KMOKSY
Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye
Beni Türk Dili araştırmalarına yönelten, yıllar önce Tercüman gazetesinde yayımlanan Yaşayan Türkçemiz köşesi oldu. Bu köşedeki yazılar daha sonra kitap olarak yayımlandı. O zamanlar bile yerinde duramayan biriymişim: ....................
Yazılı kâğıdına CEVAPLAR yazanların notunu kıran, YANITLAR yazanlara ise fazladan not veren bir öğretmenim vardı. Ben ise ne cevap yazdım, ne de yanıt, yalnızca KARŞILIKLAR
MAKALELER 1
MAKALELER 2
MAKALELER 3
•YANLIŞ KARTAL
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin dikkatine:
Anadolu Kartalı ambleminde
ABD'nin sembolü olan
AK BAŞLI DENİZ KARTALI
(bald eagle = a symbol of American imperialism)
figürü var
?
•Alaska Yerli Dillerinde Türkçe Kökenli Rusça Alıntılar
•Bir Parmak Çalımı Ala Bal : Türkçe Bitki Adları Sözlüğü
•Amatörce Bir Uzmanlık Çalışması : Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler
•Sağlıksız Bir Sağlık Taraması : Halk Dilinde Sağlık Deyişleri Sözlüğü
• Öküzün Altında Aranan Buzağı : Bir Eskimo Dilinde Türkçenin İzleri
Iñupiat Eskimo Dictionary (Donald H. Webster, Wilfried Zibell, Illustrated by Thelma A. Webster, Summer Institute of Linguistics, Inc., Fairbanks, Alaska, 1970) adlı basılı kitabın internet versiyonu olan Interactive IñupiaQ Dictionary, kitapta yer alan yedi farklı karakterden altında nokta olan ḳ harfini (the k with a dot underneath) resmi alfabeye uygun olarak q harfiyle değiştirmiştir. Diğer altı harf (the Inupiaq letters not found in English) ise fontsuzluk azizliğine uğrayıp şifrelenmiştir. İnyupikçe sözler Inupiaq fontuyla, İngilizceleri ise Calibri (Gövde) fontuyla dizilmiştir. Inupiaq fontu download edilmemişse ñ, ł̣, ġ, ŋ, ł, ḷ harfleri şifreli e, o, b, f, j, x olarak gözükmektedir. Site bu durumun açıklamasını ve şifrelerin çözümünü geçit (=link) verdiği sayfalarda yapmıştır.
Mehmet Kara bu sayfaları gör[e]mediği için, İnyupik ses sistemine aykırı olan ve yalnızca Inupiaq fontu yüklenmemiş bilgisayarlarda görünen ünlü ve ünsüzleri (= e, o, b, f, j, x ) görünür değerlerine göre kullanıp denkleştirmelerini yapmış. Oysaki gerçek değerleri (= ñ, ł̣, ġ, ŋ, ł, ḷ ) farklı sonuçlar verebilir. Dilcilikte, görünür değerlikli harf’ler değil, gerçek değerlikli ses’ler kullanılır. Güven verici Webster adının himayesinde çıkan Parker’ın sözlüğü (Webster's Inupiatun - English Thesaurus Dictionary, Edited by Professor Philip M. Parker, Ph.D., Published by ICON Group International, Inc. 2008) de güven zedeleyici biçimde font yüklenmemiş bilgisayar görüntüsünü yansıtır.
özetle: Türkçenin izlerini sürdüğü bir Eskimo dilinde bulduğu izlerin hiç biri Türkçenin izi değildir!
•Kırk Yılda, Bir Arpa Boyu Gidilen Yol: Biyoloji Terimleri Sözlüğü
•Yazın Harmana Sıçan Öküzün Kışın Hatılda Ağzına Gelen : Üvez
•Hamasevi'nin Bir Sevi Uğruna Ham Edilen Evi
•Tutkal ve Ekdaşları
•Çökelez ve Ekdaşları
•Yalaka ve Ekdaşları
•Yarasa ve Ekdaşları
•Kırımsa ve Ekdaşları
•Göçebe ve Ekdaşları
•Afacan ve Ekdaşları
•Uçarı ve Ekdaşları
•TDK İmlâ Kılavuzu Olumsuzlukları
•Tzitzilis'in Rumca Alıntıları
•Mercan Köşk
•İlek
•Bir Kulak Uğruna Balıklama Dalınan Balıklağı
•Buğdayda Başak, Tosunda Taşak!
