nochixtlán, San Juan Bautista Coixtlahuaca, San Miguel Chicahua, San Miguel Huautla, Santa María Apazco, Santiago Apoala) {?} Tidaá Miştekçesi [Tidaá Mixtec, mixteco de San Pedro Tidaá, mixteco de Tidaá, tnu’un dawi] (mtx Meksika: Oaxaca: San Pedro Tidaá) {?} Mitlatongo Miştekçesi [Mitlatongo Mixtec, mixteco de Mitlatongo, tu’un lavi] (vmm Meksika: Oaxaca: Asunción Nochixtlán [: Santiago Mitlatongo]) {?} Coatzóspam Miştekçesi [Coatzóspam Mixtec, Coatzospan Mixtec, mixteco de Coatzóspam, tu’un davi] (miz Meksika: Oaxaca: San Juan Coatzóspam) shndohó (Small 1990) ~ ʃndoʔo (Gerfen 1996) {GeN} (etymology: < sh- from fused kɨtɨ «animal» + cf. ndōhó «adobe») < Priscilla C. Small 1990, A syntactic sketcch of Coatzospan Mixtec; Henry James Gerfen 1996, Topics in the phonology and phonetics of Coatzospan Mixtec Kuzeybatı Güney Sierra Miştekçesi [Ocotepec Mixtec, mixteco de Sierra sur noroeste, mixteco de Santo Tomás Ocotepec, tu’un savi] (mie Meksika: Oaxaca: Constancia de Rosario, Mesones Hidalgo, Putla Villa de Guerrero, Santo Tomás Ocotepec) {?} Tijaltepec Miştekçesi [Tijaltepec Mixtec, mixteco de San Pablo Tijaltepec, tu’un savi] (xtl {partim} Meksika: Oaxaca: San Pablo Tijaltepec) {?} Pinotepa Nacional Miştekçesi [Pinotepa Nacional Mixtec, mixteco del oeste de la costa, mixteco de Pinotepa Nacional, tu’un savi] (mio {partim} Meksika: Oaxaca: San Antonio Tepetlapa, Santiago Pinotepa Nacional, Santiago Tapextla) {?} Pinotepa de Don Luis Miştekçesi [mixteco de Oaxaca de la costa oeste central, tu’un savi] (mio {partim} Meksika: Oaxaca: Pinotepa de Don Luis, Santiago Pinotepa Nacional) {?} Kuzeybatı Miştekçesi [Northwest Oaxaca Mixtec, mixteco del noroeste, mixteco del Noroeste de Oaxaca, mixteco de Yucuná, tu’un savi] (mxa Meksika: Oaxaca: San Jerónimo Silacayoapilla, San Miguel Amatitlán, San Simón Zahuatlán, Santos Reyes Yucuná) {?} Aşağı Cañada Miştekçesi [mixteco de Cañada bajo, tu’un savi] (code? Meksika: Oaxaca: San Juan Bautista Cuicatlán, San Pedro Jaltepetongo, San Pedro Jocotipac, Santa María Texcatitlán, Valerio Trujano) {?} Merkez Cañada Miştekçesi [mixteco de Cañada central, mixteco de Cuyamecalco, tu’un savi] (xtu Meksika: Oaxaca: Chiquihuitlán de Benito Juárez, Cuyamecalco Villa de Zaragoza, San Miguel Santa Flor, Santa Ana Cuauhtémoc) {?} Yutanduchi Miştekçesi [Yutanduchi Mixtec, mixteco de Yutanduchi de Guerrero, mixteco de Yutanduchi, tu’un savi] (mab Meksika: Oaxaca: Yutanduchi de Guerrero) {?} Aşağı Kuzeybatı Miştekçesi [Soyaltepec Mixtec, mixteco del noreste bajo, mixteco de San Bartolo Soyaltepec, tu’un savi] (vmq Meksika: Oaxaca: San Bartolo Soyaltepec, Santa María Chachoápam, Santo Domingo Tonaltepec, Santo Domingo Yanhuitlán) {?} Teita Miştekçesi [San Juan Teita Mixtec, mixteco de San Juan Teita, dañudavi] (xtj Meksika: Oaxaca: San Juan Teita) {?} Puebla-Oaxaca Sınır Miştekçesi [Chazumba Mixtec, mixteco de la frontera Puebla-Oaxaca, mixteco de Chazumba, da’an davi] (xtb Meksika: Oaxaca: Cosoltepec, San Pedro y San Pablo Tequixtepec, Santiago Chazumba; Puebla: Petlalcingo, San Jerónimo Xayacatlán, Totoltepec de Guerrero, Xayacatlán de Bravo) {?