•Derleme Sözlüğünde Kürtçe-Zazaca Karıştırmalar
•Karafatma
•Lapseki Sokuntusu
•Körsünüz!
•Devrik Adlandırma
•Bodur Tamlama
•Türkçe Sözlük'te Mükerrer Tanımlamalar
•Tuturuk
•The Talons of the World or The World of the Talons
Kitap boyutlarında bu yazı, daha önce Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten'de yayımlanan Alıcı Kuş Adları Denemesi başlıklı yazının genişletilmiş internet versiyonudur
Türk Dili dergisi'ne verdiğim yazılarım anlayamadığım bir sebeple yayımlanmazken, eşzamanlı olarak Belleten'e verdiğim bu yazımın yayımlanmasına destek olan Prof.Dr. Osman Fikri Sertkaya'ya dünya alem önünde teşekkür ederim. Kaleminiz hiç kırılmasın !
Grekolatince Yırtıcı Kuş Adları Dizini
İngilizce Yırtıcı Kuş Adları Dizini
İspanyolca Yırtıcı Kuş Adları Dizini
Rusça Yırtıcı Kuş Adları Dizini
•El Goropista Euskera
Güneş-Dil Teorisi'nin Bask merkezli versiyonu
Basque: The origin of all languages
goropism ya da ırkçılığın dilce kusuntusu :
Linguistic Archaeology by Edo Nyland |
 |
Bunlar,
ETA bazlı Bask milliyetçiliğini tatminden öteye geçmeyen akademik yalanlardır. Bir bilim yuvasında [: University of California, Riverside] bilimlik bilgi olarak sunulması, bilim adına utanç vericidir.
|
her dilde
BİTKİ VE HAYVAN ADLARI
PLANT AND ANIMAL NAMES
in the all languages
PLANT AND ANIMAL NAMES
BIOTERMINOLOGY
BIOLOGY
Названия Растений и Животных
Pflanzen- und Tiernamen
Noms d'Animaux et de Plantes
Nombres de Plantas y de Animales
Noms de Plantes i Animals
Állat- és Növénynevek
Nazwy Zwierząt i Roślin
Plant- en Diernamen
Plant- en Diername
Anvioù Loened pe Plant
bitki ve hayvan adları ~ plant and animal names
hayvan adları ~ animal names
memeli adları ~ mammal names
kuş adları ~ bird names
kurbağa ve sürüngen adları ~ amphibian and reptile names
balık adları ~ fish names
böcek adları ~ insect names
örümceksi adları ~ arachnid names
kabuklu adları ~ crustacean names
eklembacaklı adları ~ arthropod names
yumuşakça adları ~ mollusc names
solucan adları ~ worm names
mantar adları ~ fungus names
bitki adları ~ plant names
virüs adları ~ Virus names
BİYOLOJİ BIOLOGY BIONYMY
bionymie bionimia bionimi
ZOOLOJİ ZOOLOGY ZOONYMY
zoonymie zoonimia zoonimi
MAMMALOJİ MAMMALOGY THERIONYMY
therionymie terionimia terionimi
ORNİTOLOJİ ORNITHOLOGY ORNITHONYMY
ornithonymie ornitonimia ornitonimi
HERPETOLOJİ HERPETOLOGY HERPETONYMY
herpetonymie herpetonimia herpetonimi
İHTİYOLOJİ ICHTHYOLOGY ICHTHYONYMY
ichtyonymie ictionimia ictionimi
ENTOMOLOJİ ENTOMOLOGY ENTOMONYMY
entomonymie entomonimia entomonimi
ARAKNOLOJİ & AKAROLOJİ ARACHNOLOGY & ACAROLOGY ARACHNONYMY
arachnonymie aracnonimia aracnonimi
KARSİNOLOJİ CARCINOLOGY CARCINONYMY
carcinonymie carcinonimia carcinonimi
MALAKOLOJİ MALACOLOGY MALACONYMY
malaconymie malaconimia malaconimi