} Güneybatı Puebla Miştekçesi [mixteco del suroeste de Puebla, mixteco del Sur de Puebla, Southern Puebla Mixtec, da’an davi, de’e dau] (mit [Acatlán Mixtec] & mii {partim} [Chigmecatitlán Mixtec, Central Puebla Mixtec, mixteco de Santa María Chigmecatitlán] Meksika: Puebla: Acatlán, Chigmecatitlán) {?} Tlaltempan Miştekçesi [mixteco de Tlaltempan, da’an davi, de’e dau] (mii {partim} Meksika: Puebla: Santa Catarina Tlaltempan) {?} Zapotitlán Miştekçesi [mixteco de Zapotitlán, da’an davi] (code? Meksika: Puebla: Zapotitlán) {?} Merkez Kuikatekçesi [Tepeuxila Cuicatec, cuicateco del centro, Tepeuxila Cuicatec, dbaku, dibaku] (cux Meksika: Oaxaca: Concepción Pápalo, San Andrés Teotilalpam, San Francisco Chapulapa, San Juan Bautista Cuicatlán, San Juan Tepeuxila, San Pedro Sochiapam, Santa María Pápalo, Santa María Tlalixtac, Santos Reyes Pápalo, Valerio Trujano) y'a⁴ni⁴ni¹ {GeN} ch'i²v'a⁴ y'a̱⁴ni⁴ni¹ {WeB} (etymology: < ch'i²v'a⁴ «1. precio 2. valer 3. importe 4. salario») ca⁴qui⁴nu¹ {BiG tarántula} < E. Richard Anderson & Hilario Concepción Roque 1983, Diccionario cuicateco; español-cuicateco / cuicateco-español Kuzey Kuikatekçesi [cuicateco del norte, duaku, dubaku] (cut {partim} Meksika: Oaxaca: San Andrés Teotilalpam, San Francisco Chapulapa, San Pedro Teutila, Santa María Tlalixtac) {?} Doğu Kuikatekçesi [Teutila Cuicatec, cuicateco del oriente, dbaku, dubaku] (cut {partim} Meksika: Oaxaca: San Andrés Teotilalpam, San Francisco Chapulapa, San Pedro Teutila, Santa María Tlalixtac) {?} Copala Trikicesi [Copala Triqui, Copala Trique, triqui de San Juan Copala, xnánj nu̱’ a] (trc Meksika: Oaxaca: Santiago Juxtlahuaca) tachré (tachre⁴) ~ tachrén (tachren⁴) ~ tachrá (tachra⁴) {GeN} tachré tu'uun (tachre⁴ tu'uun³) ~ tachré xti'uun (tachre⁴ xti'uun³) ~ tachré ti'yuun (tachre⁴ ti'yuun³) ~ tachré ri'yuun (tachre⁴ ri'yuun³) ~ tachré ri'uun (tachre⁴ ri'uun³) ~ tachré chi'uun (tachre⁴ chi'uun³) {KnD araña viuda negra, frijolillo (reg.)} tachré ya'a̱nj (tachre⁴ ya'anj²) {BiG 1. tarántula 2. araña lobo, araña terafosa} (krş. ya'a̱nj (ya'anj³²) «dios») < Borrador 2005, triqui-español Orta-bölge Trikicesi [San Martín Itunyoso Triqui, triqui de la media, triqui de San Martín Itunyoso, stnáj ni’] (trq Meksika: Oaxaca: San Martín Itunyoso) sta³re⁴ {GeN} < Christian Thomas DiCanio 2008, The phonetics and phonology of San Martín Itunyoso Trique Yukarı-bölge Trikicesi [Laguna dialect of Chicahuaxtla Triqui, triqui de la alta, triqui de San Andrés Chicahuaxtla, gui a’mi nánj nï’ïn] (trs {partim} Meksika: Oaxaca: Putla Villa de Guerrero) xucu³ dachre³ araña (etymology: < xucu³ «animal» + dachre³ «telaraña») dachre³ {WeB} xucu³ yun²'un³ {KnD araña venenosa (negro con rojo abajo; viuda negra)} < Claude Good 1979, Diccionario triqui de Chicahuaxtla: triqui-castellano y castellano-triqui Aşağı-bölge Trikicesi [Santo Domingo del Estado dialect of Chicahuaxtla Triqui, triqui de la baja, tnanj ni’inj] (trs {partim} Meksika: Oaxaca: Constancia del Rosario, Putla Villa de Guerrero) {?}