HELMİNTOLOJİ HELMINTHOLOGY HELMINTHONYMY
helminthonymie helmintonimia helmintonimi
MİKOLOJİ MYCOLOGY MYCONYMY
myconymie miconimia miconimi
BOTANİK BOTANY PHYTONYMY
phytonymie fitonimia fitonimi
VİROLOJİ VIROLOGY VIRONYMY
vironymie vironimia vironimi
the Flag of the Life
Türkoloji ile Biyolojinin ortak noktası olan Terminoloji,
Ümüt Çınar 'ın ilgi alanıdır
ağız açıklığı ya da enleme kuralı
varyasyonlu hareketi yansıtabilmek için, gölgelemeyi oluşturan üyelerden birinin ilk hecesinde geniş ünlü varsa, diğer üyenin ilk hecesinde dar ünlü bulunur
Türkçe için geniş-dar, İngilizce içinse dar-geniş sırası gözetilir
| TÜRKÇE GÖLGELEME TABLOSU |
| T |
a |
düz |
yuvarlak |
dudak |
| e |
| u |
K |
geniş |
dar |
geniş |
dar |
ağız |
| ü |
| kalın |
a |
ı |
o |
u |
dil |
| ince |
e |
i |
ö |
ü |
tak tuk ; tek tük
ticktack , zigzag ; ding-dong , ping-pong
Atatürk 'ün mirası Türk Dil Kurumu eliyle Derleme Sözlüğü hazırlanırken
Lapseki tarama hırsızına nasıl peşkeş çekildi biliyor musunuz:
Derleme
Sözlüğü |
< eski yazı > |
Tarama
Sözlüğü |
| çöneke |
چونكه |
çönge |
| düplük |
دپلك |
deplek |
| gön |
كون |
geven |
| kemeldirek |
كملدرك |
gömüldürük |
| kerz |
كرز |
gürüz |
| könik |
كونيك |
güneyik |
| örenpulu |
اورن پولى |
evren pulı |
| seci |
سجى |
süci |
| sükü |
سوكو |
süñü |
| şengil |
شنكل |
şengül |
| taşrakmak |
طاشرقمق |
ṭaşırḳamaḳ |
| tazlık |
طزلق |
ṭazlaḳ |
| tıraç |
طراج |
ṭuraç |
| tükzimek |
توكزيمك |
tökezimek |
| Yediker |
يديكر |
Yediger |
Türk Dil Kurumu, Atatürk'ün helal mirasından haram yiyen bu Lapseki Tarama Hırsızı'na o zamanın parasıyla kaç lira ödedi ?
masa başı dilciliği
Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
üvez (I) : Gülgillerden, orta boylu bir ağaç (Pirus sorbus)
üvez (II) : Sivrisineğe benzer bir böcek (Sorbus)
imiş.
Kırk yıldır biri çıkıp da dememiş:
Yahu, biyolojide tek Sorbus var, o da gülgillerden bir ağaç (Sorbus domesticus).
Sivrisineğe benzer bir böcek anlamında Sorbus yoktur!
delinin biri
kuyuya taş atmış
kırk akıllı
kırk yıldır
çıkaramıyor
Hâlâ anlamadınız mı? Kırk yıl önce daktilocu ya da dizgici yukarıdaki gülgillerin sorbus 'unu aşağıdaki sivrisinek için bir göz kaymasıyla aktarmış. Bu fazladan Sorbus 'u kırk yıldır silmediniz, dünya size gülüyor,
site yaşı:
28aylık
© 2010-2012 kmoksy.com = Ümüt Çınar
bütün hakları saklıdır
|
KMOKSY
Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye
АХЫСКА
YETER !
NAZLANMA GÜRCİSTAN
AHISKALILAR
DÖNSÜN ARTIK !
1877
მესხეთი
არტაანი
იოზგატი
١٢٩٣
14 KASIM 1944
(Stalin Tehciri)
Doğu Ahıska Sürgünü
03-12 HAZİRAN 1989
(Özbek Utancı)
Fergana Süpürgüsü
26 ŞUBAT 1992
(Ermeni Gaddarlığı / An Armenian Brutality)
Hocalı Yokedimi
Մեծ Եղեռն 'i bize sorun diyir mezerdeki Xocaliler; duyir misiz , dıġalar ?!