Güney Amerika Kızılderili dilleri ↓

And-Çipça-Paez dilleri Çipça-Paez dilleri Makro-Çipça dilleri Şinka dilleri → Şinkaca [Xinca, Xinka, Sinca, Szinca] (xin † Guatemala) amú ~ ’amu ~ 'amu [ʔamu] {GeN} (Mayan or Mixe-Zoque loanword) < Frauke Sachse 2010, Reconstructive description of eighteenth-century Xinka grammar; culturaxinca.com: Cultura Xinka; utexas.edu: Cholti project Yupiltepeque Şinkacası [Yupiltepeque Xinca, xinca de Yupiltepeque, sinca de Yupiltepeque, sinca de Yupe] (xin †1920 öncesi Guatemala) sampuc ahuayu (pl) {GeN araña} < Otto Stoll 1908, Estudios lingüísticos : I. Las lenguas (Sinca) de Yupiltepeque y del Barrio Norte de Chiquimulilla en Guatemala; II Las lenguas de Oluta, Sayula, Texistepec en el Istmo de Tehuantepec en México Lenka dilleri → El Salvador Lenkacası [Salvadoran Lenca, lenca salvadoreño, lenca de Chilanga] (len El Salvador) katu ~ (Urrutia 2004) kā́dū (Lehman 1920) {GeN} < Ximena del Río Urrutia 2004, El lenca de Chilanga: léxico Honduras Lenkacası [Honduran Lenca, lenca hondureño, lenca de Honduras] (len Honduras) kattú ~ kattúa {GeN} < Atanasio Herranz Herranz 1987, El lenca de Honduras: una lengua moribunda Çipça dilleri → Proto-Çipçaca [Proto-Chibcha] *madi-kʷa {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Movere Guaymicesi [Movere, Ngäbere, Guaymí, Waimí, Penomeño] (gym Panama, Kostarika) joko (Movere) ~ ogo (Penomeño) {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Buglere Guaymicesi [Buglere, Buglé, Murire, Muoy] (sab Panama) yogo {GeN} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Borunkaca [Borunca, Brunca, Borũca, Boruca] (brn †2000s Kostarika) curép ~ ójc {GeN} curép ú xií ~ ójc ú {WeB} shí {BiG araña picacaballo (variedad de araña grande negra y velluda)} < Miguel Ángel Quesada Pacheco & Carmen Rojas Chaves 1999, Diccionario boruca-español / español-boruca Huetarca [Huetar, Güetar] (code? Kostarika) {?} Bribrice [Bribri, Talamanca] (bzd Kostarika) sàlñąwak (Peña 2005 {GeN araña (gen.)}) ók (Amubre-Katsi, Salitre-Cabagra) (Peña 2005 {araña casera}) < Enrique Margery Peña 2005, Diccionario fraseológico bribri-español, español-bribri ók (Segura 2008 {GeN araña}) < C. V. Jara Murillo & A. García Segura 2008, Materiales y Ejercicios para el Curso de Bribri I yok {GeN spider} < Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] wíklo (Segura 2008 {BiG tarántula}) Kabekarca [Cabécar, Kabékara, Kabégara] (cjp Kostarika) sálkló ~ sálkoló ~ sárkló (SJC) {GeN araña (genérico)} sálkló batúbatu {KnD viuda negra (Latrodictus (sic!) mactans)} sálkló sótkö́ na̱me̱ (Ujarrás) {KnD araña come cucarachas (Dolomedes)} sálkló yulë́la {KnD araña casera (genérico)} ju sárkló ~ shó̱lñó̱k (SJC) {KnD araña casera} sálkló tuwí {BiG araña pica cabollo tb. tarántula (Sphaerobothris hoffmanni)} wiklö́ ~ wiköl (SJC) {BiG araña pica cabollo' tb. 'tarántula ' (Sphaerobothris hoffmanni, Sericopelma inmensus)} < Enrique Margery Peña 2003, Diccionario cabécar-español, español-cabécar Teribece [Teribe, Térraba, Tiribi, Teribe, Norteño, Quequexque, Naso] (tfr Panama, Kostarika) tjinggwo {GeN} < Perry J. Oakes 2001, A description of Teribe phonology Payaca [Paya, Pech] (pay Honduras) {?} Ramaca [Rama] (rma Nikaragua) ngaukngauk {GeN} < Colette G. Craig 1992, An illustrated dictionary in Rama; volume 2: more animals; turkulka.net: Diccionario de la lengua Rama Malekuca [Maléku Jaíka, Guatuso] (gut Kostarika) {?} Panama Kunacası [Kuna, Cuna, Guna, Gunagaya, Dulegaya, San Blás Kuna, San Blás Cuna] (cuk Panama) diba {KnD araña casera} aggwaser ~ aggwasele (Orán Bodin & Wagua 2010) ~ akkwaser (Greenberg & Ruhlen 2007) {KnD araña venenosa} < Reuter Orán Bodin & Aiban Wagua 2010?, gayamar sabga; diccionario escolar: gunagaya-español; Joseph H. Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Kolombiya Kunacası [Kuna, Cuna, Colombia Cuna, Border Kuna, Caiman Nuevo, Paya-Pucuro] (kvn Kolombiya) {?} Barice [Barí, Motilón, Dobokubi] (mot Kolombiya, Venezuela) sok'soonə {GeN} < Randall Q. Huber & Robert B. Reed 1992, Vocabulario comparativo: palabras selectas de lenguas indígenas de Colombia / Comparative vocabulary: selected words in indigenous languages of Colombia aráya {araña} < Gerardo Reichel-Dolmatoff 1945, Los indios motilones (etnografía y linguística) Çipçaca [Chibcha, Muisca, Muysca, Muysccubun] (chb †18.yy Kolombiya) sospqua [sos-pkua] {GeN} sospquazine [sos-pkua-c̷̣ine] {WEB} < IDS: Muisca; humanas.unal.edu.co Angosturas Uvacası [Angosturas Tunebo, Uw Cuwa] (tnd Venezuela) {?} Barro Negro Uvacası [Barro Negro Tunebo, Eastern Tunebo] (tbn Kolombiya) {?} Merkez Uvacası [tunebo central, Central Tunebo, Kubarúwa (Cobaría) Tunebo, Uw Cuwa, U'wa] (tuf Kolombiya) rocra ~ rócura (Headland 1997) ~ rócra [rokra] (Huber & Reed 1992) {GeN araña} anachá ~ anajá {araña (término específico)} (Anajá sibarán rocran wanro. Anajá im itin ubach tu™ro «La araña “anachᔠtiene cuerpo como “rocra”. La araña hace su misma casa») < Edna Romayne Headland 1997, Diccionario bilingüe: uw cuwa (tunebo) - español / español - uw cuwa (tunebo) con una grámatica uw cuwa (tuneba) Batı Uvacası [Western Tunebo] (tnb Kolombiya) {?} Çimilaca [Chimila, Shimizya, ette taara] (cbg Kolombiya) lóppu ~ róppu {GeN} < Huber & Reed 1992 Damanaca [Damana, Dímina, Wiwa, Guamaco, Malayo, Sanja, Arosario] (mbp Kolombiya) mɨnkwa {GeN} < Huber & Reed 1992 Arvakoca [Arwako, Arhuaco, Aruaco, Ika, Ica, Ijca, Ijka, Ike, Bintuk, Bíntukua, Bintucua] (arh Kolombiya) mə́nkwɨ {GeN} < Huber & Reed 1992 Kogice [Kogi, Kogui, Cogui, Kagaba, Cágaba] (kog Kolombiya) mə́lkua {GeN} < Huber & Reed 1992 Tarasko dilleri → Purepeçaca [Purepecha, purépecha, tarasco, p’urhepecha, p’orhepecha] (tsz [Eastern Purépecha] & pua [Western Purépecha] Meksika: Michoacán) sïkuapu [sʌkuapu] < Maxwell Lathrop 2007 (segunda edición), Vocabulario del idioma purépecha Yanomam dilleri → Yanam-Ninamca [Yanam & Ninam & Jawarib; dialects: Yanam, Northern Yanam/Ninam (Xiliana, Xirianá, Shiriana, Uraricaa-Paragua; Ninam, Southern Yanam/Ninam, Xilixana, Shirishana, Mukajai; Jawarib, Jawari, Jawaperi] (shb Brezilya: rios Uraricaá, médio Mujacaí; Venezuela) waleyehek {GeN} waleyehe-šik {WeB} < IDS: Ninam (Shirishana) Sanumaca [Sanumá, Sanima, Sanɨma, Tsanuma, Kohoroxitari] (xsu Venezuela; Brezilya: rio Auaris) {?} Yanomamice [Yanomami, Yanomámi, Yąnomamɨ, ianomâmi, Waiká, Guaica] (wca Brezilya: rios Demini, Aracá, Padauiri, Cauaburis) wariomɨ kohesi {GeN} hãhãrãmãyema {WeB} < IDS: Yanomámi warea koxikɨ {KnD aranha pequena de cor marrom com pernas finas (tarântula). Tem hábitos noturnos e pode viver dentro das casas. Não é agressiva, mas sua picada pode ser grave. Lycosasp.} yarima koxikɨ {KnD aranha de cor clara com pernas de grande envergadura (aranha armadeira). Abriga-se em folhagens (especialmente de bananeiras e palmeiras, mas também de casas velhas). É agressiva e sua picada é grave, podendo levar crianças ao óbito} hwãhã kɨkɨ {KnD aranha preta terrícola com pêlos alaranjados no abdômen (caranguejeira). O quadro de sua picada é benigno, porém com dor local. Seus pêlos provocam forte coceira. É freqüentae durante a noite no chão das malocas} kaheparama {KnD aranha pequena de cor preta com pernas finas. Abriga-se nas folhagens e pode viver dentro das casas. Não é agressiva e sua picada só provoca dor localizada} < Bruce Albert & Gale Goodwin Gomez 1997, Saúde Yanomami: um manual etnolingüístico Yanomamca [Yanomam, ianomam, Yanomamö, Cobari, Kobali] (guu Venezuela; Brezilya: rios Uraricoera, Parima, alto Mujacaí, Catrimani, Toototobi) {?} Makro-Paez dilleri → Huarpe dilleri → Alyentiyakça [Alyentiyak, Allentiac, Huarpe, Warpe] (qbt [Linguist List] †1630 Arjantin-Şili) {?} Milykayakça [Milykayak, Millcayac] (qgb [Linguist List] †1630 Arjantin-Şili) {?} Atakama dilleri → Kunzaca [Kunza, Cunza, Likanantaí, Lipe, Ulipe, Atacameño] (kuz Şili) kuma {GeN} < IDS: Kunza (compiler: Roberto Lehnert Santander 2007) § fakat Julio sözlüğüne örümcek kavramını almamış: Julio Vilte Vilte 2004, Diccionario kunza-español / español-kunza; lengua del pueblo lickan antai o atacameño Çimu dilleri → Moçikaca [Mochica, Mochika, Muchic, Muchik, Yunga, Yunca, Chimú, Chimu] (omc †1920 Peru) {?} Itonama → İtonamaca [Itonama] (ito Bolivya) wɨlɨbɨbɨ {GeN} < IDS: Itonama (compiler: Mary Ritchie Key 2007) Hirahara dilleri → Hiraharaca [Hirahara, Jirajara] (code? †early 20th century Venezuela) {?} Ayomamca [Ayomán] (code? †early 20th century Venezuela) {?} Gayonca [Gayón] (code? †early 20th century Venezuela) {?} Mura dilleri → Muraca [Mura, Bohurá, Buxwaray; Pirahã; Yahahí] (myp †early 20th century Venezuela) {?} Çekirdek Paez dilleri Çoko dilleri → Embera Darién (emp Kolombiya, Panama) ɓɨgɨrɨ́ {GeN} < Huber & Reed 1992 Emberá Katío [Catio] (cto Kolombiya, Panama) bɨɾɨgɨ́ {GeN} < Huber & Reed 1992 Emberá-Chamí (cmi Kolombiya) bɨɾɨkʰɨ́kʰɨ (Huber & Reed 1992) ~ bɨgɨ'rɨ (IDS: Embera) {GeN} Embera Tadó (tdc Kolombiya) bɨ́rɨ tʰóro {GeN} < Huber & Reed 1992 Emberá-Baudó (bdc Kolombiya) {?} Epena Basurudo (sja Kolombiya) pɨɨrɨ́ (Huber & Reed 1992) ~ peʼgɨrɨ (IDS: Epena) {GeN} či ʼtʰɨri {WEB} Epena Saija (sja Kolombiya) pegɨ́rɨ {GeN} < Huber & Reed 1992 Wounaan (noa Panama-Kolombiya) pooɾbau {GeN} < Huber & Reed 1992 Barbacoa-Coconuco dilleri → Vambianoca [Guambiano, Guambia, Guambiano-Moguez, Wambiano-Mogés, Mogües, Moguez, Mogés, Moguex, Wam, Misak] (gum Kolombiya) ulʲiʃik {GeN} < Huber & Reed 1992 Totoroca [Totoró, Polindara] (ttk † Kolombiya) {?} Kokonukoca [Kokonuko, Coconuco, Cauca, Wanaka, Barbacoa] (cca † Kolombiya) {?} Kaukaca [Cauca] (cca † Kolombiya) {?} Ansermaca [Anserma] (ans † Kolombiya) {?} Armaca [Arma] (aoh † Kolombiya) {?} Karamantaca [Caramanta] (ans † Kolombiya) {?} Avaca [Awa, Awá, Awapit, Awa Pit, Awa-Cuaiquer, Cuaiquer, Coaiquer, Kwaiker, Koaiker, Sindagua, Telembi, Telembí] (kwi Kolombiya, Ekvador) pɨz ~ wankul < Huber & Reed 1992 Pasto-Muellama [Barbacoas; Pasto, Past Awá; Muellama, Muellamués, Muelyama] (bpb Kolombiya, Ekvador) {?} Tsafikice [Tsafiki, Tsafiqui, Tsachila, Tsáchila, Colorado] (cof Ekvador, Kolombiya) karan (Huber & Reed 1992) ~ kaʼrã {GeN} kaʼrã ˀdaʼˀda {WEB} Çapalaçice [Cha’ Palaachi, Cha’palaachi, Cha’palaa, Chachi, Cayapa] (cbi Ekvador, Kolombiya) mutele (Huber & Reed 1992) ~ ʼmuʼtele {GeN} ʼmuʼtee ʼwaaku {WEB} Andaki dilleri → Andakice [Andaki, andakí, Andaqui, andaquí, Aguanunga] (ana † Kolombiya) {?} Paez dilleri → Paezce [Páez, Paez, Páes, Paes, Nasa Yuwe] (pbb Kolombiya) tupa {GeN} tupapwejy ~ tupa pwejy [tupa pwexʸ] {WEB} < SIL International: Diccionario: páez-español / español-páez Timukua dilleri → Timukuaca [Timucua] (tjm †second half 18th century ABD: Florida) {?} Varao dilleri → Varaoca [Warao, Warrau, Guarao, Guarauno] (wba Venezuela, Guyana, Surinam) moko {GeN} mokoha {KnD araña tejedora} abunamoko ~ abunamuco {BiG araña del mordisco, araña mona} < Antonio E. Vaquero Rojo 2000, Vocabularios incunables del idioma warao: recesión histórica y literaria; geocities.ws/isla_cangrejo_language: Dictionario español-warao And dilleri → Aymara dilleri → Aymaraca [Aymar aru] (aym = ayr [Central Aymara] & ayc [Southern Aymara] Bolivya, Peru, Şili) kusikusi ~ kusi kusi {GeN} llika [lʸika] {WEB} Hakaruca [Haq'aru, Jaqaru, jacaru, aimara tupino] (jqr {partim} Peru) lukacha {KnD lucacha (variedad de araña muy venenosa)} Kavkice [Kawki, cauqui, cauquí] (jqr {partim} Peru) {?} Keçuva dilleri