1992 - 2012 = 20
 .
1.3. AHISKA AĞIZLARI
1.3.1. GÜRCÜCE ETKİLİ : Posof, Artvin (merkez), Şavşat, Ardanuç, Yusufeli
1.3.2. GÜRCÜCE ETKİSİZ :
1.3.2.1. Ardahan, Olur, Oltu, Şenkaya; Mâcirce (Yozgat), Ahıska (Gürcistan)
1.3.2.2. Tortum
1.3.2.3. İspir (kuzey)
Mâcirler ~ Muhacirler
мухаджир
амҳаџьы́р
მუჰაჯირი
The Old Meskhetian Turks of Yozgat
(The Muhajirs)
YOZGAT
SARIKAYA
SORGUN
DOMARCA
TOPRAKPINAR
BÜYÜKÖREN
Teslime Kurt - Çınar 'ın katkılarıyla
Yozgat'ın Sarıkaya ilçesine bağlı Domarca ve Toprakpınar köyleri
Ahıska'nın izlerini şivelerindeki Gürcüce alıntılarda apaçık gösterir:
cadi (< Gürcüce ჭადი çadi) 'mısır unundan yapılan bir yemek'
gartopi (< Gürcüce კარტოფილი kartopili < Rusça картофель) 'patates'
xaçapur (< Gürcüce ხაჭაპური xaçapuri < ხაჭო xaço 'ekşimik; peynir' + პური puri 'ekmek') 'bir hamurişi'
xinkäl (< Gürcüce ხინკალი xinkali 'mantı') 'bir hamurişi'
harşo (< Gürcüce ხარჩო xarç'o) 'bir yemek'
çaynik (< Gürcüce ჩაინიკი çainiki < Rusça чайник) 'çaydanlık'
baga (< Gürcüce ბაგა baga) 'musul, yemlik'
ciya (< Gürcüce ჭია çia) 'solucan'
zeyra (< Gürcüce ძერა dzera) 'çaylak'
cepli ~ cipli (< Gürcüce წკეპლა tskepla) 'ince uzun dal parçası'
Ardahan ve Ahıska'dan getirdikleri bu sözlere Yozgat'ta yerli Türkmen şivesinden de katkı yapmışlar:
Mâcirce gartopi yerine Türkmence gumpir
Mâcirce gurun yerine Türkmence haft
Mâcirce alaf yerine Türkmence saman
Mâcirce baga yerine Türkmence musul
Mâcirce merek yerine Türkmence samanlux
Mâcirce galat yerine Türkmence gözer
Mâcirce şibi yerine Türkmence ördek
Mâcirce gaz yerine Türkmence bodu
Mâcirce çaynik yerine Türkmence çaydanlux
Yozgat'ta Çerkes olarak bilinen göçdaş Osetler (Kuşkalar) ile yapılan evlilik sonucu mutfak kültüründe Oset etkisi görülür:
velibaġ ~ velibax (< Osetçe уалибæх ) 'bir hamurişi'
vıçcın (< Osetçe фыдджын ) 'bir hamurişi'
مهاجرجه
Mâcirce Sözlük
Domarca ile Toprakpınar Yaban Hayvanları
Domarca ile Toprakpınar Yaban Bitkileri
Domarca ile Toprakpınar Mâcir Atasözü ve Deyimleri
Domarca ile Toprakpınar Mâcir Sülaleleri
Hocagiller, Aslanağagiller ................
masa başı dilciliği
Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
tatlı su gelinciği : Tatlı sularda biten bir tür gelincik
imiş.
Kimse çıkıp da dememiş:
O gelincik çiçek değil, balık olan gelinciktir.
masa başı dilciliği
Türk Dil Kurumu 'nun
Turhan Baytop imzalı Türkçe Bitki Adları Sözlüğü 'ne göre
gelinkadın : gelincik (bitki)
imiş.
Kimse çıkıp da dememiş:
Yahu, o gelinkadın bitki olan gelincik değil, hayvan olan gelinciktir.
•İkileme
ikizleme : kara kara
tekeşleme : siyah beyaz
gölgeleme : kara-kura ; kara-mara
yamalama : kapkara |
.