DEVAM EDECEK ~ TO BE CONTINUED

 

Nomina Vernacula Chiropterorum Turcicæ

 

 
KAYNAKÇA ~ REFERENCES
 

ÖRÜMCEK BİLGİSİ

TÜRLER ~ SPECIES
(internete verilen ve tarafımdan görülenlerle sınırlıdır)

• Bayram & Kunt & Danışman 2007-2014: Abdullah Bayram, Kadir Boğaç Kunt, Tarık Danışman. The Checklist of the Spiders of Turkey (Araneae; Arachnida) → spidersofturkey.com

SİNONİMLER~ SYNONYMS

Norman I. Platnick 2000-2014. The World Spider Catalog, Version 14.5research.amnh.org

SINIFLANDIRMA ~ CLASSIFICATION

Dunlop & Penney 2011. Jason A. Dunlop & David Penney. Order Araneae Clerck, 1757. In: Z.-Q. Zhang (Ed.) Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness. Zootaxa, 3148, 149–153 → nhm.ac.uk

ÖRÜMCEK MERKEZİ ~ SPIDER CENTER

The Checklist of the Spiders of Turkey (Araneae; Arachnida) by Abdullah Bayram, Kadir Boğaç Kunt, Tarık Danışman 2007-2014spidersofturkey.com

The World Spider Catalog, Version 14.5 by Norman I. Platnick 2000-2014research.amnh.org

ÖRÜMCEK ADLANDIRMASI ~ ARACHNONYMY

Karmanova 2012. Юлия Александровна Карманова. Наименование паука в селькупском языке: лингвистический, мифологический, культурологический, этнографический аспекты {:Sölkup dilinde örümcek adlandırması: dil, mitolojik, kültürel, etnografik yönleri}. Филологические науки. Вопросы теории и практики. – Тамбов: Грамота, 2012. №1. С.80-83. → gramota.net Rusça / in Russian

Michel Dessoudeix 2000. Los arácnidos en náhuatl: el escorpión, la araña y su tela {:Aztekçe örümceğimsiler: akrep, örümcek ve ağı} → ejournal.unam.mx İspanyolca / in Spanish

Hisham K. El-Hennawy. Spiders In Africa → eolss.net İngilizce / in English

DİL BİLİMİ ~ LINGUISTICS

Akalın. Şükrü Halûk Akalın. Adana'nın Söz Varlığı → turkoloji.cu.edu.tr Türkçe / in Turkish

Artvinli 2007. Taner Artvinli. Artvin halk dilinden zoolojik adlar-1 (Omurgasızlar). Pirosmani 2 (Güz 2007).

Bläsing 1992. Uwe Bläsing. Armenisches Lehngut im Türkeitürkischen am Beispiel von Hemşin. Dutch Studies in Armenian Language and Literature; no. 2). Editions Rodopi B.V., Amsterdam & Atlanta, GA. 135 pp. → books.google.com.tr Almanca / in German

Bläsing 2011. Uwe Bläsing. “Gena tökmüş muruzlarini: yörenin diliyle Şavşatlı bir halk şairi ve Karadeniz hanımlarının bozuk havaları”. Orhon Yazıtlarının Buluşundan 120 Yıl Sonra Türklük Bilimi ve 21. Yüzyıl = III. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu, 26.-29. Mayıs 2010, Bildiriler Kitabı, 1. Cilt: 141-160, Ankara, 2011. → bilinmeyenturktarihi.com Türkçe / in Turkish

Czeglédi 2013. Czeglédi Katalin. A magyar-török nyelvviszony Mahmūd al-Kāšγari török szótárának és nyelvtanának alapján {:Kâşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk'üne dayanarak Macar-Türk dil ilişkisi}→ mek.oszk.hu Macarca / in Hungarian

Derleme Sözlüğü 1963-1982. Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, BildirilerTürk Dil Kurumu: 211, 12 cilt, 1963-1982 Türkçe / in Turkish

Karahan 2013. Akartürk Karahan. “Codex Cumanicus’ta hayvan adları”. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 8/1: 1839-1865 → turkishstudies.net Türkçe / in Turkish

Starostin & Dybo Mudrak 2003. S. A. Starostin & A. V. Dybo & O. A. Mudrak (with the assistance of I. Gruntov and V. Glumov). An Etymological Dictionary of Altaic Languagessuvar.org İngilizce / in English

Sunduyeva 2011. Екатерина В. Сундуева. Звуки и образы: фоносемантическое исследование лексем с корневыми согласными [r/m] в монгольских языках {Sounds and images: phonosemantic research of words with stem consonants [r/m] in Mongolian languages}. Издательство Бурятского научного центра СО РАН, Улан-Удэ 2011 → academia.edu Rusça / in Russian

Tavkul 2007. Ufuk Tavkul. “Adige (Çerkes) dilinde Bulgar Türkçesi alıntı sözcükler üzerine”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, cilt 4, sayı 2, Haziran 2007, sayfa: 104-115 → kafkas.gen.tr Türkçe / in Turkish

DİLLER ~ LANGUAGES

AFRİKANCA ~ Afrikaans ~ Afrikaans

• Anna S. Dippenaar-Schoeman & Annette van den Berg 1988. Common Names of Spiders (Araneae) of Southern Africa. Koedoe 31: 161-201 → koedoe.co.za

ALMANCA ~ Deutsch ~ German

ARNAVUTÇA ~ Shqip ~ Albanian

• Dhimitër Dhora 2008. Fjalor i emrave të kafshëve të Shqipërisë (Emri shkencor - Shqip - Anglisht) / Dictionary of animal names of Albania (Scientific names - Albanian - English) → universitybiography.files.wordpress.com

ASTURCA ~ Asturianu ~ Asturian

AZERİCE ~ Azərbaycanca ~ Azerbaijani

BALEAR KATALANCASI ~ Balear ~ Balearic

BASKÇA ~ Euskara ~ Basque

• Gerhard Bähr (1936). Nombres de Animales en Vascuence, etimología y folklore {:Baskça hayvan adları: etimoloji ve halk bilimi} RIEV XXVII: 69-118 → euskomedia.org İspanyolca / in Spanish

• Robert Lawrence Larry Trask (edited for web publication by Max W. Wheeler). Etymological Dictionary of Basque. University of Sussex. 2008 → cryptm.org

• José Luis Erdozia Mauleón (2004) Sakanako hiztegi dialektologikoa {:[Navarra'nın] Sakana [La Barranca] bölgesinin dialektolojik sözlüğü}. Nafarroako Gobernua & Euskaltzaindia / R.A.L.V. → euskaltzaindia.net Baskça / in Basque

• Orreaga Ibarra Murillo (2007). Erroibarko eta Esteribarko Hiztegia {:[Navarra'nın Auñamendi bölgesindeki] Esteribar ve Erroibar [beldelerinin] Sözlüğü}. Colección MENDAUR bilduma IV. Nafarroako Gobernua & Euskaltzaindia / R.A.L.V. → euskaltzaindia.net Baskça / in Basque

BAŞKURTÇA ~ Башҡортса ~ Bashkir

BEYAZ RUSÇA ~ Беларуская ~ Belarusian

BOŞNAKÇA ~ Bosanski ~ Bosnian

ÇEKÇE ~ Čeština ~ Czech

• BioLib (Biological Laboratory) je mezinárodní encyklopedie rostlin, hub a živočichů: Araneae pavouci → biolib.cz

• Česká arachnologická společnost → arachnology.cz

• Seznam pavouků české republiky r. 2009 → aranearium.cz

• Rudolf Macek 2006. Pavouci České republiky → pavouci-cz.eu

• Atlas druhů žijících na území trojanovice → araniella.wz.cz

ÇİNCE ~ 中文 ~ Chinese

DANCA ~ Dansk ~ Danish

ERMENİCE ~ Հայերեն ~ Armenian

ESTONCA ~ Eesti ~ Estonian

FELEMENKÇE ~ Nederlands ~ Dutch

FİNCE ~ Suomi ~ Finnish

• LUOMUS (Luonnontieteellinen Keskusmuseo): Chiroptera - lepakot → taxonomy.luomus.fi

FRANSIZCA ~ Français ~ French

FRİZCE (BATI FRİZCESİ) ~ Frysk ~ West Frisian

GALİÇÇE ~ Galego ~ Galician

GALLER GALCESİ ~ Cymraeg ~ Welsh

HIRVATÇA ~ Hrvatski ~ Croatian

İNGİLİZCE ~ English

• Ümüt Çınar (Ekim 2011). İngilizce Örümcek Adları ~ English Spider Names kmoksy.com

İRLANDACA ~ Gaeilge ~ Irish

• Irish animal and plant names → acmhainn.ie

İSKOÇ GALCESİ ~ Gàidhlig ~ Scottish Gaelic

• Roy Wentworth (2000). English-Gaelic Dictionary (Faclair Beurla-Gàidhlig) smo.uhi.ac.uk

İSPANYOLCA ~ Español ~ Spanish

İSTRİYA ULAHÇASI ~ Vlășește ~ Istro-Romanian

• Goran Filipi (2008). Istrorumunjske etimologije (Knjiga 3: zoonimi: šumske i poljske životinje; mikonimi; bačvarska terminologija). Pula, Koper 2008 → bib.irb.hr Hırvatça / in Croatian

İSVEÇÇE ~ Svenska ~ Swedish

İTALYANCA ~ Italiano ~ Italian

İZLANDACA ~ Íslenska ~ Icelandic

• Köngulær á Íslandi {:İzlanda Örümcekleri} → is.wikibooks.org

JAPONCA ~ 日本語 ~ Japanese

KATALANCA ~ Català ~ Catalan

KAZAKÇA ~ Қазақша ~ Kazakh

KIRGIZCA ~ Кыргызча ~ Kyrgyz

• Абдулхай Алдашевич Алдашев (1998). Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү {Biologiya terminderinin cana aybanat attarının orusça-kırgızça sözdügü «Biyoloji terimlerinin ve hayvan adlarının Rusça-Kırgızca sözlüğü»}. "Кыргыз Республикасында гуманитардык билим берүүнү өзгөртүү" программасы. Бишкек {Bişkek} → bizdin.kg

KOMİCE ~ Коми кыв ~ Komi-Zyrian

• Коми-русский Зоонимический словарь {:Komice-Rusça zoonimik sözlük} → foto11.com

KORECE ~ 한국어 ~ Korean

LEHÇE ~ Polski ~ Polish

• Arachnologia Polska → arachnologia.edu.pl

LETONCA ~ Latviešu ~ Latvian

• Latvijas daba: Zirnekļu kārta (Araneae) → latvijas.daba.lv

LİTVANCA ~ Lietuvių ~ Lithuanian

MACARCA ~ Magyar ~ Hungarian

• Szinetár Csaba 2001. Somogy megye pókfaunája (Aranea) {Spider fauna of Somogy county (Aranea)}. Natura Somogyiensis 1:57-70 → regi.smmi.hu

MAKEDONCA ~ Македонски ~ Macedonian

• Ажуриран Список на загрозени видови диви животни → customs.gov.mk

MOĞOLCA ~ Монгол ~ Mongolian

NORVEÇÇE ~ Norsk (bokmål & nynorsk) ~ Norwegian

• Kjetil Aakra, Norske navn på norske edderkopper {:Norveç örümceklerinin Norveççe adları} → edderkopper.net

PORTEKİZCE ~ Português ~ Portuguese

ROMENCE ~ Română ~ Romanian

RUMANÇÇA ~ Rumantsch ~ Romansh

RUSÇA ~ Русский ~ Russian

SIRPÇA ~ Српски / Srpski ~ Serbian

SLOVAKÇA ~ Slovenčina ~ Slovak

• Pavúky Slovenska {:Slovakya Örümcekleri} → pavuky.sk

SLOVENCE ~ Slovenščina ~ Slovenian

• Rok Kostanjšek 2003, Araneološka skupina. In Zbirka poročil s Pomladnih bioloških raziskovalnih dni v Sv. Petru nad Dragonjo 2003 / [avtorji Vesna Cafuta ... [et al.] → stara.biologija.org

TASMANYA DİLLERİ ~ Palawa ~ Tasmanian languages

• Joseph Milligan 1859. Vocabulary of the Aboriginal Tribes of Tasmania, vol. III of the Papers and Proceedings of the Royal Society of Van Dieman's Land. Hobart → aiatsis.gov.au

TATARCA ~ Tatarça / Татарча ~ Tatar

• Красная Книга Татарстана {:Tataristan Kırmızı Kitabı}: пауки {:örümcekler} → redbook-tatarstan.ru

TAYCA (SİYAMCA) ~ ภาษาไทย ~ Thai (Siamese)

TAYVAN ÇİNCESİ ~ 國語 Guóyǔ/Kuo-yü 臺灣華語 Táiwān Huáyǔ ~ Taiwanese Mandarin

• Catalogue of Life in Taiwan → taibnet.sinica.edu.tw

TÜRKMENCE ~ Türkmençe ~ Turkmen

UKRAYNACA ~ Українська ~ Ukrainian

VALENSİYA KATALANCASI ~ Valencià ~ Valencian

VİETNAMCA ~ Tiếng Việt ~ Vietnamese

YUNANCA ~ Ελληνικά ~ Greek

FOTO-BİLGİ
BİYOTERMİNOLOJİ

Türkiye bitki ve hayvanlarının yabancı dillerdeki adları
The common names for the fauna and flora of Turkey

• PLANTAE Bryophyta = karayosunları ~ mosses and liverworts
• FUNGI Lichenes = likenler ~ lichens and lichenized fungi
• ARACHNIDA Araneae = örümcekler ~ spiders
• INSECTA Odonata = kızböcekleri ~ dragonflies and damselflies
• INSECTA Ephemeroptera = günlükböcekler ~ mayflies
• INSECTA Plecoptera = taşsinekleri ~ stoneflies
• INSECTA Dermaptera = kulağakaçanlar ~ earwigs
• INSECTA Trichoptera = güvecikler ~ caddisflies
• INSECTA Thysanoptera = tripsler ~ thrips
• AMPHIBIA Caudata = semenderler ~ newts and salamanders
• MAMMALIA Chiroptera = yarasalar ~ bats



ANASAYFA
MAKALELER 83 MACİRLERİ